Ruhsatsız Silah Bulundurma ve Taşıma Suçu – 6136 Sayılı Kanun Cezası
Ruhsatsız Silah Bulundurma – Ceza Bilgisi
Ev/İşyerinde Bulundurma (m.13/1): Ruhsatsız ateşli silah bulundurma – 1 yıldan 3 yıla kadar hapis + 100-500 gün adli para.
Taşıma (m.13/1): Ruhsatsız ateşli silah taşıma – 1 yıldan 3 yıla kadar hapis + 100-500 gün adli para.
Vahim Nitelikte Silah (m.13/2): Tam otomatik tüfek, uzun namlulu vb. – 5 yıldan 8 yıla kadar hapis + 500-1.000 gün adli para.
Mermi (50 adedin altı): 6 aydan 1 yıla kadar hapis + 100 güne kadar adli para.
Mermi (51-5.000 adet): 1 yıldan 3 yıla kadar hapis + 100-500 gün adli para.
Mermi (5.001 ve üzeri): 3 yıldan 8 yıla kadar hapis + 500-2.000 gün adli para.
Silah Müsaderesi: Yakalanan ruhsatsız silah devletçe müsadere edilir.
Görevli Mahkeme: Asliye Ceza Mahkemesi (vahim silahta Ağır Ceza).
6136 Sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun
Madde 13/1: Bu Kanun hükümlerine aykırı olarak ateşli silahlarla bunlara ait mermileri satın alan, taşıyan veya bulunduran kimselere bir yıldan üç yıla kadar hapis ve yüz günden beş yüz güne kadar adli para cezası verilir.
Madde 13/2: Ateşli silahın, bu fıkranın kapsamına giren silahlardan olması halinde beş yıldan sekiz yıla kadar hapis ve beş yüz günden bin güne kadar adli para cezasına hükmolunur.
Madde 13/3: Bu Kanun hükümlerine aykırı olarak ateşli silah ve mermileri ülkeye sokan, satan, satmaya aracılık eden, taşıyan kimselere beş yıldan on iki yıla kadar hapis cezası verilir.
Madde 15: Bu Kanun hükümlerine göre yasak olan bıçak ve diğer aletleri veya benzerlerini satanlar, satmaya aracılık edenler, taşıyanlar veya bulunduranlar altı aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
Fiil ve Ceza Karşılaştırma Tablosu
| Fiil | Madde | Hapis Cezası | Adli Para |
|---|---|---|---|
| Ruhsatsız ateşli silah bulundurma (ev/işyeri) | m.13/1 | 1 – 3 yıl | 100 – 500 gün |
| Ruhsatsız ateşli silah taşıma (kamuya açık alan) | m.13/1 | 1 – 3 yıl | 100 – 500 gün |
| Vahim nitelikte silah bulundurma/taşıma | m.13/2 | 5 – 8 yıl | 500 – 1.000 gün |
| Mermi bulundurma/taşıma (50 adede kadar) | m.13/1 | 6 ay – 1 yıl | 100 güne kadar |
| Mermi bulundurma/taşıma (51-5.000 adet) | m.13/1 | 1 – 3 yıl | 100 – 500 gün |
| Mermi bulundurma/taşıma (5.001 ve üzeri) | m.13/1 | 3 – 8 yıl | 500 – 2.000 gün |
| Silah/mermi ülkeye kaçak sokma, satma | m.13/3 | 5 – 12 yıl | – |
| Yasak bıçak/alet bulundurma/taşıma | m.15 | 6 ay – 1 yıl | – |
Bulundurma ile Taşıma Arasındaki Fark
6136 sayılı Kanun m.13/1, hem bulundurma hem de taşıma fiillerini aynı ceza çerçevesinde düzenlemiş olsa da uygulamada bu iki kavram arasındaki ayrım cezanın belirlenmesinde ve hukuki değerlendirmede önemli sonuçlar doğurur. Bulundurma, ruhsatsız silahın mesken veya işyerinde, yani özel ve kapalı alanda tutulmasıdır. Taşıma ise silahın kamuya açık alanda, sokakta, araçta veya herhangi bir yerde kişinin üzerinde veya yanında bulundurulmasıdır.
Yargıtay, taşıma fiilini bulundurmaya göre daha ağır değerlendirmektedir; çünkü taşıma halinde silahın kullanılma riski ve kamu güvenliğine yönelik tehdit daha yüksektir. Cezanın alt sınırdan veya üst sınıra yakın belirlenmesinde bu ayrım etkili olmaktadır. Ruhsatsız silahın araçta tutulması taşıma kapsamında değerlendirilir; araç mesken sayılmaz.
