TCK 125 Hakaret Suçu ve Cezası – 2026
TCK 125 – Hakaret Suçu Ceza Bilgisi
Temel Ceza (m.125/1): Onur, şeref ve saygınlığı rencide edici somut fiil/olgu isnadı veya sövme – 3 aydan 2 yıla kadar hapis veya adli para cezası (seçimlik).
İletişim Yoluyla (m.125/2): Sesli, yazılı veya görüntülü ileti (sosyal medya, SMS vb.) ile hakaret – aynı ceza.
Nitelikli Haller (m.125/3): Kamu görevlisine görevinden dolayı, dini/siyasi inançlar nedeniyle veya kutsal değerlerden bahisle hakaret – cezanın alt sınırı 1 yıldan az olamaz.
Aleniyet (m.125/4): Hakaretin alenen işlenmesi – ceza 1/6 oranında artırılır.
Kurul Halinde (m.125/5): Kurul halinde kamu görevlilerine hakaret – zincirleme suç hükümleri uygulanır.
Gıyapta Hakaret: En az 3 kişiyle ihtilat ederek işlenme şartı aranır.
Şikâyet: Şikâyete tabidir – 6 ay.
Uzlaştırma: Uzlaştırma kapsamındadır.
Ön Ödeme: Basit hakaret suçlarında uygulanabilir.
Görevli Mahkeme: Asliye Ceza Mahkemesi.
TCK Madde 125 – Kanun Metni
Hakaret
Madde 125- (1) Bir kimseye onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat eden veya sövmek suretiyle bir kimsenin onur, şeref ve saygınlığına saldıran kişi, üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezası ile cezalandırılır. Mağdurun gıyabında hakaretin cezalandırılabilmesi için fiilin en az üç kişiyle ihtilat ederek işlenmesi gerekir.
(2) Fiilin, mağduru muhatap alan sesli, yazılı veya görüntülü bir iletiyle işlenmesi halinde, yukarıdaki fıkrada belirtilen cezaya hükmolunur.
(3) Hakaret suçunun; a) Kamu görevlisine karşı görevinden dolayı, b) Dini, siyasi, sosyal, felsefi inanç, düşünce ve kanaatlerini açıklamasından dolayı, c) Kişinin mensup bulunduğu dine göre kutsal sayılan değerlerden bahisle, işlenmesi halinde, cezanın alt sınırı bir yıldan az olamaz.
(4) Hakaretin alenen işlenmesi halinde ceza altıda biri oranında artırılır.
(5) Kurul halinde çalışan kamu görevlilerine görevlerinden dolayı hakaret edilmesi halinde suç, kurulu oluşturan üyelere karşı işlenmiş sayılır. Ancak, bu durumda zincirleme suça ilişkin madde hükümleri uygulanır.
Kaynak: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu – Mevzuat Bilgi Sistemi
Madde Gerekçesi (Fıkra Bazlı)
Genel Gerekçe
Hakaret suçu ile korunan hukuki değer kişinin onur, şeref ve saygınlığıdır. Hem bireyin kendisine duyduğu değer (iç onur) hem de toplum içindeki itibarı (dış onur) güvence altına alınmaktadır. Hakaret suçu, ifade özgürlüğü ile çatışma alanında gündeme gelmekte olup uygulamada bu iki değer arasında hassas bir denge kurulması gerekmektedir. Her sert, kırıcı veya rahatsız edici söz hakaret suçunu oluşturmaz.
m.125/1 – Temel Suç Gerekçesi
Birinci fıkrada hakaretin iki seçimlik hareketle işlenebileceği düzenlenmiştir: somut bir fiil veya olgu isnadı (belirli bir olay veya davranış atfetme) ve sövme (onuru zedeleyen genel nitelikteki aşağılayıcı ifade). Gıyapta hakaretin cezalandırılabilmesi için fiilin en az üç kişiyle ihtilat ederek işlenmesi şartı aranmıştır; bu koşul ihtilat unsuru olarak adlandırılır ve hakarete tanıklık eden kişi sayısının asgari üç olması gerektiğini ifade eder.
