İşçi Alacakları – Kıdem, İhbar, Fazla Mesai ve 5 Yıl Zamanaşımı 2026
İşçi Alacakları – 2026
Kıdem Tazminatı: En az 1 yıl çalışma + haklı fesih koşulu. Her tam yıl için 30 günlük brüt ücret. 2026 ikinci yarı tavan: 73.729,84 TL.
İhbar Tazminatı: Bildirim sürelerine uyulmadan yapılan fesihlerde ödenir. Çalışma süresine göre 2-8 hafta arası.
Yıllık İzin Ücreti: Kullandırılmayan yıllık izinlerin fesihte çıplak brüt ücret üzerinden ödenmesi.
Fazla Mesai Ücreti: Haftalık 45 saati aşan çalışmalar için normal saatlik ücretin %50 fazlası.
UBGT Ücreti: Resmi bayram ve genel tatillerde çalışma karşılığı günlük ücretin 1 katı ek ödeme.
Zamanaşımı: Tüm işçilik alacakları için 5 yıl.
Zorunlu Arabuluculuk: İş mahkemesinde dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır.
4857 Sayılı İş Kanunu – İlgili Maddeler
Madde 17: İş sözleşmeleri; işi altı aydan az sürmüş olan işçi için bildirimin diğer tarafa yapılmasından başlayarak iki hafta sonra, altı aydan bir buçuk yıla kadar sürmüş olan işçi için dört hafta sonra, bir buçuk yıldan üç yıla kadar sürmüş olan işçi için altı hafta sonra, üç yıldan fazla sürmüş işçi için sekiz hafta sonra feshedilmiş sayılır.
Madde 41: Ülkenin genel yararları yahut işin niteliği veya üretimin artırılması gibi nedenlerle fazla çalışma yapılabilir. Her bir saat fazla çalışma için verilecek ücret normal çalışma ücretinin yüzde elli yükseltilmesi suretiyle ödenir.
Madde 59: İş sözleşmesinin, herhangi bir nedenle sona ermesi halinde işçinin hak kazanıp da kullanmadığı yıllık izin sürelerine ait ücreti, sözleşmenin sona erdiği tarihteki ücreti üzerinden kendisine ödenir.
1475 s. eski İş K. Madde 14: Kıdem tazminatı, işe başladığı tarihten itibaren her geçen tam yıl için işverence işçiye 30 günlük ücreti tutarında ödenir.
İşçi Alacakları Türleri ve Karşılaştırma Tablosu
| Alacak Türü | Feshe Bağlı mı | Hesaplama | Zamanaşımı |
|---|---|---|---|
| Kıdem tazminatı | Evet | Her tam yıl = 30 günlük giydirilmiş brüt ücret (tavan: 73.729,84 TL) | 5 yıl |
| İhbar tazminatı | Evet | Bildirim süresine karşılık gelen brüt ücret (2-8 hafta) | 5 yıl |
| Yıllık izin ücreti | Evet (fesihte ödenir) | Kullandırılmayan gün x çıplak brüt günlük ücret | 5 yıl |
| Ücret (maaş) alacağı | Hayır | Ödenmeyen aylık ücretler + mevduata uygulanan en yüksek faiz | 5 yıl |
| Fazla mesai ücreti | Hayır | Normal saatlik ücret x 1,5 (her fazla saat) | 5 yıl |
| Hafta tatili ücreti | Hayır | Çalışılan hafta tatili günü = günlük ücretin 1,5 katı | 5 yıl |
| UBGT ücreti | Hayır | Resmi bayram/tatilde çalışma = günlük ücretin 1 katı ek | 5 yıl |
| AGİ/asgari geçim indirimi | Hayır | Medeni duruma göre sabit tutar | 5 yıl |
Feshe Bağlı Olan Alacaklar
Kıdem Tazminatı
Kıdem tazminatı, en az 1 yıl aynı işverene bağlı çalışan işçinin iş sözleşmesinin kanunda belirtilen koşullarla sona ermesi halinde hak kazandığı tazminattır. Hesaplama formülü: çalışılan her tam yıl için 30 günlük giydirilmiş brüt ücret tutarında ödenir. Giydirilmiş brüt ücret kavramı çıplak ücretin yanı sıra düzenli olarak yapılan yemek yardımı, yol yardımı, ikramiye ve benzeri ödemeleri de kapsar. 2026 yılı ikinci yarısı için kıdem tazminatı tavanı 73.729,84 TL’dir; bir yıllık kıdem tazminatı bu tutarı aşamaz.
