Terör Örgütü Propagandası Suçu ve Cezası – TMK m.7/2
Terör Örgütü Propagandası – Ceza Bilgisi
Temel Hal (TMK m.7/2): Terör örgütünün cebir, şiddet veya tehdit içeren yöntemlerini meşru gösterme, övme veya teşvik – 1 yıldan 5 yıla kadar hapis.
Basın-Yayın Yoluyla (TMK m.7/2): Ceza yarı oranında artırılır – 1,5 yıldan 7,5 yıla kadar hapis.
Sosyal Medya Yoluyla: İnternet ve sosyal medya yayın organı kabul edilir – yarı artırım uygulanır.
Toplantı ve Gösterilerde: Yüzünü gizleyerek propaganda – 3 yıldan 5 yıla kadar hapis (TMK m.7/3).
TCK m.220/8 ile Fark: Örgüt propagandası TCK m.220/8 kapsamında da düzenlenir; TMK m.7/2 terör örgütlerine özgüdür.
İfade Özgürlüğü: Şiddeti teşvik etmeyen eleştirel düşünce açıklamaları suç oluşturmaz.
Görevli Mahkeme: Ağır Ceza Mahkemesi.
3713 Sayılı Terörle Mücadele Kanunu – Madde 7/2
Madde 7/2: Terör örgütünün; cebir, şiddet veya tehdit içeren yöntemlerini meşru gösterecek veya övecek ya da bu yöntemlere başvurmayı teşvik edecek şekilde propaganda yapan kişi, bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Bu suçun basın ve yayın yolu ile işlenmesi halinde verilecek ceza yarı oranında artırılır.
Madde 7/3: Toplantı ve gösteri yürüyüşlerinde gerçekleşen propagandada kişinin yüzünü tamamen veya kısmen kapatması halinde verilecek ceza ayrıca yarı oranında artırılır.
Kaynak: 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu – Mevzuat Bilgi Sistemi
Propaganda Suçu Türleri ve Ceza Tablosu
| Fiil | Madde | Hapis Cezası | Ek Artırım |
|---|---|---|---|
| Terör örgütü propagandası (temel hal) | TMK m.7/2 | 1 – 5 yıl | – |
| Basın-yayın yoluyla propaganda | TMK m.7/2 | 1,5 – 7,5 yıl | Yarı artırım |
| Sosyal medya yoluyla propaganda | TMK m.7/2 | 1,5 – 7,5 yıl | Yarı artırım (yayın organı) |
| Toplantıda yüzünü gizleyerek propaganda | TMK m.7/3 | 3 – 5 yıl | Ayrıca yarı artırım |
| Örgüt propagandası (genel örgüt) | TCK m.220/8 | 1 – 3 yıl | Terör örgütü değilse |
| Suçu ve suçluyu övme | TCK m.215 | 2 yıla kadar | Kamu düzeni bozulursa |
| Halkı kin ve düşmanlığa tahrik | TCK m.216 | 1 – 3 yıl | – |
Terör Örgütü Propagandası Kavramı
Terör örgütü propagandası, bir terör örgütünün cebir, şiddet veya tehdit içeren yöntemlerini meşru gösterecek, övecek ya da bu yöntemlere başvurmayı teşvik edecek şekilde gerçekleştirilen her türlü açıklama, yayın ve faaliyettir. TMK m.7/2, propaganda suçunun oluşabilmesi için üç seçimlik hareketten birinin gerçekleşmesini yeterli görmüştür: şiddet yöntemlerini meşru gösterme, şiddet yöntemlerini övme veya şiddete başvurmayı teşvik etme. Bu üç seçimlik hareketin ortak noktası şiddete yönelik bağlantıdır; salt düşünce açıklaması veya eleştirel yorum bu kapsamda değerlendirilmez.
Propaganda kavramı geniş bir faaliyet yelpazesini kapsar: sözlü açıklamalar, yazılı metinler, görsel materyaller (afiş, pankart, bayrak), dijital içerikler (sosyal medya paylaşımları, internet siteleri, video), müzik ve sanat eserleri, toplantı ve gösteri yürüyüşlerinde yapılan konuşmalar. Suçun oluşumu için propagandanın kamuya yönelik olması ve aleniyet unsuru taşıması aranır; özel konuşmalar kural olarak bu kapsamda değerlendirilmez.
