TCK Madde 220: Suç İşlemek Amacıyla Örgüt Kurma – 2026
TCK 220 – Örgüt Kurma Suçu Özet ve Ceza Bilgisi
Örgüt Kurma/Yönetme (m.220/1): 5 yıldan 10 yıla kadar hapis. En az 3 kişi, hiyerarşik yapı, devamlılık ve elverişlilik şartı.
Örgüte Üye Olma (m.220/2): 2 yıldan 5 yıla kadar hapis.
Silahlı Örgüt (m.220/3): Verilecek ceza yarı oranında artırılır.
Amaç Suçlardan Sorumluluk (m.220/4): Örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlardan ayrıca cezaya hükmolunur.
Yönetici Sorumluluğu (m.220/5): Yöneticiler, örgüt faaliyetindeki tüm suçlardan fail olarak cezalandırılır. Çocuk kullanılırsa ceza yarıdan bir kata kadar artırılır (7571 s.K.).
m.220/6 (İPTAL): AYM 05.11.2024 kararıyla iptal edilmiştir.
Örgüte Yardım (m.220/7): Örgüt üyesi olarak cezalandırılır; ceza üçte birine kadar indirilebilir.
Propaganda (m.220/8): 1 yıldan 3 yıla kadar hapis. Basın-yayın yoluyla yarı oranında artırılır.
Etkin Pişmanlık (m.221): Şartları gerçekleşirse cezaya hükmolunmaz.
Şikâyet: Resen soruşturulur. Uzlaştırma kapsamında değildir.
Görevli Mahkeme: Ağır Ceza Mahkemesi.
TCK Madde 220 – Kanun Metni
TCK Madde 220 – Kanun Metni
Suç işlemek amacıyla örgüt kurma
Madde 220- (1) Kanunun suç saydığı fiilleri işlemek amacıyla örgüt kuranlar veya yönetenler, örgütün yapısı, sahip bulunduğu üye sayısı ile araç ve gereç bakımından amaç suçları işlemeye elverişli olması halinde, beş yıldan on yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Ancak, örgütün varlığı için üye sayısının en az üç kişi olması gerekir.
(2) Suç işlemek amacıyla kurulmuş olan örgüte üye olanlar, iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
(3) Örgütün silahlı olması halinde, yukarıdaki fıkralara göre verilecek ceza yarısı oranında artırılır.
(4) Örgütün faaliyeti çerçevesinde suç işlenmesi halinde, ayrıca bu suçlardan dolayı da cezaya hükmolunur.
(5) Örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlarda çocukların araç olarak kullanılması halinde, örgüt yöneticilerine yukarıdaki fıkralara göre verilecek ceza yarısından bir katına kadar artırılır. Örgüt yöneticileri, örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenen bütün suçlardan dolayı ayrıca fail olarak cezalandırılır.
(6) (İptal fıkra: AYM 05.11.2024, E.2024/81, K.2024/189)
(7) Örgüt içindeki hiyerarşik yapıya dahil olmamakla birlikte, örgüte bilerek ve isteyerek yardım eden kişi, örgüt üyesi olarak cezalandırılır. Örgüt üyeliğinden dolayı verilecek ceza, yapılan yardımın niteliğine göre üçte birine kadar indirilebilir.
(8) Örgütün cebir, şiddet veya tehdit içeren yöntemlerini meşru gösterecek veya övecek ya da bu yöntemlere başvurmayı teşvik edecek şekilde propagandasını yapan kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Bu suçun basın ve yayın yolu ile işlenmesi halinde, verilecek ceza yarı oranında artırılır.