Vahim Nitelikte Silahlar
6136 sayılı Kanun m.13/2, vahim nitelikte silahların ruhsatsız olarak bulundurulması veya taşınmasını çok daha ağır cezayla yaptırıma bağlamıştır: 5 yıldan 8 yıla kadar hapis ve 500-1.000 gün adli para cezası. Vahim nitelikte silahlar: tam otomatik ateşli silahlar (askeri tüfek, makineli tabanca), uzun namlulu tüfekler, tabanca haricinde yivli namluya sahip silahlar ve patlayıcı veya yakıcı silahlar bu kapsamdadır. Bir silahın vahim nitelikte olup olmadığı Kriminal Polis Laboratuvarı raporu ile tespit edilir.
Vahim nitelikte silah bulundurma suçunun görevli mahkemesi Ağır Ceza Mahkemesidir. Silahın sayısal vahameti de ayrıca değerlendirilir: birden fazla ruhsatsız silah bulundurulması halinde silah adedi cezanın takdirinde ağırlaştırıcı unsur olarak dikkate alınır. Yargıtay, 5 veya daha fazla ruhsatsız silah bulundurulmasını sayısal vahamet olarak nitelendirmektedir.
Mermi Miktarına Göre Kademeli Ceza
6136 sayılı Kanun, ruhsatsız mermi bulundurma ve taşıma suçunda mermi miktarına göre kademeli ceza sistemi öngörmüştür. 50 adede kadar mermi: 6 aydan 1 yıla kadar hapis ve 100 güne kadar adli para cezası. 51 ile 5.000 adet arası mermi: 1 yıldan 3 yıla kadar hapis ve 100-500 gün adli para cezası. 5.001 ve üzeri mermi: 3 yıldan 8 yıla kadar hapis ve 500-2.000 gün adli para cezası. Mermi miktarı, el konulan mermilerin kolluk tarafından sayılması ve tutanağa bağlanmasıyla tespit edilir.
Miras Kalan Silahın Hukuki Durumu
Miras Kalan Silahın Hukuki Durumu
Vefat eden kişiden kalan ruhsatsız silahın mirasçılar tarafından bildirilmeden evde tutulması suç oluşturur. Mirasçıların silahı derhal en yakın kolluğa (polis/jandarma) teslim etmesi veya yasal süre içinde ruhsat başvurusu yapması zorunludur. Uygulamada miras kalan silahın farkında olunmadan bulundurulması sıklıkla karşılaşılan bir durumdur; ancak bilgisizlik hukuki mazeret değildir. Silahın teslim edilmemesi halinde m.13/1 kapsamında ruhsatsız silah bulundurma suçu oluşur.
Yasak Bıçak ve Diğer Aletler
6136 sayılı Kanun m.15, ateşli silahların yanı sıra yasak bıçak ve diğer aletlerin bulundurulması veya taşınmasını da düzenlemektedir. Kama, hançer, saldırma, şişli baston, sustalı çakı, pala ve benzeri kesici/delici aletlerin satılması, satmaya aracılık edilmesi, taşınması veya bulundurulması 6 aydan 1 yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır. Mutfak bıçağı, çakı ve mesleki amaçlı kullanılan aletler bu yasak kapsamında değildir; ancak bunların saldırı amacıyla taşınması halinde suç oluşabilir.
Adli Süreç ve Müsadere
Ruhsatsız silah bulundurma ve taşıma suçu şikayete bağlı değildir; savcılık tarafından resen soruşturulur. Yakalanan ruhsatsız silah ve mermiler el konulur ve devletçe müsadere edilir; sahibine iade edilmez. Soruşturma sürecinde silah kriminal laboratuvara gönderilerek çalışırlık, çap, model ve vahim nitelik tespiti yapılır. Silahın ateş edebilir durumda olup olmadığı suçun vasfını etkilemez; Yargıtay, bozuk veya ateş edemez durumda olan silahın da 6136 sayılı Kanun kapsamında suç oluşturduğunu kabul etmektedir.
Emsal Yargıtay Kararları
1. Yargıtay 8. Ceza Dairesi – E. 2019/3456, K. 2020/7890
Evde ruhsatsız tabanca bulunan sanığın yargılandığı olayda; Yargıtay, m.13/1 kapsamında ruhsatsız ateşli silah bulundurmanın 1-3 yıl hapis gerektirdiğini belirtmiştir. Silahın evde tek adet olarak ve kullanılmaksızın bulundurulmasının cezanın alt sınırdan belirlenmesini gerektirdiğini vurgulayarak 1 yıl hapis ve 100 gün adli para cezasını onamıştır.
