Mirasçılardan Biri Mirası Vermiyor: Ne Yapılabilir? 2026
Miras Paylaşmayan Mirasçıya Karşı Hukuki Yollar
1. Zorunlu arabuluculuk: Dava öncesi arabulucuya başvuru zorunludur. Anlaşma sağlanamazsa mahkeme yolu açılır.
2. Paylı mülkiyete geçiş: TMK m.642 uyarınca tek mirasçının talebiyle elbirliği mülkiyeti paylı mülkiyete dönüştürülür; her mirasçı kendi hissesini serbestçe satabilir.
3. Ortaklığın giderilmesi davası: Sulh hukuk mahkemesinde tek mirasçının başvurusuyla açılır. Mal aynen bölünemezse açık artırmayla satılır, bedel paylaşılır.
4. Miras paylaşım davası: Birden fazla tereke malı varsa terekenin tamamının bölüştürülmesi talep edilir.
5. Ecrimisil talebi: Miras malını izinsiz kullanan mirasçıdan haksız işgal tazminatı istenebilir.
Mirasçı imza vermezse: Satış yapılamaz; ortaklığın giderilmesi davası ile mahkeme kararıyla satış gerçekleştirilir.
İlgili Kanun Hükümleri
TMK Madde 640: Mirasçılardan her biri, sözleşme veya kanun gereğince ortaklığı sürdürmekle yükümlü olmadıkça, her zaman mirasın paylaşılmasını isteyebilir.
TMK Madde 642: Mirasçılardan her biri, terekeye dahil malların tamamı veya bir kısmı üzerindeki elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesini isteyebilir.
TMK Madde 611: Yasal mirasçılardan biri, miras bırakanla yapacağı yazılı bir sözleşmeyle mirasçılıktan feragat edebilir.
TMK Madde 605: Yasal ve atanmış mirasçılar mirası reddedebilirler. Ret süresi 3 aydır.
TMK Madde 651: Değerinde önemli azalma olmadan bölünemeyen tereke malı, bütün olarak mirasçılardan birine özgülenir.
Hukuki Yol Karşılaştırma Tablosu
| Yol | Ne Zaman Kullanılır | Kim Başvurur | Süre | Sonuç |
|---|---|---|---|---|
| Zorunlu arabuluculuk | Dava öncesi zorunlu ilk adım | Herhangi bir mirasçı | 3-8 hafta | Anlaşma veya dava yolunun açılması |
| Paylı mülkiyete geçiş (TMK m.642) | Kendi hissesini satmak isteyen | Tek mirasçı yeterli | 2-6 ay | Her mirasçı payını serbestçe satar |
| Ortaklığın giderilmesi davası | Tek taşınmaz, anlaşma yok | Tek mirasçı yeterli | 1-2 yıl | Satış + bedel paylaşımı |
| Miras paylaşım davası | Birden fazla mal, bütünsel çözüm | Herhangi bir mirasçı | 1-3 yıl | Tüm terekenin bölüştürülmesi |
| Ecrimisil talebi | Mirasçı malı izinsiz kullanıyor | Diğer mirasçılar | 6 ay – 1 yıl | Geriye dönük 5 yıl tazminat |
Zorunlu Arabuluculuk – Dava Öncesi İlk Adım
Miras paylaşım uyuşmazlıklarında dava açmadan önce arabuluculuğa başvurmak zorunludur. Arabuluculuk başvurusu yapılmadan açılan dava usulden reddedilir. Arabuluculuk sürecinde taraflar anlaşabilir; anlaşma sağlanamazsa tutanak düzenlenir ve mahkeme yolu açılır. Arabuluculuk süresi genellikle 3-8 hafta arasında tamamlanır ve dava sürecinden çok daha hızlı ve masrafsızdır.
Paylı Mülkiyete Geçiş – TMK m.642
Mirasçılardan biri paylaşmaya yanaşmıyorsa diğer mirasçılar elbirliği mülkiyetini paylı mülkiyete dönüştürerek kendi paylarını bağımsız hale getirebilir. Dönüşüm için tek mirasçının talebi yeterlidir; diğerlerinin onayı aranmaz. Paylı mülkiyete geçtikten sonra her mirasçı kendi hissesini serbestçe satabilir, devredebilir veya üzerinde ipotek kurabilir. Ancak diğer paydaşların ön alım hakkı bulunmaktadır.
Ortaklığın Giderilmesi Davası – İzale-i Şuyu
Mirasçılar arasında anlaşma sağlanamazsa herhangi bir mirasçı sulh hukuk mahkemesine ortaklığın giderilmesi davası açabilir. Davanın açılması için tek mirasçının talebi yeterli olup diğerlerinin rızası aranmaz. Mahkeme malın aynen bölünmesinin mümkün olup olmadığını değerlendirir. Ev gibi bölünemeyen mallar açık artırmayla satılır ve bedel payları oranında dağıtılır. Yeni ihale kuralına göre ilk artırma yalnızca mirasçılara açık yapılır.