Kıdem tazminatına hak kazandıran durumlar: işverenin haklı neden olmaksızın feshetmesi, işçinin haklı nedenle feshetmesi (İş K. m.24), askerlik, evlilik nedeniyle kadın işçinin 1 yıl içinde istifası, emeklilik ve ölüm. İstifa halinde kıdem tazminatı ödenmez; ancak haklı nedenle fesih koşulları varsa istifa değil haklı fesih söz konusudur.
İhbar Tazminatı
İhbar tazminatı, iş sözleşmesini fesheden tarafın kanunda öngörülen bildirim sürelerine uymaması halinde karşı tarafa ödenmesi gereken tazminattır. İhbar süreleri çalışma süresine göre kademeli olarak belirlenir: 6 aydan az çalışma: 2 hafta, 6 ay – 1,5 yıl: 4 hafta, 1,5 yıl – 3 yıl: 6 hafta ve 3 yıldan fazla: 8 hafta. İhbar tazminatı her iki taraf için de geçerlidir; işveren süreye uymadan feshederse işçiye, işçi süreye uymadan istifa ederse işverene ödenir.
Yıllık İzin Ücreti
İş sözleşmesinin herhangi bir nedenle sona ermesi halinde işçinin hak kazanıp da kullanmadığı yıllık izin sürelerine ait ücret fesih tarihindeki çıplak brüt ücret üzerinden ödenir (İş K. m.59). Yıllık izin süreleri: 1-5 yıl çalışma: 14 gün, 5-15 yıl: 20 gün, 15 yıl ve üzeri: 26 gün ve 18 yaşından küçük veya 50 yaşından büyük işçiler: en az 20 gün. Yıllık izin ücreti giydirilmiş değil çıplak brüt ücret üzerinden hesaplanır; bu ayrım kıdem tazminatından farklıdır.
Feshe Bağlı Olmayan Alacaklar
Ücret (Maaş) Alacağı
Çalışma karşılığı hak edilen ve ödenmeyen maaş alacaklarıdır. Ücretin ödeme günü gelmesine rağmen ödenmemesi halinde işçi ücret alacağı talep edebilir. Ücret alacağına mevduata uygulanan en yüksek faiz uygulanır. 20 gün ve daha fazla ücret gecikmesi halinde işçi çalışmaktan kaçınma hakkını kullanabilir ve bu süre içinde iş sözleşmesi askıda kalır.
Fazla Mesai Ücreti
Haftalık 45 saati aşan her çalışma saati fazla mesai sayılır ve normal saatlik ücretin %50 fazlasıyla ödenir (İş K. m.41). Fazla sürelerle çalışma ise haftalık 45 saatin altında belirlenen çalışma süresini aşan ancak 45 saati geçmeyen kısım olup %25 zamlı ödenir. Yıllık fazla mesai süresi 270 saati geçemez. Fazla mesai ücretinin hesaplanmasında aylık ücret 225 saate bölünerek saatlik ücret bulunur ve 1,5 katıyla çarpılır.
Hafta Tatili ve Ulusal Bayram/Genel Tatil (UBGT) Ücreti
Hafta tatilinde (Pazar veya işverence belirlenen gün) çalışan işçiye günlük ücretinin 1,5 katı ödenir. Resmi bayram ve genel tatil günlerinde çalışan işçiye ise günlük ücretinin 1 katı ek ödeme yapılır (toplamda 2 kat ücret alır). UBGT günleri: 1 Ocak, 23 Nisan, 1 Mayıs, 19 Mayıs, 15 Temmuz, 30 Ağustos, 29 Ekim ve Ramazan/Kurban bayramları.