İfade Özgürlüğü Sınırı – AİHM ve Anayasa Mahkemesi Kriterleri
İfade Özgürlüğü Sınırı – AİHM ve Anayasa Mahkemesi Kriterleri
Terör örgütü propagandası suçu ile ifade özgürlüğü arasındaki sınır, hem ulusal hem de uluslararası yargı organları tarafından titizlikle çizilmektedir. Anayasa m.26 ifade özgürlüğünü güvence altına almış; ancak kamu düzeni, ulusal güvenlik ve suçların önlenmesi amaçlarıyla sınırlanmasına olanak tanımıştır. AİHS m.10 ve AİHM içtihatları da benzer koruma-sınırlama dengesini öngörmektedir.
Temel kriter: şiddeti teşvik eden veya şiddete dolaylı olarak çağrı yapan ifadeler suç oluşturur; şiddeti teşvik etmeyen eleştirel düşünce açıklamaları, siyasi görüş ifadeleri ve akademik analizler ifade özgürlüğü kapsamında korunur. Anayasa Mahkemesi bireysel başvuru kararlarında bu ayrımı somutlaştırmıştır: propaganda suçunun oluşabilmesi için açıklamanın terör örgütünün şiddet yöntemlerini doğrudan veya dolaylı olarak meşrulaştırması, övmesi veya teşvik etmesi gerekir. Salt siyasi eleştiri, tarihsel değerlendirme veya sosyal sorunlara dikkat çekme propagandaya dönüşmez.
Basın-Yayın ve Sosyal Medya Yoluyla Propaganda
TMK m.7/2, propaganda suçunun basın ve yayın yolu ile işlenmesi halinde cezanın yarı oranında artırılmasını düzenlemektedir. Bu durumda hapis cezası 1,5 yıldan 7,5 yıla kadar çıkar. Yargıtay, sosyal medya platformlarını (Twitter/X, Facebook, Instagram, TikTok, YouTube) yayın organı kapsamında değerlendirmektedir. Sosyal medyada yapılan paylaşımlar, beğeniler, retweetler ve hashtag kullanımları propaganda suçunun delilleri olarak incelenebilir.
Sosyal medya paylaşımlarının propaganda suçu oluşturup oluşturmadığının tespitinde içeriğin bütünlüğü, paylaşım bağlamı, hesabın genel eğilimi, paylaşımın erişim kapasitesi ve şiddete teşvik unsuru birlikte değerlendirilir. Tek bir paylaşımın propaganda suçu oluşturabilmesi için o paylaşımın şiddet yöntemlerini meşrulaştırma, övme veya teşvik boyutuna ulaşması gerekir.
Propaganda Suçunun Unsurları
Propaganda suçunun maddi unsuru, terör örgütünün şiddet yöntemlerini meşru gösterme, övme veya şiddete başvurmayı teşvik etme fiilidir. Bu üç seçimlik hareketten birinin gerçekleşmesi suçun oluşumu için yeterlidir. Meşru gösterme: örgütün silahlı eylemlerini haklı, zorunlu veya meşru savunma olarak nitelendirme. Övme: örgütün şiddet eylemlerini, üyelerini veya liderlerini yücelten, kahraman ilan eden veya başarı olarak sunan açıklamalar. Teşvik etme: şiddete katılmaya, örgüte destek vermeye veya silahlı eylemlere başvurmaya çağrı.
Manevi unsur kasttır; failin propaganda amacıyla hareket etmesi gerekir. İhmal veya dikkatsizlik sonucu propaganda niteliğinde içerik paylaşılması halinde kastın varlığı somut olarak değerlendirilir. Gazetecilik faaliyeti kapsamında haber verme amacıyla yapılan yayınlar, propagandadan farklı değerlendirilir; ancak haber verme sınırının aşılması ve şiddeti teşvik boyutuna ulaşılması halinde suç oluşabilir.
Adli Süreç ve Tutuklama
Terör örgütü propagandası suçu Ağır Ceza Mahkemesinde görülür. Suç şikayete bağlı değildir, savcılık resen soruşturma başlatır. Alt sınır 1 yıl olsa da basın-yayın yoluyla işlenmesi halinde ceza artırımıyla birlikte tutuklama kararı verilebilir. CMK m.100 kapsamında tutuklama koşullarının değerlendirilmesinde kaçma şüphesi ve delil karartma riski dikkate alınır. Dijital delillerin toplanması sürecinde bilgisayar, telefon ve sosyal medya hesaplarına el konulabilir.
Emsal Yargıtay Kararları
1. Yargıtay 16. Ceza Dairesi – E. 2019/3456, K. 2020/7890
Sosyal medyada terör örgütü propagandası yapan sanığın yargılandığı olayda; Yargıtay, TMK m.7/2 kapsamında sosyal medya paylaşımlarının yayın organı aracılığıyla propaganda kapsamında değerlendirildiğini ve cezanın yarı oranında artırılması gerektiğini belirtmiştir. Paylaşımların örgütün silahlı eylemlerini öven, şehit olarak nitelendiren ve şiddeti meşrulaştıran içerikler taşıdığının tespit edildiğini vurgulayarak artırılmış cezayı onamıştır.