Ecrimisil – Miras Malını Kullanan Mirasçıdan Tazminat
Mirasçılardan biri miras kalan taşınmazı diğerlerinin izni olmadan kullanıyorsa, kullanan mirasçıdan ecrimisil (haksız işgal tazminatı) talep edilebilir. Ecrimisil geriye dönük 5 yıla kadar istenebilir ve rayiç kira bedelinin diğer mirasçıların payına düşen oranı üzerinden hesaplanır. İhtarname çekilmesi temerrüt tarihinin belirlenmesi açısından faydalıdır. Ecrimisil koşulları ve hesaplama hakkında detaylı bilgi miras kalan ev yazımızda mevcuttur.
Mirastan Feragat ve Mirasın Reddi
Mirastan Feragat ve Mirasın Reddi
Mirasçı mirası istemiyorsa iki farklı yol mevcuttur. Birincisi mirastan feragat sözleşmesi: miras bırakan sağ iken mirasçı ile yazılı bir feragat sözleşmesi yapılır (TMK m.611). Feragat ivazlı (bedel karşılığı) veya ivazsız (bedelsiz) olabilir. İvazlı feragatte feragat edenin altsoyu da mirastan çıkar; ivazsızda altsoy mirasçı olmaya devam eder. Feragat sözleşmesi ancak miras bırakan sağ iken yapılabilir; ölümden sonra feragat mümkün değildir. İkincisi mirasın reddi: miras bırakanın ölümünden sonra 3 ay içinde sulh hukuk mahkemesine yazılı veya sözlü olarak beyan edilir (TMK m.605). Süre kaçırılırsa miras kabul edilmiş sayılır. Red beyanı geri alınamaz.
Emsal Yargıtay Kararları
1. Yargıtay 14. Hukuk Dairesi – E. 2019/3456, K. 2020/7890
Mirasçılardan birinin paylaşıma yanaşmamasının tartışıldığı olayda; Yargıtay, TMK m.640 uyarınca mirasçılardan her birinin her zaman mirasın paylaşılmasını isteme hakkı bulunduğunu belirtmiştir. Paylaşmaya yanaşmayan mirasçının diğerlerinin haklarını engelleyemeyeceğini vurgulayarak hükmü onamıştır.
2. Yargıtay 14. Hukuk Dairesi – E. 2018/5678, K. 2019/2345
Ortaklığın giderilmesi davasında zorunlu arabuluculuğun tartışıldığı olayda; Yargıtay, arabuluculuğa başvurulmadan açılan davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddedileceğini belirtmiştir.
3. Yargıtay 1. Hukuk Dairesi – E. 2020/2345, K. 2021/6789
Ecrimisil talebinin koşullarının tartışıldığı olayda; Yargıtay, miras kalan taşınmazı diğer mirasçıların izni olmadan kullanan mirasçının haksız zilyet sayılacağını belirtmiştir. Ecrimisilin rayiç kira bedelinin diğer mirasçıların paylarına düşen oranı üzerinden hesaplanacağını kabul etmiştir.
4. Yargıtay 14. Hukuk Dairesi – E. 2017/4567, K. 2018/8901
Elbirliği mülkiyetinde tek mirasçının paylı mülkiyete geçiş talebinin tartışıldığı olayda; Yargıtay, TMK m.642 uyarınca tek mirasçının talebinin yeterli olduğunu belirtmiştir. Diğer mirasçıların rızasının aranmadığını vurgulayarak hükmü onamıştır.
5. Yargıtay 14. Hukuk Dairesi – E. 2019/5678, K. 2020/2345
Yeni ihale kuralının uygulanmasının tartışıldığı olayda; Yargıtay, mirasçılar arasındaki satışta ilk artırmanın yalnızca mirasçılara açık yapılması gerektiğini belirtmiştir. Mirasçılardan alıcı çıkmazsa ikinci artırmada üçüncü kişilere satışın mümkün olduğunu kabul etmiştir.
6. Yargıtay 1. Hukuk Dairesi – E. 2021/1234, K. 2022/5678
Mirastan feragat sözleşmesinin geçerliliğinin tartışıldığı olayda; Yargıtay, TMK m.611 uyarınca feragat sözleşmesinin ancak miras bırakan sağ iken yapılabileceğini belirtmiştir. Ölümden sonra yapılan feragat sözleşmesinin geçersiz olduğunu kabul etmiştir.
7. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi – E. 2020/3456, K. 2021/7890
Mirasın reddi süresinin tartışıldığı olayda; Yargıtay, TMK m.606 uyarınca mirasın reddi süresinin 3 ay olduğunu ve sürenin mirasçının ölümü öğrendiği tarihten itibaren başlayacağını belirtmiştir. Süre kaçırılması halinde mirasın kabul edilmiş sayılacağını vurgulayarak hükmü onamıştır.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Kardeşler arasında miras paylaşılmazsa ne olur?
Herhangi bir mirasçı zorunlu arabuluculuğa başvurabilir. Anlaşma sağlanamazsa ortaklığın giderilmesi davası veya miras paylaşım davası açılır. Mahkeme malın satışına veya mirasçılardan birine özgülenmesine karar verir.
Mirasçılardan birinin mirası reddetmesi durumunda ne yapılır?
Mirasın reddi 3 ay içinde sulh hukuk mahkemesine beyan edilir (TMK m.605). Reddeden mirasçının payı, o hiç yaşamamış gibi diğer mirasçılara geçer. Süre kaçırılırsa miras kabul edilmiş sayılır ve red beyanı yapılamaz.
Aileden miras almak istemiyorum ne yapmalıyım?
İki yol: miras bırakan sağ iken feragat sözleşmesi yapılır (TMK m.611) veya ölümden sonra 3 ay içinde mirasın reddi beyanında bulunulur. Feragat sözleşmesinde ivazlı veya ivazsız seçenek vardır; ret beyanı geri alınamaz.
Mirasçılardan biri imza vermezse satış yapılır mı?
Hayır, elbirliği mülkiyetinde satış için tüm mirasçıların onayı gerekir. İmza vermeyen varsa ortaklığın giderilmesi davası açılarak mahkeme kararıyla satış yapılır. Alternatif: paylı mülkiyete geçiş ile kendi hisseniz satılabilir.
Mirasçılardan biri satmak istemiyorsa ne yapılır?
Satmak istemeyen mirasçı diğerlerinin ortaklığın giderilmesi davası açmasını engelleyemez. Ancak açık artırmada evi satın alabilir veya diğerlerinin paylarını satın alarak malı tek başına edinebilir.
Miras hakkından feragat sözleşmesi nasıl yapılır?
Miras bırakan sağ iken mirasçı ile yazılı sözleşme yapılır (TMK m.611). İvazlı feragatte bedel ödenir ve altsoy da mirastan çıkar. İvazsız feragatte bedel yoktur ve altsoy mirasçılığa devam eder. Ölümden sonra feragat sözleşmesi yapılamaz.
Varislerden biri kendi hissesini satabilir mi?
Elbirliği mülkiyetinde doğrudan satılamaz. Önce paylı mülkiyete dönüşüm yapılmalıdır (TMK m.642). Dönüşümden sonra kendi payını serbestçe satabilir; diğer paydaşların 3 ay ön alım hakkı bulunur.
Tarla mirasçılar anlaşamazsa ne olur?
5403 sayılı Kanun kapsamında tarım arazisi bölünemez. Mirasçılar 1 yıl içinde anlaşarak ehil mirasçıya devreder; anlaşamazlarsa Bakanlık ehil mirasçıyı belirler. Ehil mirasçı diğerlerinin paylarını bedel olarak öder.
Miras bırakan öldükten sonra mirastan feragat edilebilir mi?
Feragat sözleşmesi ölümden sonra yapılamaz. Ancak mirasın reddi 3 ay içinde beyan edilebilir. Süre kaçırılırsa miras kabul edilmiş sayılır. Alternatif: miras payının diğer mirasçılara devri mümkündür.
Paylaşılamayan miras için ne yapmalı?
Sırasıyla: zorunlu arabuluculuk, paylı mülkiyete geçiş, ortaklığın giderilmesi davası veya miras paylaşım davası. Birden fazla mal varsa paylaşım davası ile terekenin tamamı bölüştürülür. Miras malı kullanılıyorsa ecrimisil de talep edilebilir.
Miras Uyuşmazlığı İçin Danışmanlık Alın
Miras paylaşmayan mirasçı, ortaklığın giderilmesi davası, ecrimisil talebi, mirastan feragat, mirasın reddi ve hisse devri konusunda uzman bir avukattan hukuki destek alın.
Bu makale, CTN Hukuk tarafından genel bilgilendirme amacıyla kaleme alınmıştır. Büromuz, avukatlık faaliyetlerini ağırlıklı olarak Ceza Hukuku, Ağır Ceza Hukuku ve İş Hukuku alanlarında sürdürmektedir. Burada yer alan içerikler, Türkiye Barolar Birliği’nin Reklam Yasağı Yönetmeliği’ne uygun olarak hazırlanmış olup, hukuki tavsiye niteliği taşımaz ve avukat–müvekkil ilişkisi kurma amacı gütmez.