TCK 83 – İhmali Davranışla Kasten Öldürme Suçu Nedir? 2026
TCK 83 – İhmali Davranışla Kasten Öldürme Suçu Nedir?
TCK Madde 83, ihmali davranışla kasten öldürme suçunu düzenler. Kişinin yükümlü olduğu icrai davranışı gerçekleştirmemesi dolayısıyla bir insanın ölümüne kasten neden olması halinde bu suç oluşur. Fail, kanundan, sözleşmeden veya önceki tehlikeli davranışından kaynaklanan koruma ve gözetim yükümlülüğünü yerine getirmeyerek ölüme sebebiyet verirse 10 yıldan 25 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
İhmali davranışla kasten öldürme suçu, Türk Ceza Kanunu‘nun 83. maddesinde “Hayata Karşı Suçlar” başlığı altında düzenlenmiştir. Bu suç, kişilerin yaşam hakkını koruma amacı taşımakta olup, hukuki bir yükümlülüğün yerine getirilmemesi suretiyle bir kişinin ölümüne kasten neden olunması halinde oluşur.
Bu suçun gerçekleşmesi için failin, sonucu önleme yükümlülüğü (garantörlük) bulunmasına rağmen bilinçli şekilde hareketsiz kalması gerekmektedir. Garantör konumundaki kişi, başkasının yaşamını korumak ve gözetmekle yükümlü olduğu halde bu yükümlülüğünü yerine getirmezse ve bunun sonucunda ölüm meydana gelirse TCK 83 kapsamında sorumlu tutulur.
TCK 83 Madde Metni (Güncel)
Türk Ceza Kanunu Madde 83, kasten öldürmenin ihmali davranışla işlenmesini şu şekilde düzenlemektedir:
TCK Madde 83/1 – Temel Düzenleme
“Kişinin yükümlü olduğu belli bir icrai davranışı gerçekleştirmemesi dolayısıyla meydana gelen ölüm neticesinden sorumlu tutulabilmesi için, bu neticenin oluşumuna sebebiyet veren yükümlülük ihmalinin icrai davranışa eşdeğer olması gerekir.”
TCK Madde 83/2 – İhmal ve İcrai Davranışın Eşdeğerliği
“İhmali ve icrai davranışın eşdeğer kabul edilebilmesi için, kişinin;
a) Belli bir icrai davranışta bulunmak hususunda kanuni düzenlemelerden veya sözleşmeden kaynaklanan bir yükümlülüğünün bulunması,
b) Önceden gerçekleştirdiği davranışın başkalarının hayatı ile ilgili olarak tehlikeli bir durum oluşturması, gerekir.”
TCK Madde 83/3 – Ceza Miktarı
“Belli bir yükümlülüğün ihmali ile ölüme neden olan kişi hakkında, temel ceza olarak, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası yerine yirmi yıldan yirmibeş yıla kadar, müebbet hapis cezası yerine onbeş yıldan yirmi yıla kadar, diğer hallerde ise on yıldan onbeş yıla kadar hapis cezasına hükmolunabileceği gibi, cezada indirim de yapılmayabilir.”
TCK 83 İhmali Davranışla Kasten Öldürme Ceza Tablosu
| Suç Türü | İcrai Davranışla Ceza | İhmali Davranışla Ceza (TCK 83) |
|---|---|---|
| Kasten Öldürme (Basit) | Müebbet hapis | 15 yıldan 20 yıla kadar hapis |
| Nitelikli Kasten Öldürme | Ağırlaştırılmış müebbet hapis | 20 yıldan 25 yıla kadar hapis |
| Diğer Haller | Müebbet / Ağırlaştırılmış müebbet | 10 yıldan 15 yıla kadar hapis |
İhmali Davranışla Kasten Öldürme Suçunun Unsurları
Bu suçun oluşabilmesi için aşağıdaki unsurların birlikte bulunması gerekir:
| Unsur | Açıklama | Örnek |
|---|---|---|
| Garantörlük (Yükümlülük) | Failin kanun, sözleşme veya önceki tehlikeli davranıştan kaynaklanan koruma yükümlülüğü | Anne-babanın çocuğa bakım yükümlülüğü |
| İhmali Davranış | Yapılması gereken icrai davranışın gerçekleştirilmemesi | Bebeği emzirmeme, hastaya müdahale etmeme |
| Ölüm Neticesi | İhmal sonucunda mağdurun ölmesi | Bakımsızlık nedeniyle çocuğun ölümü |