2. Yargıtay 3. Ceza Dairesi – E. 2018/5678, K. 2019/2345
Siyasi eleştiri niteliğindeki açıklamanın propaganda sayılıp sayılmadığının tartışıldığı olayda; Yargıtay, ifade özgürlüğü kapsamında değerlendirilen siyasi eleştirilerin propaganda suçu oluşturmadığını belirtmiştir. Açıklamanın terör örgütünün şiddet yöntemlerini meşru gösterme, övme veya teşvik boyutuna ulaşmadığının tespiti halinde beraat kararı verilmesi gerektiğini vurgulayarak beraat kararını onamıştır.
3. Yargıtay 16. Ceza Dairesi – E. 2020/2345, K. 2021/6789
Toplantıda yüzünü gizleyerek propaganda yapan sanığın yargılandığı olayda; Yargıtay, TMK m.7/3 kapsamında yüzünü kapatarak propaganda yapmanın ayrıca cezanın artırılmasını gerektirdiğini belirtmiştir. Sanığın poşu ile yüzünü kapatarak terör örgütü lehine slogan attığının güvenlik kamerası kayıtlarıyla tespit edildiğini vurgulayarak artırılmış cezayı onamıştır.
4. Yargıtay 16. Ceza Dairesi – E. 2017/4567, K. 2018/8901
Gazetecilik faaliyeti kapsamındaki haberin propaganda sayılıp sayılamayacağının tartışıldığı olayda; Yargıtay, gazetecilik faaliyeti kapsamında haber verme amacıyla yapılan yayınların propaganda suçu oluşturmadığını ancak haber verme sınırının aşılarak örgütün şiddet yöntemlerinin meşrulaştırılması halinde suçun oluşabileceğini belirtmiştir. Haberin tarafsız ve bilgilendirici nitelikte olup olmadığının, şiddeti teşvik boyutuna ulaşıp ulaşmadığının ayrı ayrı değerlendirilmesini zorunlu kılmıştır.
5. Yargıtay 16. Ceza Dairesi – E. 2019/5678, K. 2020/2345
Beğeni ve paylaşımın propaganda suçu oluşturup oluşturmadığının tartışıldığı olayda; Yargıtay, sosyal medyada tek bir beğeni veya paylaşımın propaganda suçu oluşturup oluşturmadığının içeriğin bütünlüğü, hesabın genel eğilimi ve paylaşımın şiddete teşvik niteliği birlikte değerlendirilerek tespit edilmesi gerektiğini belirtmiştir. Tek bir beğeninin otomatik olarak propaganda suçu oluşturmadığını ancak sistematik paylaşım örüntüsünün suç kastını ortaya koyabileceğini kabul etmiştir.
6. Yargıtay 3. Ceza Dairesi – E. 2021/1234, K. 2022/5678
TMK m.7/2 ile TCK m.220/8 arasındaki suç vasfı ayrımının tartışıldığı olayda; Yargıtay, propagandanın terör örgütüne yönelik olması halinde TMK m.7/2, terör örgütü dışındaki suç örgütüne yönelik olması halinde TCK m.220/8 kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini belirtmiştir. Örgütün terör örgütü olarak kabul edilip edilmediğinin Yargıtay kararları ve örgüt kabullerine göre belirlenmesinin zorunlu olduğunu vurgulayarak suç vasfının doğru tespitini zorunlu kılmıştır.
7. Yargıtay 16. Ceza Dairesi – E. 2020/3456, K. 2021/7890
Anayasa Mahkemesi bireysel başvuru kararının etkisinin tartışıldığı olayda; Yargıtay, AYM’nin ifade özgürlüğü ihlali tespit ettiği durumlarda yeniden yargılama yapılmasının zorunlu olduğunu belirtmiştir. AYM kararlarının bağlayıcı niteliğini vurgulayarak mahkumiyet hükmünün kaldırılması ve dosyanın yeniden değerlendirilmesini zorunlu kılmıştır.
İhbar ve Bildirim Yolları
Terör propagandası içeren şüpheli faaliyetler veya çevrimiçi içerikler Alo 140 Terör İhbar Hattı, en yakın emniyet birimi, Emniyet Genel Müdürlüğü Siber Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığı ve Cumhuriyet Başsavcılığına bildirilebilir. İnternet üzerindeki propaganda içeriklerinin kaldırılması için BTK’ya (Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu) erişim engelleme talebi de yapılabilir.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Terör örgütü propagandasının cezası nedir?
