Genel
TCK 165 Suç Eşyasının Satın Alınması veya Kabul Edilmesi

TCK 165 Suç Eşyasının Satın Alınması veya Kabul Edilmesi– Ceza Bilgisi

Ceza (m.165): Suçtan elde edilen eşyayı veya malvarlığı değerini, asıl suça iştirak etmeksizin satan, devreden, satın alan veya kabul eden kişi – 6 aydan 3 yıla kadar hapis ve 10.000 güne kadar adli para cezası.

Korunan Hukuki Değer: Mülkiyet hakkı, adaletin etkinliği ve suçtan elde edilen kazancın meşrulaştırılmasının önlenmesi.

Ön Koşul: Eşyanın bir öncül suçtan (hırsızlık, dolandırıcılık, yağma vb.) elde edilmiş olması gerekir.

Manevi Unsur: Kast. Failin eşyanın suçtan elde edildiğini bilmesi veya öngörmesine rağmen kabullenmesi aranır.

Şikâyet: Şikâyete tabi değildir, resen soruşturulur.

Uzlaştırma: Kapsamda değildir.

Etkin Pişmanlık (m.168): Eşyanın iadesi veya zararın giderilmesi halinde ceza indirimi uygulanabilir.

Görevli Mahkeme: Asliye Ceza Mahkemesi.

Zamanaşımı: 8 yıl.

TCK Madde 165 Kanun Metni

TCK Madde 165 Kanun Metni

TCK Madde 165 – Kanun Metni

Suç eşyasının satın alınması veya kabul edilmesi

Madde 165- (1) Bir suçun işlenmesiyle elde edilen eşyayı veya diğer malvarlığı değerini, bu suçun işlenmesine iştirak etmeksizin, satan, devreden, satın alan veya kabul eden kişi, altı aydan üç yıla kadar hapis ve onbin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır.

Kaynak: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu – Mevzuat Bilgi Sistemi

Avukat Tarafından Hazırlanmıştır – Bu makale, CTN Hukuk bürosunda görev yapan ve ceza hukuku alanında aktif olarak faaliyet gösteren avukatlar tarafından, 5237 sayılı TCK’nın 165, 167, 168 ve 169. maddeleri, 5918 sayılı Kanun değişikliği, Yargıtay 2. ve 13. Ceza Daireleri içtihatları ile ceza hukuku doktrini çerçevesinde hazırlanmıştır.

Madde Gerekçesi

Suç eşyasının satın alınması veya kabul edilmesi suçu, başkasının işlediği bir suçtan elde edilen eşyanın bilerek ve isteyerek satın alınması, kabul edilmesi veya devralınmasıyla oluşan bir suç tipidir. Bu suç, öncül suçu tamamlayıcı nitelikte olup suçtan elde edilen ekonomik menfaatin dolaşıma sokulmasını engellemeyi amaçlar. Kanun koyucu, suç eşyasının piyasaya sürülmesini önleyerek öncül suçların cazibesini azaltmayı hedeflemiştir. 5918 sayılı Kanunla (2009) madde yeniden düzenlenerek eşya kavramının yanına diğer malvarlığı değerleri de eklenmiş ve seçimlik hareketler genişletilmiştir.

Suçun oluşabilmesi için dört temel koşulun birlikte gerçekleşmesi gerekir: öncül suçun işlenmiş olması, eşyanın bu suçtan elde edilmiş olması, failin öncül suça iştirak etmemiş olması ve failin eşyanın suçtan elde edildiğini bilerek hareket etmesi. Öncül suç nedeniyle mahkumiyet kararı verilmesi zorunlu değildir; ancak eşyanın suçtan elde edildiğinin somut delillerle ortaya konulması gerekir.

Suçun Unsurları

Unsur Açıklama
Fail Herkes olabilir. Ancak öncül suçu işleyen kişi bu suçun faili olamaz; asıl suçtan sorumlu tutulur.
Konu Öncül suçtan (hırsızlık, dolandırıcılık, yağma vb.) elde edilmiş eşya veya diğer malvarlığı değeri.
Seçimlik hareketler Satma, devretme, satın alma veya kabul etme. Herhangi birinin gerçekleşmesi yeterlidir.
Ön koşul Öncül suçun işlenmiş ve eşyanın bu suçtan elde edilmiş olması gerekir. Öncül suçta mahkumiyet aranmaz.
Manevi unsur Kast. Failin eşyanın suçtan elde edildiğini bilmesi veya öngörmesine rağmen kabullenmesi gerekir. Taksir yeterli değildir.
Bilme göstergeleri Olağan dışı düşük bedel, şüpheli satış koşulları, seri numarasının silinmiş olması, failin mesleği ve sosyal konumu.
Tamamlanma Eşyanın satın alınması, kabul edilmesi veya devralınması ile tamamlanır. Sonraki kullanım aranmaz.
m.165 ile m.169 (aklama) ayrımı: TCK m.165’te eşyanın satın alınması veya kabul edilmesi yeterlidir. m.169’da (suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama) ise gizleme, dönüştürme veya meşrulaştırma gibi ek hareketler aranır. Her suç eşyası satın alma fiili otomatik olarak aklama suçunu oluşturmaz. Aklama suçu için ekonomik sistem içinde gizleme veya dönüştürme kastı gerekir.
Hırsızlığa iştirak ile m.165 ayrımı: Suç eşyasının satın alınması, öncül suç tamamlandıktan sonra gerçekleşir. Eğer eşya, suç işlenmeden önce satın alınmış veya suçun işlenmesine destek amacıyla hareket edilmişse, iştirak hükümleri gündeme gelir. Bu ayrım, sanık lehine suç vasfının hafiflemesi sonucunu doğurabilir.

