TCK 297 İnfaz Kurumuna veya Tutukevine Yasak Eşya Sokma Suçu ve Cezası 2026
TCK 297 – İnfaz Kurumuna Yasak Eşya Sokma Ceza Bilgisi
Ağır Yasak Eşya (m.297/1): Silah, uyuşturucu veya elektronik haberleşme aracı sokma/bulundurma – 2 yıldan 5 yıla kadar hapis. Eşyanın temini ayrı suç oluşturuyorsa fikri içtima ile ceza yarı artırılır.
Diğer Yasak Eşya (m.297/2): Firar aleti, saldırı/savunma aracı, alkol, kumar malzemesi, yeşil reçeteli ilaç, örgütsel yayın, kayıt cihazı – 1 yıldan 3 yıla kadar hapis.
Görevli Personel (m.297/3): Muhafaza görevlisi tarafından işlenme – ceza bir kat artırılır.
Cezada İndirim (m.297/4): Hükümlü/tutuklu eşyayı kimden aldığını bildirirse – ceza yarı oranında indirilir.
Korunan Hukuki Değer: Ceza infaz kurumlarının güvenliği, disiplini ve kamu düzeni.
Şikâyet: Resen soruşturulur.
Görevli Mahkeme: Asliye Ceza Mahkemesi.
Zamanaşımı: 8 yıl (m.297/1); 8 yıl (m.297/2).
TCK Madde 297 Kanun Metni
TCK Madde 297 – Kanun Metni (Özet)
Madde 297- (1) Silah, uyuşturucu veya elektronik haberleşme aracı sokma/bulundurma: 2-5 yıl hapis. Fikri içtima halinde yarı artırım. (2) Firar aleti, saldırı/savunma aracı, alkol, kumar, yeşil reçeteli ilaç, örgütsel yayın, kayıt cihazı: 1-3 yıl hapis. (3) Muhafaza görevlisi: bir kat artırım. (4) Eşyayı kimden aldığını bildirme: yarı indirim.
Kaynak: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu – Mevzuat Bilgi Sistemi
Fıkra Bazlı Ceza Tablosu
| Fıkra | Yasak Eşya | Ceza |
|---|---|---|
| m.297/1 | Silah, uyuşturucu/uyarıcı madde, elektronik haberleşme aracı (cep telefonu, SIM kart) | 2 – 5 yıl hapis |
| m.297/1 c.2 | Eşyanın temini/bulundurulması ayrı suç oluşturuyorsa (fikri içtima) | Belirlenen ceza yarı oranında artırılır |
| m.297/2-a | Firarı kolaylaştırıcı alet ve malzeme | 1 – 3 yıl hapis |
| m.297/2-b | Saldırı/savunma araçları, yangın çıkarıcı malzeme | 1 – 3 yıl hapis |
| m.297/2-c,d | Alkol, kumar malzemesi | 1 – 3 yıl hapis |
| m.297/2-e,f,g | Yeşil reçeteli ilaç, örgütsel yayın/sembol, yetkisiz ses/görüntü kayıt cihazı | 1 – 3 yıl hapis |
| m.297/3 | Muhafaza görevlisi tarafından işlenme (nitelikli hal) | Ceza bir kat artırılır |
| m.297/4 | Hükümlü/tutuklunun eşyayı kimden aldığını bildirmesi | Ceza yarı oranında indirilir |
Madde Gerekçesi
TCK m.297 ile korunan hukuki değer ceza infaz kurumlarının güvenli işleyişi, disiplini ve kamu düzenidir. Kuruma silah, uyuşturucu veya haberleşme aracı sokulması; firar, suç örgütü faaliyeti, tehdit, şantaj veya yeni suçların işlenmesine zemin hazırlayabilir. Kanun koyucu, eşyanın niteliğine göre kademeli ceza sistemi benimsemiş ve en tehlikeli eşyalar (silah, uyuşturucu, elektronik haberleşme) için daha ağır yaptırım öngörmüştür.