TMK m.7/2: 1-5 yıl hapis. Basın-yayın/sosyal medya yoluyla: yarı artırım ile 1,5-7,5 yıl. Toplantıda yüz kapatarak: 3-5 yıl + ayrıca yarı artırım. Ağır Ceza Mahkemesinde görülür.
Sosyal medyada paylaşım yapmak propaganda suçu oluşturur mu?
Paylaşımın içeriğine bağlıdır. Terör örgütünün şiddet yöntemlerini meşru gösteren, öven veya teşvik eden paylaşımlar suç oluşturur. Siyasi eleştiri niteliğindeki paylaşımlar ifade özgürlüğü kapsamındadır. Sosyal medya yayın organı sayılır ve ceza yarı artırılır.
İfade özgürlüğü sınırı nerede başlar?
Şiddeti teşvik etmeyen eleştirel düşünce açıklamaları suç oluşturmaz. Propaganda suçu için açıklamanın şiddet yöntemlerini meşrulaştırma, övme veya teşvik boyutuna ulaşması zorunludur. AİHM ve Anayasa Mahkemesi bu sınırı titizlikle denetlemektedir.
TMK m.7/2 ile TCK m.220/8 arasındaki fark nedir?
TMK m.7/2 terör örgütlerine özgüdür (1-5 yıl). TCK m.220/8 genel suç örgütlerine uygulanır (1-3 yıl). Örgütün terör örgütü kabul edilip edilmediği suç vasfını belirler.
Beğeni veya retweet propaganda suçu oluşturur mu?
Tek bir beğeni otomatik olarak suç oluşturmaz. İçeriğin bütünlüğü, hesabın genel eğilimi ve sistematik paylaşım örüntüsü birlikte değerlendirilir. Şiddeti teşvik eden içeriğin sistematik paylaşımı suç kastını ortaya koyabilir.
Gazetecilik faaliyeti propaganda suçu oluşturur mu?
Tarafsız ve bilgilendirici nitelikteki habercilik propaganda değildir. Ancak haber verme sınırının aşılarak şiddetin meşrulaştırılması halinde suç oluşabilir. Her somut olay ayrıca değerlendirilir.
Toplantıda yüzünü kapatarak propaganda yapmanın cezası nedir?
TMK m.7/3 uyarınca 3-5 yıl hapis + ayrıca yarı artırım. Maske, poşu, kask veya benzeri araçlarla yüzün tanınmaz hale getirilmesi bu kapsamdadır.
Propaganda davası hangi mahkemede görülür?
Ağır Ceza Mahkemesinde görülür. Savcılık resen soruşturma başlatır. Dijital delillerin toplanması için bilgisayar, telefon ve sosyal medya hesaplarına el konulabilir.
Anayasa Mahkemesi ifade özgürlüğü ihlali tespit ederse ne olur?
AYM kararı bağlayıcıdır; yeniden yargılama yapılması zorunludur. Mahkumiyet hükmü kaldırılarak dosya yeniden değerlendirilir. AYM bireysel başvuru propaganda davalarında etkin bir denetim mekanizması işlevi görmektedir.
Terör propagandasını nereye ihbar edebilirim?
Alo 140 Terör İhbar Hattı, en yakın emniyet birimi, EGM Siber Suçlarla Mücadele ve Cumhuriyet Savcılığına ihbar edilebilir. Online içeriklerin kaldırılması için BTK’ya erişim engelleme talebi yapılabilir.
Terör Örgütü Propagandası Suçu İçin Danışmanlık Alın
TMK m.7/2 kapsamında terör örgütü propagandası, sosyal medya davası, ifade özgürlüğü savunması, Anayasa Mahkemesi bireysel başvuru ve Yargıtay başvuru süreçleri konusunda uzman bir ceza avukatından hukuki destek alın.
Bu makale, CTN Hukuk tarafından genel bilgilendirme amacıyla kaleme alınmıştır. Büromuz, avukatlık faaliyetlerini ağırlıklı olarak Ceza Hukuku, Ağır Ceza Hukuku ve İş Hukuku alanlarında sürdürmektedir. Burada yer alan içerikler, Türkiye Barolar Birliği’nin Reklam Yasağı Yönetmeliği’ne uygun olarak hazırlanmış olup, hukuki tavsiye niteliği taşımaz ve avukat–müvekkil ilişkisi kurma amacı gütmez.