İhbar Süreleri Tablosu
| Çalışma Süresi | İhbar Süresi | Yıllık İzin Hakkı |
|---|---|---|
| 6 aydan az | 2 hafta | – |
| 6 ay – 1,5 yıl | 4 hafta | 14 gün (1 yıl sonra) |
| 1,5 yıl – 3 yıl | 6 hafta | 14 gün |
| 3 yıldan fazla | 8 hafta | 14 / 20 / 26 gün |
İşçi Alacakları Nasıl Hesaplanır – Somut Örnek
5 yıldır çalışan, brüt maaşı 40.000 TL, aylık yol yardımı 3.000 TL ve yemek yardımı 2.000 TL olan bir işçi haklı neden olmaksızın işten çıkarıldığında hak ettiği alacaklar: kıdem tazminatı (giydirilmiş brüt 45.000 TL x 5 yıl = 225.000 TL), ihbar tazminatı (3 yıldan fazla çalışma: 8 haftalık brüt ücret = 45.000 TL / 30 x 56 gün = 84.000 TL), yıllık izin ücreti (5 yıl çalışma, kullanılmayan 10 gün izin: 40.000 TL / 30 x 10 = 13.333 TL, çıplak brüt üzerinden), varsa birikmiş fazla mesai ücreti ve varsa ödenmeyen UBGT ücretleri. Bu örnekte toplam brüt alacak (fazla mesai hariç): 322.333 TL.
Emsal Yargıtay Kararları
1. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi – E. 2019/3456, K. 2020/7890
Kıdem tazminatı hesabında giydirilmiş brüt ücretin tespitinin tartışıldığı olayda; Yargıtay, düzenli olarak yapılan yemek, yol ve ikramiye ödemelerinin giydirilmiş brüte dahil edilmesi gerektiğini belirtmiştir. Sadece arızi nitelikteki ödemelerin hariç tutulacağını ve düzenlilik kriterinin esas alınacağını kabul etmiştir.
2. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi – E. 2018/5678, K. 2019/2345
Fazla mesai ücretinin ispatında tanık beyanlarının yeterliliğinin tartışıldığı olayda; Yargıtay, işverenin bordro ve puantaj kaydı sunmaması halinde işçinin tanık beyanlarıyla fazla mesai iddiasını ispatlayabileceğini belirtmiştir. Ancak tanık beyanlarıyla hesaplanan fazla mesai ücretinden hakkaniyete uygun bir indirim (genellikle %30) yapılması gerektiğini kabul etmiştir.
3. Yargıtay 22. Hukuk Dairesi – E. 2020/2345, K. 2021/6789
İhbar tazminatının hem işçi hem işveren için geçerli olduğunun tartışıldığı olayda; Yargıtay, bildirim süresine uymadan istifa eden işçinin de işverene ihbar tazminatı ödemekle yükümlü olduğunu belirtmiştir.
4. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi – E. 2017/4567, K. 2018/8901
Yıllık izin ücretinin çıplak brüt üzerinden hesaplanması gerektiğinin tartışıldığı olayda; Yargıtay, İş K. m.59 uyarınca yıllık izin ücretinin giydirilmiş değil çıplak brüt ücret üzerinden hesaplanacağını belirtmiştir. Kıdem tazminatından farklı olarak yemek, yol ve ikramiye gibi ek ödemelerin dahil edilmeyeceğini kabul etmiştir.
5. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi – E. 2019/5678, K. 2020/2345
5 yıllık zamanaşımının uygulanmasının tartışıldığı olayda; Yargıtay, 7036 sayılı Kanun ile getirilen 5 yıllık zamanaşımının fesih tarihinden itibaren başladığını belirtmiştir. 5 yılı aşan fazla mesai alacaklarının zamanaşımına uğrayacağını ve dava dilekçesinde talep edilen dönemin zamanaşımı süzgecinden geçirileceğini kabul etmiştir.
6. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi – E. 2021/1234, K. 2022/5678
Kıdem tazminatı tavanının uygulanmasının tartışıldığı olayda; Yargıtay, işçinin giydirilmiş brüt ücretinin tavan tutarını aşması halinde kıdem tazminatının tavan tutarı üzerinden hesaplanacağını belirtmiştir. Tavanın her yıl Ocak ve Temmuz aylarında güncellenmesinin uygulanacak tavanı fesih tarihinin belirlediğini kabul etmiştir.
7. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi – E. 2020/3456, K. 2021/7890
Zorunlu arabuluculuk koşulunun tartışıldığı olayda; Yargıtay, arabuluculuk son tutanağı olmadan açılan iş davasının usulden reddedilmesi gerektiğini belirtmiştir. Arabuluculuğun tükenmesi ile zamanaşımının durduğunu ve son tutanağın düzenlenmesinden itibaren 2 hafta içinde dava açılması gerektiğini kabul etmiştir.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
İşçinin alacakları nelerdir?