| Nedensellik Bağı | İhmal ile ölüm arasında doğrudan ilişki | Yardım çağrılsaydı kurtulabilirdi |
| Kast | Failin ölüm neticesini bilmesi ve istemesi | Çocuğun ölmesini isteyerek emzirmeme |
Garantörlük (Koruma Yükümlülüğü) Kaynakları
Garantörlük, kişinin başkasının yaşamını koruma ve gözetme yükümlülüğünü ifade eder. TCK 83/2 uyarınca garantörlük üç kaynaktan doğabilir:
1. Kanundan Doğan Yükümlülük
- Velayet ilişkisi: TMK 335 vd. uyarınca ana ve babanın çocukları üzerindeki koruma ve gözetim yükümlülüğü
- Aile bireylerinin birbirini koruma yükümlülüğü: Eşlerin ve aile fertlerinin karşılıklı bakım borcu
- Kamu görevlilerinin yükümlülüğü: Polisin vatandaşları koruma görevi (PVSK)
- Sağlık personelinin yükümlülüğü: Hekimin hastaya müdahale etme yükümlülüğü
- İşverenin yükümlülüğü: İş Kanunu gereği çalışanların güvenliğini sağlama
2. Sözleşmeden Doğan Yükümlülük
- Bakıcı sözleşmesi: Çocuk bakıcısının çocuğun güvenliğini sağlama yükümlülüğü
- Güvenlik sözleşmesi: Özel güvenlik görevlisinin koruma yükümlülüğü
- Hasta bakım sözleşmesi: Evde bakım personelinin hastayı koruma yükümlülüğü
- Rehberlik sözleşmesi: Dağ rehberinin grubun güvenliğini sağlama yükümlülüğü
3. Önceki Tehlikeli Davranıştan Doğan Yükümlülük
- Trafik kazası: Kazaya sebebiyet veren kişinin yaralıyı kurtarma yükümlülüğü
- Yaralama: Birini yaralayan kişinin tedavi ettirme yükümlülüğü
- Tehlikeli durum yaratma: Tehlike yaratan kişinin sonuçları önleme yükümlülüğü
Gerçek İhmali Suç ve Gerçek Olmayan İhmali Suç Ayrımı
| Özellik | Gerçek İhmali Suç | Gerçek Olmayan (Görünüşte) İhmali Suç |
|---|---|---|
| Tanım | Kanunda tanımlanan icrai davranışın kasten yapılmaması | Neticenin önlenmesi yükümlülüğü altındaki failin bunu engellememesi |
| Netice | Neticenin gerçekleşmesi zorunlu değil | Netice (ölüm, yaralanma) zorunlu unsur |
| Garantörlük | Herkes fail olabilir | Sadece garantör konumundakiler fail olabilir |
| Örnekler | TCK 98 (Yardım yükümlülüğü), TCK 278 (Suçu bildirmeme) | TCK 83 (İhmali davranışla öldürme), TCK 88 (İhmali davranışla yaralama) |
TCK 81-82-83 Karşılaştırması
| TCK Maddesi | Suç Adı | Hareket Türü | Ceza |
|---|---|---|---|
| TCK 81 | Kasten Öldürme (Basit) | İcrai davranış | Müebbet hapis |
| TCK 82 | Kasten Öldürme (Nitelikli) | İcrai davranış | Ağırlaştırılmış müebbet hapis |
| TCK 83 | İhmali Davranışla Kasten Öldürme | İhmali davranış | 10-25 yıl hapis |
| TCK 85 | Taksirle Öldürme | Taksir | 2-6 yıl hapis |
Önemli Ayrım: İhmali davranışla kasten öldürme suçunda fail, yapması gereken davranışı gerçekleştirmeyerek ölüme sebebiyet verir. Kasten öldürme suçunda ise fail, yapmaması gereken bir davranışı (öldürme fiilini) icra ederek ölüme neden olur. Örneğin, babanın bebeğini boğarak öldürmesi TCK 81-82; boğulan bebeği kurtarmak için harekete geçmemesi TCK 83 kapsamındadır.
TCK 83 Emsal Yargıtay Kararları
Yargıtay 1. Ceza Dairesi 2017/1313 E., 2018/4324 K.
Konu: İhmali davranışla kasten öldürme – Garantörlük yükümlülüğü
İhmali davranışla kasten öldürme kapsamında, yükümlülük (garantörlük) ve yargılama sürecine ilişkin hususlar değerlendirilmiştir. Mahkeme, failin garantör konumunda olup olmadığının ve ihmal ile ölüm arasındaki nedensellik bağının titizlikle araştırılması gerektiğini vurgulamıştır.