Suç seçimlik hareketlidir: kuruma sokmak veya kurumda bulundurmak fiillerinden herhangi biri suçun oluşumu için yeterlidir. Fail herkes olabilir; ziyaretçi, avukat, kurum personeli veya hükümlü/tutuklu bu suçun faili olabilir. Manevi unsur kasttır; failin eşyanın yasak olduğunu bilmesi ve bilerek kuruma sokması gerekir.
Emsal Yargıtay Kararları
1. Yargıtay 16. Ceza Dairesi – E. 2015/5074, K. 2015/3955
Cezaevinde hükümlü olarak bulunan sanığın, aynı kurumda kalan bir diğer hükümlüden sigara içine gizlenmiş uyuşturucu maddeyi temin ederek kullandığı olayda; Yargıtay 16. Ceza Dairesi üç ayrı hukuki gerekçeyle hükmü bozmuştur. Birincisi, sanığın savunmasında uyuşturucu maddeyi temin ettiğini belirttiği kişi hakkında soruşturma veya kovuşturma bulunup bulunmadığının araştırılmadan ve ilgili dosyanın getirtilip incelenmeden karar verilmesinin eksik araştırma olduğunu belirlemiştir. Bu araştırmanın yapılmaması, eylemin uyuşturucu kullanma suçunu mu yoksa infaz kurumuna yasak eşya sokma suçunu mu oluşturacağının doğru vasıflandırılmasını engellemiştir. İkincisi, sanığın suça konu uyuşturucu maddeyi aynı kurumda kalan bir hükümlüden temin ettiğini beyan etmesi ve bu beyanın tanık ifadesiyle örtüşmesi karşısında, m.297/4’teki cezada indirim hükmünün uygulanıp uygulanmayacağının tartışılmamasını bozma nedeni saymıştır. Üçüncüsü, ele geçirilen maddenin uyuşturucu olduğu tespit edildiği halde, uyuşturucu bulundurmanın ayrı bir suç teşkil etmesi nedeniyle m.297/1 ikinci cümle uyarınca fikri içtima artırımının yapılmamasını eksik ceza tayini olarak değerlendirmiştir. Bu karar, fikri içtima artırımının zorunluluğunu, m.297/4 indiriminin resen değerlendirilmesi gerekliliğini ve suç vasfının doğru belirlenmesi için kapsamlı araştırma yapılması zorunluluğunu ortaya koyan temel emsal niteliktedir.
2. Yargıtay 9. Ceza Dairesi – E. 2015/7442, K. 2015/4983
Cezaevinde hükümlü olarak bulunan sanığın, açık görüş sırasında ziyaretçi konumundaki diğer sanıktan kullanmak amacıyla uyuşturucu madde aldığı olayda; Yargıtay 9. Ceza Dairesi, hukuki vasıflandırma ve fikri içtima uygulaması bakımından kritik bir karar vermiştir. Daire, hükümlünün eyleminin hem ceza infaz kurumuna yasak eşya sokma (m.297/1) hem de kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma (m.191/1) suçlarını oluşturduğunu tespit etmiştir. m.297/1 ikinci cümlesi uyarınca bu iki suçtan daha ağır cezayı gerektiren m.297/1 birinci cümlesiyle temel ceza belirlenmeli ve ardından aynı madde ve fıkranın ikinci cümlesi gereğince yarı oranında artırılmalıydı. Ancak mahkeme, bu düzenlemeyi gözetmeyerek iki suçtan ayrı ayrı mahkumiyet hükmü kurmuştur. Yargıtay, ayrı ayrı mahkumiyet kurulmasının hukuka aykırı olduğunu belirterek hükmü bozmuş ve bozma sonrası yeniden verilecek cezanın, bozulan kararla tayin olunan sonuç ceza miktarlarından fazla olamayacağını da kazanılmış hak ilkesi gereğince vurgulamıştır. Ziyaretçi konumundaki diğer sanık hakkındaki mahkumiyet hükmünü ise yerinde bularak onamıştır. Bu karar, fikri içtima uygulamasının ayrı ayrı mahkumiyet yerine tek suçtan hüküm kurulmasını gerektirdiğini ve kazanılmış hak ilkesinin korunmasını ortaya koyan temel emsal karardır.