Kaynak: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu – Mevzuat Bilgi Sistemi
Madde Gerekçesi (Fıkra Bazlı)
Genel Gerekçe
Kanunlarda suç olarak tanımlanan fiillerin işlenmesi amacıyla örgüt kurmak veya yönetmek ile bu amaçla kurulmuş örgüte üye olmak, işlenmesi amaçlananlardan ayrı suçlar olarak tanımlanmıştır. Örgüt kurmak, işlenmesi amaçlanan suçlar açısından sadece bir araç niteliğindedir; ancak suç örgütü amaçlanan suçları işlemede kolaylık sağladığından ve toplum düzenini tehlikeye düşürdüğünden, hazırlık hareketi niteliğindeki bu fiiller müstakil suç olarak düzenlenmiştir. Bu suç tanımı ile korunan hukuki değer kamu güvenliği ve barışıdır. Kamu güvenliği ve barışının bozulması bireyin güvenli ve barış içinde yaşama hakkını da zedeleyeceğinden, düzenlemeyle aynı zamanda Anayasa’da güvence altına alınmış hak ve özgürlüklerin korunması amaçlanmaktadır.
m.220/1 – Örgüt Kurma ve Yönetme Gerekçesi
Birinci fıkrada suç işlemek amacıyla örgüt kurmak veya yönetmek seçimlik hareketli bir suç olarak tanımlanmıştır. Örgüt soyut bir birleşme değildir; bünyesinde hiyerarşik bir ilişki hakimdir. Bu hiyerarşik ilişki bazı örgüt yapılanmalarında gevşek bir nitelik taşıyabilir. Örgüt, mensupları üzerinde hakimiyet tesis eden bir güç kaynağı niteliğini kazanmaktadır. Örgütün varlığı için suç işleme amacı etrafındaki fiili birleşme yeterlidir; niteliği itibarıyla devamlılık arz eder. Kişilerin belli bir suçu işlemek için bir araya gelmesi halinde örgüt değil iştirak ilişkisi mevcuttur. Suç işlemek için örgüt kurulması bir somut tehlike suçudur; örgütün yapısı, sahip bulunduğu üye sayısı ile araç ve gereç bakımından amaçlanan suçları işlemeye elverişli olması aranmalıdır. Bu suç bir amaç suç niteliği taşıdığından ancak doğrudan kastla işlenebilir.
m.220/2 – Örgüte Üye Olma Gerekçesi
İkinci fıkrada suç işlemek amacıyla kurulmuş örgüte üye olmak ayrı bir suç olarak tanımlanmıştır. Örgüte üye olmak fiili bir katılmadır. Örgüt yöneticilerinin rızasının varlığına gerek yoktur; tek taraflı iradeyle de katılmak mümkündür.
m.220/3 – Silahlı Örgüt Gerekçesi
Üçüncü fıkrada örgütün silahlı olması, birinci ve ikinci fıkradaki suçların daha ağır ceza ile cezalandırılmasını gerektiren nitelikli unsur olarak düzenlenmiştir. Suç örgütünün silahlı olup olmaması veya sahip olunan silahların cins, nitelik ve miktarı, somut tehlikenin belirlenmesi veya var olan somut tehlikenin ağırlığı bakımından dikkate alınmalıdır.
m.220/4 – Gerçek İçtima Gerekçesi
Dördüncü fıkrada örgütün faaliyeti çerçevesinde suç işlenmesi halinde ayrıca bu suçlardan dolayı da cezaya hükmolunacağı düzenlenmiştir. Örgüt suçundan cezaya hükmedilebilmesi için ayrıca amaç suç işlenmesi gerekmez; ancak işlenmesi halinde hem örgüt suçundan hem de amaç suçtan gerçek içtima kurallarına göre cezaya hükmedilmelidir.
m.220/5 – Yönetici Sorumluluğu Gerekçesi
Beşinci fıkrada örgüt yöneticilerinin örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenen tüm suçlardan ayrıca fail olarak cezalandırılması kabul edilmiştir. Örgüt yapısı içinde kendisine görev verilen kişi bu görevi yerine getirmezse hemen yerine bir diğeri ikame edilebilmektedir. Bu nedenle yöneticiler tüm suçlardan fail olarak sorumlu tutulmalıdır.
m.220/7 – Örgüte Yardım Gerekçesi
Yedinci fıkrada örgüte hakim olan hiyerarşik ilişki içinde olmamakla beraber örgütün amacına bilerek ve isteyerek hizmet eden kişinin örgüt üyesi kabul edilerek cezalandırılması öngörülmüştür. Bu nedenle ayrı bir “yardım ve yataklık” suçu tanımlaması yapılmamış; bu kavram altındaki fiiller nitelik bakımından örgüte üye olma sorumluluğu kapsamında değerlendirilmiştir.
m.220/8 – Propaganda Gerekçesi
Sekizinci fıkrada örgütün veya amacının propagandasının yapılması suç olarak tanımlanmıştır. Bu propagandanın basın ve yayın yolu ile işlenmesi, suçun temel şekline göre daha ağır ceza ile cezalandırılmayı gerektirmektedir.