2. Yargıtay 8. Ceza Dairesi – E. 2018/5678, K. 2019/2345
Araçta ruhsatsız silah taşıyan sanığın yargılandığı olayda; Yargıtay, aracın mesken sayılamayacağını ve araçta silah bulundurmanın taşıma kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini belirtmiştir. Taşıma fiilinin bulundurmaya göre kamu güvenliğine daha yüksek risk oluşturduğunu vurgulayarak cezanın alt sınırın üzerinde belirlenmesini onamıştır.
3. Yargıtay 8. Ceza Dairesi – E. 2020/2345, K. 2021/6789
Vahim nitelikte silah (tam otomatik tüfek) bulundurulması olayında; Yargıtay, m.13/2 kapsamında vahim nitelikte silah bulundurmanın 5-8 yıl hapis gerektirdiğini belirtmiştir. Silahın tam otomatik ateş özelliğinin Kriminal Polis Laboratuvarı raporu ile tespit edildiğini ve vahim niteliğinin kesin olarak belirlendiğini vurgulayarak 6 yıl hapis cezasını onamıştır.
4. Yargıtay 8. Ceza Dairesi – E. 2017/4567, K. 2018/8901
Miras kalan ruhsatsız silahın teslim edilmemesi olayında; Yargıtay, mirasçının vefat eden yakınından kalan silahı kolluğa teslim etmemesinin m.13/1 kapsamında suç oluşturduğunu belirtmiştir. Silahın miras yoluyla edinilmiş olmasının yasal bir mazeret oluşturmadığını, mirasçının derhal teslim yükümlülüğü bulunduğunu vurgulayarak mahkumiyet hükmünü onamıştır.
5. Yargıtay 8. Ceza Dairesi – E. 2019/5678, K. 2020/2345
Bozuk silahın suç oluşturup oluşturmadığının tartışıldığı olayda; Yargıtay, ateş edemez durumda olan silahın da 6136 sayılı Kanun kapsamında ruhsatsız silah bulundurma suçu oluşturduğunu belirtmiştir. Silahın çalışırlık durumunun suçun oluşumunu etkilemediğini, ruhsatsız bulundurmanın tek başına suçu tamamladığını vurgulayarak mahkumiyet hükmünü onamıştır.
6. Yargıtay 8. Ceza Dairesi – E. 2021/1234, K. 2022/5678
Sayısal vahamet unsurunun tartışıldığı olayda; Yargıtay, sanıkta 7 adet ruhsatsız tabanca ve 3.500 adet mermi ele geçirilmesinin sayısal vahamet oluşturduğunu belirtmiştir. Birden fazla silahın ayrı ayrı cezalandırılmasının mümkün olup olmadığını değerlendirerek, tüm silahların aynı yerde ve aynı anda ele geçirilmesi halinde tek suçun oluştuğunu ancak sayısal vahametin cezanın üst sınıra yakın belirlenmesini gerektirdiğini kabul etmiştir.
7. Yargıtay 8. Ceza Dairesi – E. 2020/3456, K. 2021/7890
Ruhsat süresi dolan silahın durumunun tartışıldığı olayda; Yargıtay, silah ruhsatının süresinin dolmasıyla silahın ruhsatsız hale geldiğini ve bu tarihten itibaren suçun oluştuğunu belirtmiştir. Ruhsat yenileme başvurusunun süresinde yapılıp idarece gecikmeli işlendiği durumlarda sanık lehine değerlendirme yapılabileceğini, ancak hiç başvuru yapılmamasının kasıtlı bulundurma oluşturduğunu vurgulayarak hükmü onamıştır.
Savunma Stratejileri
Ruhsatsız silah bulundurma davalarında savunmanın temel unsurları: silahın sanığa ait olup olmadığının sorgulanması, bulundurma kastının araştırılması (miras, emanet, habersizlik), silahın vahim nitelikte olup olmadığının kriminal rapor ile doğru tespitinin sağlanması, mermi miktarının doğru sayılıp sayılmadığının kontrol edilmesi, ruhsat başvuru sürecinin değerlendirilmesi, hukuka aykırı arama ve el koyma işleminin denetlenmesi ve silahın bozuk/ateş edemez durumda olmasının cezanın takdirinde lehte değerlendirilmesinin talep edilmesidir.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Ruhsatsız silah bulundurmanın cezası nedir?
m.13/1: 1-3 yıl hapis + 100-500 gün adli para cezası. Vahim nitelikte silah (m.13/2): 5-8 yıl hapis. Kaçak silah ülkeye sokma/satma (m.13/3): 5-12 yıl hapis. Silah müsadere edilir.