m.125/2 – İletişim Yoluyla Hakaret Gerekçesi
İkinci fıkrada fiilin sesli, yazılı veya görüntülü bir iletiyle işlenmesi halinde aynı cezanın uygulanacağı düzenlenmiştir. Bu fıkra, sosyal medya paylaşımları, SMS, e-posta, sesli mesaj ve görüntülü arama gibi dijital iletişim araçlarıyla işlenen hakareti kapsar.
m.125/3 – Nitelikli Haller Gerekçesi
Üçüncü fıkrada hakaretin kamu görevlisine görevinden dolayı, dini/siyasi/sosyal/felsefi inançlar nedeniyle veya kutsal sayılan değerlerden bahisle işlenmesi halinde cezanın alt sınırının 1 yıldan az olamayacağı düzenlenmiştir. Bu nitelikli haller, hem kamu hizmetinin güvenilirliğini hem de inanç ve düşünce özgürlüğünün korunmasını amaçlamaktadır.
m.125/4-5 – Aleniyet ve Kurul Gerekçesi
Dördüncü fıkrada hakaretin alenen işlenmesi halinde cezanın 1/6 oranında artırılması; beşinci fıkrada kurul halinde çalışan kamu görevlilerine hakaret halinde zincirleme suç hükümlerinin uygulanması öngörülmüştür.
Fıkra Bazlı Ceza Tablosu
| Fıkra | Koşul | Ceza |
|---|---|---|
| m.125/1 | Temel hakaret (somut isnat veya sövme) | 3 ay – 2 yıl hapis veya adli para (seçimlik) |
| m.125/2 | Sesli, yazılı veya görüntülü ileti (sosyal medya, SMS vb.) | 3 ay – 2 yıl hapis veya adli para |
| m.125/3-a | Kamu görevlisine görevinden dolayı | Alt sınır 1 yıldan az olamaz |
| m.125/3-b | Dini/siyasi/sosyal/felsefi inanç nedeniyle | Alt sınır 1 yıldan az olamaz |
| m.125/3-c | Kutsal sayılan değerlerden bahisle | Alt sınır 1 yıldan az olamaz |
| m.125/4 | Hakaretin alenen işlenmesi | Ceza 1/6 oranında artırılır |
| m.125/5 | Kurul halinde kamu görevlilerine hakaret | Zincirleme suç hükümleri uygulanır |
Emsal Yargıtay Kararları
1. Yargıtay Ceza Genel Kurulu – K. 2014/386
Hakim tarafından tutuklama kararı verilen sanığın sorguda hakime yönelttiği beddua niteliğindeki sözlerin incelendiği olayda; sözlerin nezaket dışı, kaba ve rahatsız edici nitelikte beddua olduğunu ancak mağdurun onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnadı içermediğini ve sövme fiilini de oluşturmadığını belirterek hakaret suçunun kanuni unsurlarının gerçekleşmediğini kabul etmiştir. Bu karar, beddua niteliğindeki sözlerin hakaret sayılmayacağına dair temel emsal kararıdır.
2. Yargıtay 18. Ceza Dairesi – K. 2016/19451
İcra takibi sırasında avukat ve icra memurlarına ayrı ayrı hakaret eden sanığın yargılandığı olayda; sözlerin aynı olay kapsamında, aynı sebeple ve araya zaman aralığı girmeden söylenmesi nedeniyle TCK m.43/2 uyarınca zincirleme suç hükümlerinin uygulanması gerektiğini; her bir mağdur için ayrı ayrı mahkumiyet hükmü kurulmasının hukuka aykırı olduğunu belirterek hükmü bozmuştur.