Fıkra Bazlı Ceza Tablosu
| Fıkra | Fiil | Ceza |
|---|---|---|
| m.220/1 | Suç işlemek amacıyla örgüt kurma veya yönetme | 5 – 10 yıl hapis |
| m.220/2 | Örgüte üye olma | 2 – 5 yıl hapis |
| m.220/3 | Örgütün silahlı olması | Verilecek ceza yarı oranında artırılır |
| m.220/4 | Örgüt faaliyeti çerçevesinde suç işlenmesi | Ayrıca bu suçlardan da cezaya hükmolunur (gerçek içtima) |
| m.220/5 | Yönetici sorumluluğu + çocuk kullanılması (7571 s.K.) | Yöneticiler tüm suçlardan fail; çocuk kullanılırsa yarıdan bir kata kadar artırım |
| m.220/6 | Örgüt adına suç işleme (İPTAL) | AYM 05.11.2024 kararıyla iptal edilmiştir |
| m.220/7 | Örgüte bilerek ve isteyerek yardım etme | Örgüt üyesi olarak cezalandırılır; ceza üçte birine kadar indirilebilir |
| m.220/8 | Örgüt propagandası yapma | 1 – 3 yıl hapis; basın-yayın yoluyla yarı oranında artırılır |
Örgütün Varlık Kriterleri
| Kriter | Açıklama |
|---|---|
| En az üç kişi | Örgütün varlığı için üye sayısının en az üç kişi olması zorunludur. İki kişilik birliktelik örgüt oluşturmaz. |
| Hiyerarşik yapı | Üyeler arasında sıkı olmasa da gevşek bir hiyerarşik ilişki, emir-komuta zincirine benzer altlık-üstlük ilişkisi bulunmalıdır. |
| Devamlılık | Örgüt belirli bir suçu işlemek için değil, süreklilik arz eden amaç suçları işlemek için kurulmalıdır. Geçici birliktelikler örgüt sayılmaz. |
| Elverişlilik | Örgütün yapısı, sahip bulunduğu üye sayısı ile araç ve gereç bakımından amaç suçları işlemeye elverişli olması gerekir. |
| Suç işleme amacı | Yapılanma, kanunun suç saydığı fiilleri işlemek amacıyla oluşturulmalıdır. Yasal amaçlarla kurulan birliktelikler bu kapsamda değildir. |
7571 Sayılı Kanun Değişikliği (24/12/2025)
24/12/2025 tarihli ve 7571 sayılı Kanun’un 20. maddesi ile m.220/5’e ek cümle eklenmiştir: örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlarda çocukların araç olarak kullanılması halinde, örgüt yöneticilerine verilecek ceza yarısından bir katına kadar artırılır. Bu değişiklik, çocukların suç örgütleri tarafından istismar edilmesinin önlenmesini amaçlamaktadır.
Etkin Pişmanlık – TCK m.221
| Fıkra | Koşul | Sonuç |
|---|---|---|
| m.221/1 | Soruşturma başlamadan ve amaç suç işlenmeden önce örgütü dağıtan veya dağılmasını sağlayan kurucu/yönetici | Cezaya hükmolunmaz |
| m.221/2 | Herhangi bir suçun işlenişine iştirak etmeksizin gönüllü olarak örgütten ayrıldığını ilgili makamlara bildiren üye | Cezaya hükmolunmaz |
| m.221/3 | Herhangi bir suçun işlenişine iştirak etmeden yakalanan üyenin pişmanlık duyarak örgütün dağılmasına/mensupların yakalanmasına elverişli bilgi vermesi | Cezaya hükmolunmaz |
Emsal Yargıtay Kararları
1. Yargıtay 6. Ceza Dairesi – E. 2013/5246, K. 2016/5163
Suç işlemek amacıyla örgüt kurma suçunun ve örgütün varlığının kabul edilebilmesi için; üye sayısının en az üç kişi olması, üyeler arasında soyut bir birleşme değil gevşek de olsa hiyerarşik bir ilişkinin bulunması, suç işlenmese bile suç işlemek amacı etrafında fiili bir birleşmenin olması, niteliği itibarıyla devamlılık göstermesi ve örgütün yapısı, üye sayısı ile araç-gereç bakımından amaçlanan suçları işlemeye elverişli olması gerektiğini belirterek örgüt varlığı kriterlerini kapsamlı biçimde ortaya koymuştur.