Yargıtay 1. Ceza Dairesi E. 2020/3950, K. 2021/269
Konu: İcrai fiil ile ihmali davranış ayrımı
Otopsi raporuna göre bebeğin boyun sol yanda ekimoz ve kafatasında çökme kırığı bulunması, ölüm sebebinin boyuna basıya bağlı mekanik asfiksi olması karşısında; maktul bebeğe yönelik eylemin arabada terk etmek suretiyle değil, icrai bir fiille gerçekleştirildiğinin kabulü gerektiği belirlenmiştir.
Sonuç: TCK 83 değil, kasten öldürme suçunun (TCK 81-82) uygulanması gerektiğine hükmedilmiştir.
Yargıtay 1. Ceza Dairesi 2020/164 E., 2021/11082 K.
Konu: Bakım yükümlülüğünün ihlali
Rahatsızlığı nedeniyle yürüyemez hale gelen mağdura gerekli bakımın yapılmaması ve bu nedenle mağdurun vücudunda oluşan yaraların enfeksiyon kapması sonucu hayatını kaybetmesi olayında; maktulün eşi ve eşinin anne babasının koruma ve gözetim yükümlülüklerini yerine getirmemesinin ihmal suretiyle kasten öldürme suçunu oluşturduğuna karar verilmiştir.
Yargıtay 12. Ceza Dairesi E. 2023/2442, K. 2023/2428
Konu: Garantörlük ve ihmali suçların unsurları
Garantör konumundaki anne ve babanın, düzenli adet görmediğini belirtmelerine rağmen doktora gitmemeleri, ilkel ortamda doğum gerçekleştirmeleri, göbek kordonunu kestikten sonra bağlamamaları ve bebeği beslememe şeklindeki ihmali davranışlarının ölüme sebebiyet verdiği anlaşılmıştır.
Sonuç: Sanıkların taksirle öldürme değil, ihmali davranışla kasten öldürme suçundan cezalandırılması gerektiğine hükmedilmiştir.
Yargıtay 1. Ceza Dairesi 2020/173 E., 2020/948 K.
Konu: İcrai fiil – İhmali davranış sınırı
2 günlük bebeğin dere kenarına ve kimsenin göremeyeceği ıssız bir alana bırakılması ve çocuğun donarak ölmesine sebebiyet verilmesi fiilinin, koruma yükümlülüğünün ihmalinden kaynaklanmadığı, çocuğun ölmesini sağlamak amacıyla icrai olarak yapılan bir davranış bulunduğu tespit edilmiştir.
Sonuç: TCK 83 değil, kasten öldürme suçunun oluştuğuna karar verilmiştir.
İhmali Davranışla Kasten Öldürme Suçunun Özellikleri
Şikayet ve Zamanaşımı
- Bu suç şikayete bağlı değildir, Cumhuriyet savcılığı tarafından re’sen soruşturulur
- Uzlaştırma kapsamında değildir
- Dava zamanaşımı: Suçun niteliğine göre 15-30 yıl arasında değişir
Teşebbüs, İştirak ve İçtima
- Teşebbüs: İhmali suçlarda teşebbüs tartışmalı bir konudur; somut olaya göre değerlendirilir
- İştirak: Azmettirme veya müşterek faillik şeklinde mümkündür
- İçtima: Tek davranışla birden fazla suça sebebiyet verilmesi halinde en ağır ceza uygulanır
- Etkin pişmanlık: Bu suçta etkin pişmanlık hükümleri uygulanmaz
İlgili TCK Maddeleri
TCK 83 ile Bağlantılı Düzenlemeler
Sıkça Sorulan Sorular
Kasten öldürmenin ihmali davranışla işlenmesi ne demek?
Kasten öldürmenin ihmali davranışla işlenmesi, bir kişinin kanundan, sözleşmeden veya önceki tehlikeli davranışından kaynaklanan koruma ve gözetim yükümlülüğünü yerine getirmemesi sonucu başka birinin ölümüne bilerek ve isteyerek neden olmasıdır. Örneğin, anne-babanın yeni doğan bebeğini emzirmeyerek ve beslemeyerek ölümüne sebebiyet vermesi bu suçu oluşturur.
İhmali davranışla taksirle öldürme olur mu?
Evet, ihmali davranışla taksirle öldürme mümkündür. Fail, yükümlülüğüne aykırı davrandığının bilincinde olduğu halde, bunun sonucunda bir insanın ölebileceğini objektif özen yükümlülüğüne aykırı olarak öngörmemişse, taksirle işlenmiş öldürme suçundan (TCK 85) sorumlu tutulur. Kasten öldürme için failin ölüm neticesini bilmesi ve istemesi gerekir.