3. Yargıtay 4. Ceza Dairesi – K. 2014/32605
Cezaevi ziyaretinde çocuğunun içeri alınmaması üzerine görevliye yöneltilen sözlerin incelendiği olayda; sözlerin mağdurun onur ve saygınlığını rencide edici boyutta olmadığını, ağır eleştiri, rahatsız edici, kaba ve nezaket dışı davranış niteliğinde olduğunu belirterek hakaret suçunun unsurlarının oluşmadığına karar vermiştir.
4. Yargıtay 9. Ceza Dairesi – E. 2014/5495
Sanığın söylediği beddua niteliğindeki sözlerin incelendiği olayda; bu sözlerin bir kimsenin onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte söz ve davranış olmadığını; beddua niteliğindeki ifadelerin hakaret suçu oluşturmadığını belirterek beraat kararı verilmesi gerektiğini vurgulamıştır.
5. Yargıtay 18. Ceza Dairesi – K. 2016/14515
Sanığın karşı tarafın mesajına verdiği yanıtta kullandığı ifadenin incelendiği olayda; isnadın şarta bağlı veya bir olasılık halinde dile getirildiğini ve hakaret etme kastıyla hareket edilmediğini belirterek mahkumiyetin hukuka aykırı olduğuna karar vermiştir. Bu karar, şarta bağlı ifadelerin hakaret kastı taşımayacağını ortaya koymaktadır.
6. Yargıtay 4. Ceza Dairesi – K. 2014/656
Sanığın mahkeme heyetine yargılama sonrası yönelttiği sözlerin incelendiği olayda; ifadelerin mağdurların onur ve saygınlıklarını rencide edici boyutta olmayıp ağır eleştiri niteliğinde olduğunu ve hakaret suçunun unsurlarının oluşmadığını belirterek mahkumiyet kararının hukuka aykırı olduğuna karar vermiştir.
7. Yargıtay 2. Ceza Dairesi – E. 2011/27585, K. 2013/12363
Kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret suçunda; m.125/1’deki seçimlik yaptırım (hapis veya adli para) uygulanırken neden hapis veya adli para cezasının tercih edildiğinin yasal ve yeterli gerekçeyle gösterilmesi gerektiğini; gerekçe gösterilmeden doğrudan hapis cezasına hükmedilmesinin bozma nedeni olduğunu belirterek hükmü bozmuştur.
Hakaret Sayılmayan İfadeler
Hakaret Sayılmayan İfadeler
Yargıtay içtihatları doğrultusunda hakaret sayılmayan ifade kategorileri şunlardır: eleştiri amacı taşıyan ve somut fiil isnadı içermeyen değer yargıları, anlık tartışma kapsamında kalan kaba ve nezaket dışı sözler, soyut ve belirsiz nitelikteki ifadeler, beddua niteliğindeki sözler ve kamu görevlilerine yönelik görevle ilgili sert eleştiriler. Her somut olayda sözün bağlamı, amacı ve muhatabın onur/saygınlığını rencide edici boyuta ulaşıp ulaşmadığı birlikte değerlendirilir.
Şikâyet, Zamanaşımı ve Uzlaştırma
Hakaret suçu kural olarak şikâyete tabidir. Mağdur, fiili ve faili öğrendiği tarihten itibaren 6 ay içinde şikâyet hakkını kullanmalıdır. Hakaret suçu uzlaştırma kapsamındadır; soruşturmada önce uzlaştırma denenir. Basit hakaret suçlarında ön ödeme (m.75) de uygulanabilir. Görevli mahkeme Asliye Ceza Mahkemesidir.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Her kaba veya kırıcı söz hakaret sayılır mı?
Hayır. Yargıtay uygulamasına göre değer yargısı içeren, eleştiri amacı taşıyan, somut fiil isnadı barındırmayan ve anlık tartışma kapsamında kalan ifadeler hakaret sayılmamaktadır. Beddua niteliğindeki sözler de hakaret suçu oluşturmaz.
Sosyal medyada yapılan her paylaşım hakaret midir?