2. Yargıtay 6. Ceza Dairesi – E. 2015/1931, K. 2018/2093
Devamlılık içeren kanunun suç saydığı fiilleri işlemek amacıyla bir araya gelip aralarında sıkı veya gevşek hiyerarşik bir bağın bulunduğuna, hiyerarşik yapılanmayı gösteren emir-komuta zinciri ile altlık-üstlük ilişkisinin varlığına ilişkin kesin ve inandırıcı kanıtların karar yerinde açıklanıp tartışılması gerektiğini belirterek ispat standardını yükseltmiştir.
3. Yargıtay 16. Ceza Dairesi – E. 2020/1314, K. 2020/2141
Örgüt üyesinin, örgüt amacını benimseyen, örgütün hiyerarşik yapısına dahil olan ve bu suretle verilecek görevleri yerine getirmeye hazır olmak üzere kendi iradesini örgüt iradesine terk eden kişi olduğunu; örgüt üyesinin örgütle organik bağ kurup faaliyetlerine katılması gerektiğini belirterek üyelik kavramını tanımlamıştır.
4. Yargıtay Ceza Genel Kurulu – E. 2014/6-600, K. 2018/36
Örgütün varlığının kabulü için suç işlenmesinin şart olmadığını; örgütün suç işlemek amacıyla kurulmuş olmasının ve amaç suçları işlemeye elverişliliğin yeterli olduğunu belirterek soyut tehlike suçu niteliğini vurgulamıştır.
5. Yargıtay 5. Ceza Dairesi – E. 2018/4256, K. 2019/7892
Örgüt yöneticilerinin, bizzat suça iştirak etmeseler dahi, örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenen tüm suçlardan m.220/5 uyarınca fail olarak sorumlu tutulacaklarını; bu sorumluluğun örgüt yöneticiliğinin doğal sonucu olduğunu belirtmiştir.
6. Yargıtay 6. Ceza Dairesi – E. 2019/3421, K. 2020/1876
Örgüt hiyerarşisine dahil olmamakla birlikte örgüte yardım eden kişinin m.220/7 kapsamında örgüt üyesi olarak cezalandırılacağını; ancak yardımın niteliğine göre cezanın üçte birine kadar indirilebileceğini belirterek yardım edenin konumunu somutlaştırmıştır.
7. Yargıtay 16. Ceza Dairesi – E. 2017/2486, K. 2018/1072
Örgüt propagandası suçunun (m.220/8) oluşabilmesi için propagandanın örgütün cebir, şiddet veya tehdit içeren yöntemlerini meşru gösterecek, övecek ya da bu yöntemlere başvurmayı teşvik edecek nitelikte olması gerektiğini; salt örgütten söz etmenin veya örgütle ilgili bilgi paylaşmanın propaganda kapsamında değerlendirilemeyeceğini belirtmiştir.
Şikâyet, Zamanaşımı ve Uzlaştırma
TCK m.220 kapsamındaki suçlar şikâyete tabi değildir ve resen soruşturulur. Uzlaştırma kapsamında yer almaz. Dava zamanaşımı m.220/1 için 15 yıl, m.220/2 için 8 yıldır. Görevli mahkeme Ağır Ceza Mahkemesidir.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Örgütün varlığı için en az kaç kişi gerekir?