İhmali kast nedir?
İhmali kast, failin yapması gereken bir davranışı bilerek ve isteyerek yapmayarak suç işlemesidir. Fail, ihmali davranışının neticeye (ölüm, yaralanma) yol açacağını bilmekte ve bu neticeyi kabullenmektedir. Örneğin, annenin bebeğinin ölmesini isteyerek emzirmemesi ihmali kasttır.
İhmali suç nedir örnek?
İhmali suç, yapılması emredilen bir davranışın yapılmaması sonucu oluşan suçtur. Örnekler: Anne-babanın çocuğu beslemeyerek ölümüne neden olması (TCK 83), hekimin acil hastaya müdahale etmemesi, trafik kazasına sebebiyet verenin yaralıya yardım etmemesi, suçu yetkili makamlara bildirmeme (TCK 278), yardım yükümlülüğünün ihmali (TCK 98).
İhmali suçlarda taksir olur mu?
Evet, ihmali suçlarda taksir olabilir. Gerçek olmayan ihmali suçlar (TCK 83, 88) hem kasten hem taksirle işlenebilir. Fail, yükümlülüğünü yerine getirmemenin ölüme yol açabileceğini biliyorsa kast; gerekli özeni göstermediği için öngöremiyorsa taksir söz konusu olur.
İhmali suçlarda teşebbüs olur mu?
İhmali suçlarda teşebbüs tartışmalı bir konudur. Doktrinde hakim görüş, ihmali suçlarda teşebbüsün mümkün olduğu yönündedir. Örneğin, anne bebeğini emzirmeyerek ölümüne neden olmak isterken bebek üçüncü kişilerce kurtarılırsa teşebbüs söz konusu olabilir. Mahkeme somut olaya göre değerlendirme yapar.
1 cinayetten kaç yıl yatar?
Kasten öldürme suçunda (TCK 81) müebbet hapis cezası verilir. İnfaz Kanunu’na göre müebbet hapis cezasında koşullu salıverilme süresi 24 yıldır. Nitelikli hallerde (TCK 82) ağırlaştırılmış müebbet hapis verilir ve koşullu salıverilme süresi 30 yıldır. İhmali davranışla kasten öldürmede (TCK 83) ise 10-25 yıl arasında ceza verilir.
Kast ve taksir arasındaki fark nedir?
Kast, failin suçun kanuni tanımındaki unsurları bilerek ve isteyerek gerçekleştirmesidir. Taksir ise dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık dolayısıyla suçun kanuni tanımındaki neticenin öngörülmeyerek gerçekleştirilmesidir. Kastta fail neticeyi ister veya kabullenir; taksirde fail neticeyi öngörmez veya gerçekleşmeyeceğine güvenir.
Kasten ölüme neden olma cezası nedir?
TCK 81 uyarınca kasten öldürmenin cezası müebbet hapistir. TCK 82’deki nitelikli hallerde (tasarlayarak, canavarca hisle, yangın/su baskını ile, üstsoy-altsoy öldürme vb.) ağırlaştırılmış müebbet hapis verilir. İhmali davranışla kasten öldürmede (TCK 83) 10-25 yıl hapis cezası uygulanır.
Taksirle ölüme neden olma şartları nelerdir?
TCK 85 uyarınca taksirle öldürme suçunun şartları: (1) Dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranış, (2) Bu davranış sonucu ölüm neticesinin meydana gelmesi, (3) Failin neticeyi öngörmemesi veya öngörse bile gerçekleşmeyeceğine güvenmesi, (4) Nedensellik bağı. Cezası 2-6 yıl hapis, birden fazla kişinin ölümünde 2-15 yıl hapistir.
Mala zarar verme suçu ihmali davranışla işlenebilir mi?
Evet, TCK 151’deki mala zarar verme suçu ihmali davranışla işlenebilir. Örneğin, komşunun evine su sızdığını gören ve musluk tamiri yapması gereken kişinin bunu yapmaması sonucu hasara neden olması halinde ihmali davranışla mala zarar verme söz konusu olabilir. Ancak garantörlük şartının varlığı gereklidir.
TCK 82/2 maddesi nedir?
TCK 82, nitelikli kasten öldürme hallerini düzenler. Maddenin ikinci fıkrası: “Kişinin yerine getirdiği kamu görevi nedeniyle, bir suçu önlemek amacıyla veya yargı görevi nedeniyle öldürülmesi halinde ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına hükmolunur” şeklindedir. Kamu görevlisinin görevinden dolayı öldürülmesini ağırlaştırıcı hal olarak düzenler.