Feshe bağlı: kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti. Feshe bağlı olmayan (her zaman istenebilen): ücret alacağı, fazla mesai ücreti, hafta tatili ücreti, UBGT ücreti, AGİ. Tüm alacaklarda zamanaşımı 5 yıldır.
İşçilik alacakları için 5 yıl zamanaşımı süresi nedir?
7036 sayılı Kanun ile tüm işçilik alacaklarında (kıdem, ihbar, fazla mesai, izin, ücret) zamanaşımı 5 yıldır. Feshe bağlı alacaklarda fesih tarihinden, feshe bağlı olmayanlarda muacceliyet tarihinden başlar. 5 yılı geçen alacaklar zamanaşımına uğrar.
İşçi alacakları nasıl hesaplanır?
Kıdem: giydirilmiş brüt ücret x çalışılan yıl (tavan 73.729,84 TL). İhbar: bildirim süresine karşılık brüt ücret. Fazla mesai: saatlik ücret x 1,5. Yıllık izin: çıplak brüt günlük ücret x kullanılmayan gün. UBGT: günlük ücret x çalışılan tatil sayısı.
2026 kıdem tazminatı tavanı ne kadar?
2026 yılı ikinci yarısı (Temmuz-Aralık) kıdem tazminatı tavanı 73.729,84 TL’dir. Giydirilmiş brüt ücretiniz bu tutarın altındaysa gerçek brüt ücretiniz üzerinden, üstündeyse tavan üzerinden hesaplanır.
İstifa halinde kıdem tazminatı alınır mı?
Kural olarak istifada kıdem tazminatı ödenmez. Ancak işçi haklı nedenle fesih yapıyorsa (ücretin ödenmemesi, SGK primlerinin yatırılmaması, mobbing, sağlık koşulları) bu istifa değil haklı fesihtir ve kıdem tazminatı hak edilir.
Fazla mesai ücreti nasıl ispatlanır?
Bordro, puantaj kaydı, yazılı belgeler önceliklidir. İşverenin kayıt sunmaması halinde tanık beyanları kabul edilir; ancak hakkaniyete uygun indirim (genellikle %30) uygulanır. Mesaj, e-posta ve güvenlik kamerası kaydı da delil olabilir.
İhbar süresini kullanmadan ayrılırsam ne olur?
İhbar tazminatı ödemekle yükümlü olursunuz. 3 yıldan fazla çalışmada 8 haftalık brüt ücret tutarında işverene ödemeniz gerekebilir. Haklı fesih halinde (İş K. m.24) ihbar süresi beklenmez ve tazminat ödenmez.
Yıllık izin ücreti giydirilmiş mi çıplak brüt mü?
Çıplak brüt ücret üzerinden hesaplanır. Yemek, yol ve ikramiye dahil edilmez. Kıdem tazminatı giydirilmiş brüt üzerinden hesaplanırken yıllık izin ücreti çıplak brüt üzerinden hesaplanır; bu farka dikkat edilmelidir.
İşçi alacakları için arabuluculuğa başvurmak zorunlu mu?
Evet. 7036 sayılı Kanun uyarınca iş mahkemesinde dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Süre en fazla 4 hafta. Son tutanak olmadan dava açılamaz; açılırsa usulden reddedilir. Anlaşma sağlanırsa ilam niteliğindedir.
İşveren kıdem tazminatını ödemezse ne yapılır?
Önce zorunlu arabuluculuğa başvurulur. Anlaşma olmazsa iş mahkemesinde alacak davası açılır. Kıdem tazminatına fesih tarihinden itibaren mevduata uygulanan en yüksek faiz uygulanır. Dava sonucu kesinleşen alacak icra yoluyla tahsil edilir.
İşçi Alacakları İçin Danışmanlık Alın
Kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla mesai ücreti, yıllık izin ücreti, arabuluculuk süreci ve iş mahkemesi davası konusunda uzman bir avukattan hukuki destek alın.
Bu makale, CTN Hukuk tarafından genel bilgilendirme amacıyla kaleme alınmıştır. Büromuz, avukatlık faaliyetlerini ağırlıklı olarak Ceza Hukuku, Ağır Ceza Hukuku ve İş Hukuku alanlarında sürdürmektedir. Burada yer alan içerikler, Türkiye Barolar Birliği’nin Reklam Yasağı Yönetmeliği’ne uygun olarak hazırlanmış olup, hukuki tavsiye niteliği taşımaz ve avukat–müvekkil ilişkisi kurma amacı gütmez.