En az üç kişi. İki kişilik birliktelik örgüt oluşturmaz. Ayrıca kişiler arasında hiyerarşik yapı, devamlılık ve amaç suçları işlemeye elverişlilik de aranır.
Örgüte yardım eden kişi nasıl cezalandırılır?
m.220/7 uyarınca hiyerarşiye dahil olmamakla birlikte örgüte bilerek ve isteyerek yardım eden kişi örgüt üyesi olarak cezalandırılır. Yapılan yardımın niteliğine göre ceza üçte birine kadar indirilebilir.
Etkin pişmanlıktan nasıl yararlanılır?
TCK m.221’deki şartlar gerçekleşirse cezaya hükmolunmaz: kurucu/yönetici soruşturma başlamadan örgütü dağıtırsa; üye suça iştirak etmeksizin gönüllü ayrılırsa; yakalanan üye örgütün dağılmasına elverişli bilgi verirse.
m.220/6 neden iptal edildi?
AYM 05.11.2024 tarihli kararıyla, örgüte üye olmamakla birlikte örgüt adına suç işleyen kişinin ayrıca örgüte üye olmak suçundan da cezalandırılmasını öngören m.220/6 fıkrasını iptal etmiştir. Bu fıkra 7499 sayılı Kanunla değiştirilmiş olsa da AYM tamamını iptal etmiştir.
Örgüt propagandası suçu nasıl oluşur?
m.220/8 uyarınca örgütün cebir, şiddet veya tehdit içeren yöntemlerini meşru gösterecek, övecek ya da bu yöntemlere başvurmayı teşvik edecek şekilde propaganda yapılması gerekir. Salt örgütten söz etmek veya bilgi paylaşmak propaganda kapsamında değildir.
Örgüt yöneticisinin sorumluluğu nedir?
m.220/5 uyarınca yöneticiler, bizzat suça iştirak etmeseler dahi örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen tüm suçlardan fail olarak cezalandırılır. 7571 s.K. ile çocukların araç olarak kullanılması halinde ek artırım öngörülmüştür.
Silahlı örgütte ceza nasıl hesaplanır?
m.220/3 uyarınca örgütün silahlı olması halinde m.220/1 ve m.220/2’ye göre verilecek ceza yarı oranında artırılır. Kurma/yönetme: 7,5-15 yıl; üyelik: 3-7,5 yıl aralığına yükselir.
Bu suç şikâyete tabi midir?
Hayır. Resen soruşturulur. Uzlaştırma kapsamında değildir. Görevli mahkeme Ağır Ceza Mahkemesidir.
Örgüt suçlarında gerçek içtima nasıl uygulanır?
m.220/4 uyarınca örgüt faaliyeti çerçevesinde suç işlenmesi halinde hem örgüt suçundan hem de işlenen amaç suçlarından ayrı ayrı cezaya hükmolunur. Cezalar toplanır; fikri içtima uygulanmaz.
7571 sayılı Kanunla ne değişti?
24/12/2025 tarihli 7571 s.K. ile m.220/5’e ek cümle eklendi: örgüt faaliyetinde çocukların araç olarak kullanılması halinde yöneticilere verilecek ceza yarısından bir katına kadar artırılır. Çocuk istismarının önlenmesi amaçlanmaktadır.
Suç İşlemek Amacıyla Örgüt Kurma Suçu İçin Danışmanlık Alın
TCK Madde 220-221 kapsamında örgüt kurma, örgüt üyeliği, örgüte yardım, propaganda, etkin pişmanlık, AYM iptal kararı ve Yargıtay başvuru süreçleri konusunda uzman bir ceza avukatından hukuki destek alın.
Bu makale, CTN Hukuk tarafından genel bilgilendirme amacıyla kaleme alınmıştır. Büromuz, avukatlık faaliyetlerini ağırlıklı olarak Ceza Hukuku, Ağır Ceza Hukuku ve İş Hukuku alanlarında sürdürmektedir. Burada yer alan içerikler, Türkiye Barolar Birliği’nin Reklam Yasağı Yönetmeliği’ne uygun olarak hazırlanmış olup, hukuki tavsiye niteliği taşımaz ve avukat–müvekkil ilişkisi kurma amacı gütmez.