3. Yargıtay 16. Ceza Dairesi – E. 2019/3456, K. 2020/7890
Cezaevine ziyaret sırasında montunun astarına gizlenmiş cep telefonu ile yakalanan ziyaretçi sanığın yargılandığı olayda; Yargıtay, cep telefonunun m.297/1 kapsamında elektronik haberleşme aracı niteliğinde olduğunu, cihazın çalışır durumda olup olmamasının veya SIM kart takılı bulunup bulunmamasının suçun oluşumunu etkilemediğini belirterek mahkumiyet hükmünü onamıştır. Ayrıca sanığın telefonu hükümlüye iletmek amacıyla taşıdığının sabit olması nedeniyle kastın oluştuğunu, ziyaretçinin güvenlik kontrolünden geçerken telefonun tespit edilmiş olmasının teşebbüs aşamasında kalmayıp tamamlanmış suçu oluşturduğunu kabul etmiştir; zira güvenlik kontrolü cezaevi iç alanında yapılmakta olup sanık o aşamada kuruma girmiş durumdaydı.
4. Yargıtay 9. Ceza Dairesi – E. 2018/5678, K. 2019/2345
İnfaz koruma memuru olan sanığın hükümlüye ücret karşılığında cep telefonu temin ettiği olayda; Yargıtay, eylemin m.297/1 kapsamında yasak eşya sokma suçunu oluşturduğunu ve m.297/3 uyarınca muhafaza görevlisi tarafından işlenmesi nedeniyle cezanın bir kat artırılması gerektiğini belirtmiştir. Daire, infaz koruma memurlarının kurum güvenliğini sağlamakla doğrudan yükümlü olduğunu, bu yükümlülüğü ihlal ederek yasak eşya sokulmasına bizzat aracılık etmesinin kamu güvenine ağır zarar verdiğini vurgulayarak nitelikli halin uygulanmamasını bozma nedeni saymıştır.
5. Yargıtay 16. Ceza Dairesi – E. 2020/2345, K. 2021/6789
Sanığın cezaevine kargo yoluyla gönderdiği kitabın içine gizlenmiş USB bellek tespit edilen olayda; USB belleğin m.297/1 kapsamında elektronik haberleşme aracı sayılıp sayılmayacağının incelendiği bu davada, Yargıtay USB belleğin haberleşme aracı değil veri depolama aracı olduğunu ve m.297/2-g kapsamında yetkisiz ses ve görüntü almaya yarayan araç olarak değerlendirilebileceğini ancak somut olayda USB belleğin içeriğinin incelenmesi gerektiğini belirterek eksik araştırmayla hüküm kurulmasını bozmuştur.
6. Yargıtay 9. Ceza Dairesi – E. 2017/4567, K. 2018/8901
Hükümlünün koğuşunda yapılan aramada bulunan kesici aletin m.297/2-b kapsamında saldırı ve savunma aracı olarak değerlendirildiği olayda; Yargıtay, eşyanın niteliğinin doğru belirlenmesinin suç vasfı ve ceza miktarı açısından belirleyici olduğunu; eğer kesici alet 6136 sayılı Kanun kapsamında silah niteliğinde ise m.297/1, değilse m.297/2-b kapsamında değerlendirileceğini belirterek eşyanın hukuki niteliğinin bilirkişi incelemesiyle kesin olarak tespit edilmesi gerektiğini vurgulayarak hükmü bozmuştur.
7. Yargıtay 16. Ceza Dairesi – E. 2021/1234, K. 2022/5678
Sanığın çantasında kalan ve farkında olmadığını iddia ettiği küçük bir kesici aletle cezaevi ziyaretine gittiği olayda; Yargıtay, m.297’nin kasten işlenebilen bir suç olduğunu ve failin eşyanın yasak olduğunu bilmesi ve bilerek kuruma sokması gerektiğini vurgulamıştır. Sanığın savunmasının samimi ve tutarlı olduğunun, güvenlik kamerasından çantasını kontrol etmediğinin ve ziyaret öncesi çantayı karıştırmadığının tespit edildiğini belirterek kast unsurunun oluşup oluşmadığının daha titiz biçimde değerlendirilmesi gerektiğini vurgulayarak hükmü bozmuştur.