Hayır. Sosyal medya paylaşımları aleni kabul edilse de bu durum her paylaşımın suç oluşturacağı anlamına gelmez. Paylaşımın bağlamı, amacı, ifade özgürlüğü kapsamında kalıp kalmadığı ve somut isnat içerip içermediği birlikte değerlendirilir.
Hakaret suçu şikâyete bağlı mıdır?
Evet. Kural olarak şikâyete tabidir. Mağdur, fiili ve faili öğrendiği tarihten itibaren 6 ay içinde şikâyet hakkını kullanmalıdır. Kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret halleri dahil şikâyete tabidir.
Ön ödeme nedir ve hakaret suçunda uygulanır mı?
Ön ödeme, failin belirlenen bedeli ödemesi halinde dava açılmamasını sağlayan bir kurumdur. Basit hakaret suçunda uygulanabilir ancak nitelikli hallerde (m.125/3) uygulanmaz. Ön ödeme mahkumiyet sayılmaz ve adli sicile işlenmez.
Kamu görevlisine sert eleştiri yapmak suç mudur?
Kamu görevlileri, görevleri gereği daha geniş eleştiri sınırlarına katlanmak zorundadır. Göreve ilişkin sert, ağır hatta rahatsız edici eleştiriler, kişisel saldırıya dönüşmediği sürece hakaret suçu oluşturmaz.
Gıyapta hakaret nasıl cezalandırılır?
Mağdurun gıyabında hakaretin cezalandırılabilmesi için fiilin en az 3 kişiyle ihtilat ederek işlenmesi gerekir. Bu kişiler fiilin içeriğini öğrenmiş olmalıdır. 3 kişi koşulu sağlanmazsa suç oluşmaz.
Beddua hakaret sayılır mı?
Hayır. Yargıtay Ceza Genel Kurulu, beddua niteliğindeki sözlerin nezaket dışı ve kaba olsa da somut fiil isnadı içermediğini ve sövme niteliği taşımadığını belirterek hakaret suçu oluşturmadığına karar vermiştir.
Şarta bağlı ifade hakaret midir?
Hayır. Yargıtay, isnadın şarta bağlı veya bir olasılık halinde dile getirildiği durumlarda hakaret kastının bulunmadığını kabul etmiştir.
Hakaret suçunda hapis cezası verilir mi?
Uygulamada, özellikle ilk kez işlenen basit nitelikteki hakaret suçlarında hapis cezası nadiren verilmektedir. Çoğunlukla adli para cezası, ön ödeme, uzlaşma veya beraat ile sonuçlanmaktadır. Neden hapis veya adli para cezasının tercih edildiğinin gerekçeli olarak gösterilmesi zorunludur.
Hakaret suçundan beraat etmek mümkün müdür?
Evet. Uygulamada hakaret davalarının önemli bir kısmı Yargıtay aşamasında beraat veya bozma ile sonuçlanmaktadır. İfade özgürlüğü, eleştiri hakkı, beddua niteliği ve somut isnat bulunmaması güçlü savunma argümanlarıdır.
Hakaret Suçu İçin Danışmanlık Alın
TCK Madde 125 kapsamında hakaret suçu, sosyal medya hakareti, kamu görevlisine hakaret, ön ödeme, uzlaştırma ve Yargıtay başvuru süreçleri konusunda uzman bir ceza avukatından hukuki destek alın.
Bu makale, CTN Hukuk tarafından genel bilgilendirme amacıyla kaleme alınmıştır. Büromuz, avukatlık faaliyetlerini ağırlıklı olarak Ceza Hukuku, Ağır Ceza Hukuku ve İş Hukuku alanlarında sürdürmektedir. Burada yer alan içerikler, Türkiye Barolar Birliği’nin Reklam Yasağı Yönetmeliği’ne uygun olarak hazırlanmış olup, hukuki tavsiye niteliği taşımaz ve avukat–müvekkil ilişkisi kurma amacı gütmez.