TCK 183. madde nedir ve cezası nedir?
TCK 183, “Gürültüye neden olma” suçunu düzenler. Madde metni: “İlgili kanunlarla belirlenen yükümlülüklere aykırı olarak, başka bir kimsenin sağlığının zarar görmesine elverişli bir şekilde gürültüye neden olan kişi, iki aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır.” Bu suç çevreye karşı suçlar bölümünde yer alır.
Bir şahsın diğerini öldürmesi hukuki işlem midir?
Hayır, bir şahsın diğerini öldürmesi hukuki işlem değildir. Öldürme fiili hukuka aykırı bir eylemdir ve suç teşkil eder. Hukuki işlem, hukuki sonuç doğurmaya yönelik irade beyanıdır (sözleşme yapma, vasiyetname düzenleme gibi). Öldürme ise ceza hukuku kapsamında yaptırıma bağlanmış bir suç fiilidir.
+18 içerik izlemenin cezası var mı?
Yetişkinlerin kendi rızalarıyla +18 yasal içerik izlemesinin cezası yoktur. Ancak çocuk pornografisi (18 yaşından küçüklerin cinsel istismarını içeren görüntüler) izlemek TCK 226/3 kapsamında suçtur ve 1-2 yıl hapis cezası öngörülmüştür. Ayrıca bu tür içerikleri bulundurmak, dağıtmak veya üretmek de suçtur.
+18 siteler yasak mı?
Türkiye’de bazı +18 siteler 5651 sayılı Kanun kapsamında erişim engeline tabidir. Yasal yetişkin içerik siteleri engellenmemiştir ancak çocuk istismarı içeren, fuhuşu teşvik eden veya yasadışı içerik barındıran siteler engellenebilir. BTK kararıyla erişim engeli uygulanabilir.
+18 fotoğraf atmak suç mu?
Duruma göre değişir. Rızası olmayan kişiye müstehcen içerik göndermek TCK 226/4 kapsamında suçtur (6 ay – 2 yıl hapis). Çocuklara müstehcen içerik göndermek daha ağır cezayı gerektirir. Yetişkinler arasında karşılıklı rıza ile paylaşım suç değildir ancak bu görüntülerin rıza dışı paylaşılması (ifşa) TCK 134 kapsamında özel hayatın gizliliğini ihlal suçunu oluşturur.
Sexting suç mu?
Yetişkinler arasında karşılıklı rıza ile yapılan sexting (cinsel içerikli mesajlaşma) suç değildir. Ancak şu durumlar suç oluşturur: 18 yaşından küçüklerle sexting yapmak (TCK 103, 105), rıza olmadan müstehcen içerik göndermek (TCK 226), karşı tarafın rızası dışında görüntüleri paylaşmak (TCK 134, 136).
Telefon görüşmesini kaydetme suç mu?
Kendi tarafı olduğunuz görüşmeyi kaydetmek suç değildir. Ancak tarafı olmadığınız bir görüşmeyi dinlemek ve kaydetmek TCK 132 (haberleşmenin gizliliğini ihlal) kapsamında suçtur ve 1-3 yıl hapis cezası öngörülmüştür. Kayıtların rıza dışı ifşa edilmesi ayrı suç oluşturur.
TCK 188/3 yatarı ne kadar?
TCK 188/3, uyuşturucu ticaretinin nitelikli hallerini düzenler. Temel ceza 10-20 yıl hapis ve 1000-20.000 gün adli para cezasıdır. Nitelikli hallerde ceza artırılır. İnfaz Kanunu’na göre 1/2 infaz oranı uygulandığında, örneğin 15 yıl ceza alan kişi yaklaşık 7,5 yıl yatar. Denetimli serbestlik ve iyi hal indirimi hesaplamayı etkiler.
İzmir Ceza Avukatı
TCK 83 ve hayata karşı suçlar alanındaki tüm uyuşmazlıklarınız için profesyonel hukuki destek alın.
Yasal Uyarı
Bu suç türünde savunma yapılırken garantörlük ilişkisinin varlığı, ihmal ile ölüm arasındaki nedensellik bağı ve failin kastı titizlikle incelenmelidir. Deneyimli bir ceza avukatı ile çalışmak, hak kaybını önlemek açısından büyük önem taşımaktadır.
Bu makale, CTN Hukuk tarafından genel bilgilendirme amacıyla kaleme alınmıştır. Burada yer alan içerikler hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Somut hukuki sorunlarınız için mutlaka bir İzmir ceza avukatından profesyonel destek almanızı öneririz.