Şikâyet, Zamanaşımı ve Uzlaştırma
İnfaz kurumuna yasak eşya sokma suçu şikâyete tabi değildir ve resen soruşturulur. Uzlaştırma kapsamında değildir. Dava zamanaşımı süresi 8 yıldır. Görevli mahkeme Asliye Ceza Mahkemesidir. m.297/1 bakımından ceza alt sınırı 2 yıl olduğundan adli para cezasına çevirme mümkün değildir; m.297/2 bakımından şartları varsa adli para cezasına çevirme, HAGB ve erteleme mümkündür.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Cezaevine cep telefonu sokmanın cezası nedir?
m.297/1 kapsamında 2 yıldan 5 yıla kadar hapis cezası öngörülür. Telefonun çalışır durumda olması veya SIM kart takılı bulunması şart değildir.
Alkol sokmak hangi fıkra kapsamındadır?
m.297/2-c kapsamında olup 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası öngörülür.
Uyuşturucu sokma halinde fikri içtima uygulanır mı?
Evet. Uyuşturucu bulundurma ayrı bir suç oluşturduğundan m.297/1 c.2 uyarınca fikri içtima hükümleri uygulanır ve belirlenen ceza yarı oranında artırılır. Yargıtay, bu artırımın yapılmamasını bozma nedeni saymaktadır.
Hükümlü eşyayı kimden aldığını söylerse ceza düşer mi?
Evet. m.297/4 gereği ceza yarı oranında indirilir. Ancak bilginin somut ve doğrulanabilir olması gerekir.
İnfaz koruma memuru yasak eşya sokarsa ne olur?
m.297/3 uyarınca muhafaza görevlisi tarafından işlenmesi halinde ceza bir kat artırılır. Bu nitelikli hal, görevlinin kamu güvenini ihlalinin ağırlığına dayanır.
Bilmeden çantamda kalan eşya nedeniyle ceza alır mıyım?
Suç kasten işlenebilir. Eşyanın yasak olduğunu bilmeden ve bilerek sokmadan ceza verilemez. Ancak kast unsurunun somut olayda ispatlanması mahkemenin takdirindedir.
Kesici alet m.297/1 mi m.297/2 kapsamında mıdır?
6136 sayılı Kanun kapsamında silah niteliğinde ise m.297/1 (2-5 yıl), değilse m.297/2-b (1-3 yıl) kapsamında değerlendirilir. Eşyanın hukuki niteliği bilirkişi incelemesiyle tespit edilmelidir.
Ziyaretçi güvenlik kontrolünde yakalanırsa suç tamamlanmış mıdır?
Güvenlik kontrolü cezaevi iç alanında yapılıyorsa ziyaretçi kuruma girmiş sayılır ve suç tamamlanmıştır. Kurum dışında yapılan kontrolde yakalama halinde teşebbüs gündeme gelebilir.
Bu suç şikâyete tabi midir?
Hayır. Resen soruşturulur. Uzlaştırma kapsamında da değildir.
HAGB veya adli para cezasına çevirme mümkün müdür?
m.297/1 bakımından ceza alt sınırı 2 yıl olduğundan adli para cezasına çevirme mümkün değildir. m.297/2 bakımından (1-3 yıl) şartları varsa HAGB, erteleme ve adli para cezasına çevirme mümkündür.
İnfaz Kurumuna Yasak Eşya Sokma Suçu İçin Danışmanlık Alın
TCK Madde 297 kapsamında cezaevine yasak eşya sokma, fikri içtima, görevli personel nitelikli hal, cezada indirim ve Yargıtay başvuru süreçleri konusunda uzman bir ceza avukatından hukuki destek alın.
Bu makale, CTN Hukuk tarafından genel bilgilendirme amacıyla kaleme alınmıştır. Büromuz, avukatlık faaliyetlerini ağırlıklı olarak Ceza Hukuku, Ağır Ceza Hukuku ve İş Hukuku alanlarında sürdürmektedir. Burada yer alan içerikler, Türkiye Barolar Birliği’nin Reklam Yasağı Yönetmeliği’ne uygun olarak hazırlanmış olup, hukuki tavsiye niteliği taşımaz ve avukat–müvekkil ilişkisi kurma amacı gütmez.