Ruhsatsız silah taşıma ile bulundurma arasındaki fark nedir?
Bulundurma ev/işyerinde tutma, taşıma ise kamuya açık alanda üzerinde bulundurma. Ceza çerçevesi aynıdır (1-3 yıl) ancak taşıma daha ağır değerlendirilir. Araçta tutma taşıma sayılır.
Vahim nitelikte silah nedir?
Tam otomatik tüfek, uzun namlulu silah, tabanca dışı yivli namlulu silahlar ve patlayıcı/yakıcı silahlar. 5-8 yıl hapis cezası gerektirir. Tespiti Kriminal Polis Laboratuvarı raporu ile yapılır.
Miras kalan silahı evde tutmak suç mudur?
Evet. Mirasçı, silahı derhal en yakın kolluğa teslim etmeli veya süresinde ruhsat başvurusu yapmalıdır. Teslim edilmezse m.13/1 kapsamında 1-3 yıl hapis. Miras mazeret oluşturmaz.
Bozuk veya ateş edemeyen silah suç oluşturur mu?
Evet. Silahın çalışırlık durumu suçun oluşumunu etkilemez. Ruhsatsız bulundurma tek başına suçu tamamlar. Ancak bozuk olması ceza takdirinde lehte değerlendirilebilir.
Ruhsat süresi dolan silah ruhsatsız sayılır mı?
Evet. Ruhsat süresinin dolmasıyla silah ruhsatsız hale gelir. Yenileme başvurusu süresinde yapılıp idarece geciktirilmişse sanık lehine değerlendirilebilir. Hiç başvuru yapılmaması kasıtlı bulundurma sayılır.
Yasak bıçak taşımanın cezası nedir?
m.15 uyarınca 6 ay-1 yıl hapis. Kama, hançer, sustalı çakı, pala yasaktır. Mutfak bıçağı ve mesleki amaçlı alet kural olarak yasak kapsamında değildir; ancak saldırı amacıyla taşınırsa suç oluşur.
Mermi miktarına göre ceza nasıl belirlenir?
Kademeli sistem: 50 adede kadar 6 ay-1 yıl, 51-5.000 adet 1-3 yıl, 5.001 ve üzeri 3-8 yıl hapis. Mermi sayısı kolluk tutanağıyla tespit edilir. Silahsız sadece mermi bulundurma da suç oluşturur.
Ruhsatsız silah bulundurma davası hangi mahkemede görülür?
m.13/1 (1-3 yıl) Asliye Ceza Mahkemesinde. m.13/2 vahim silah (5-8 yıl) ve m.13/3 kaçak silah ticareti (5-12 yıl) Ağır Ceza Mahkemesinde görülür.
Ruhsatsız silah suçunda HAGB veya erteleme uygulanır mı?
m.13/1 kapsamında alt sınır 1 yıl olduğundan takdiri indirim ile ceza 10 aya inebilir ve HAGB/erteleme mümkün olabilir. Sabıka kaydı bulunmaması ve silahın kullanılmamış olması lehte değerlendirilir. Vahim silahta (m.13/2, 5 yıl alt sınır) HAGB mümkün değildir.
Ruhsatsız Silah Bulundurma Suçu İçin Danışmanlık Alın
6136 sayılı Kanun kapsamında ruhsatsız silah bulundurma, taşıma, vahim silah, mermi miktarı, miras kalan silah, müsadere ve Yargıtay başvuru süreçleri konusunda uzman bir ceza avukatından hukuki destek alın.
Bu makale, CTN Hukuk tarafından genel bilgilendirme amacıyla kaleme alınmıştır. Büromuz, avukatlık faaliyetlerini ağırlıklı olarak Ceza Hukuku, Ağır Ceza Hukuku ve İş Hukuku alanlarında sürdürmektedir. Burada yer alan içerikler, Türkiye Barolar Birliği’nin Reklam Yasağı Yönetmeliği’ne uygun olarak hazırlanmış olup, hukuki tavsiye niteliği taşımaz ve avukat–müvekkil ilişkisi kurma amacı gütmez.