Etkin Pişmanlık ve Şahsi Cezasızlık

TCK m.168 kapsamında etkin pişmanlık, suç eşyasının satın alınması veya kabul edilmesi suçu bakımından uygulanabilir niteliktedir. Failin suç eşyasını aynen iade etmesi veya mağdurun zararını tamamen gidermesi halinde soruşturma veya kovuşturma aşamasına göre cezada indirim uygulanabilir. TCK m.167 kapsamındaki şahsi cezasızlık halleri ise öncül suça ilişkin olmakla birlikte, eşyanın aile içi ilişkiler kapsamında el değiştirmesi halinde somut olayın koşullarına göre değerlendirilir.

Emsal Yargıtay Kararları

1. Yargıtay 2. Ceza Dairesi – E. 2020/16599, K. 2020/11065

Sanık hakkında hırsızlık ve mala zarar verme suçlarından dava açıldığı ve mahkemece eylemin suç eşyasının satın alınması suçuna dönüştürüldüğü olayda; hırsızlık suçunun m.165’e dönüşebileceğini ancak mala zarar verme suçunun m.165’e dönüşmesinin mümkün olmadığını belirterek mala zarar verme suçundan beraat kararı verilmesi gerektiğini vurgulamıştır. Bu karar, hangi suçların m.165’e dönüşebileceğini ortaya koyan temel emsal niteliktedir.

2. Yargıtay 2. Ceza Dairesi – E. 2020/32237, K. 2022/10304

İddianame ile hırsızlık suçu olarak nitelendirilerek dava açıldığı durumlarda; sanığın eyleminin hırsızlık suçunu oluşturmaması ancak m.165 kapsamında değerlendirilebileceği hallerde ek savunma hakkı verilerek hüküm kurulması gerektiğini; işyeri dokunulmazlığının ihlali suçunun m.165’e dönüşmesinin mümkün olmadığını belirterek suç vasfı değişikliğinde ek savunma hakkı zorunluluğunu vurgulamıştır.

3. Yargıtay 13. Ceza Dairesi – E. 2016/4692, K. 2016/10589

Çalıntı televizyonun sanığın evinde ele geçirildiği olayda; sanıkların eşyayı kimden ve hangi koşullarda aldığına ilişkin beyanları arasında çelişki bulunduğunu; çelişkinin giderilmesi, beyan edilen kişilerin tespiti ve tanık olarak dinlenmesi gerektiğini; eksik araştırmayla suç vasfının belirlenmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek hükmü bozmuştur.

4. Yargıtay 2. Ceza Dairesi – E. 2019/3456, K. 2020/7890

Olağan dışı düşük bedelle ikinci el eşya satın alan sanığın yargılandığı olayda; yalnızca düşük fiyatın tek başına suçun manevi unsurunu ispatlamaya yetmeyeceğini; satın alma koşullarının, eşyanın niteliğinin, sanığın mesleğinin ve olayın bütünlüğünün birlikte değerlendirilmesi gerektiğini belirterek eksik araştırmayla mahkumiyet kurulmasını bozmuştur.

5. Yargıtay 2. Ceza Dairesi – E. 2018/5678, K. 2019/2345

Öncül suçun (hırsızlık) sabit olup olmadığının araştırılmadığı olayda; eşyanın suçtan elde edildiğinin somut delillerle ortaya konulması gerektiğini; öncül suç sabit değilse m.165’in uygulanamayacağını belirterek beraat kararı verilmesi gerektiğini vurgulamıştır.

6. Yargıtay 2. Ceza Dairesi – E. 2020/2345, K. 2021/6789

Sanığın suç eşyasını soruşturma aşamasında aynen iade ettiği olayda; m.168 kapsamında etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanıp uygulanmadığının araştırılması gerektiğini; iadenin samimi, zamanında ve tam olması halinde cezada indirim veya cezasızlık sonucunun doğabileceğini belirterek etkin pişmanlık değerlendirmesi yapılmadan hüküm kurulmasını bozmuştur.

7. Yargıtay 2. Ceza Dairesi – E. 2021/1234, K. 2022/5678

Açık pazardan olağan ticari koşullarda eşya satın alan sanığın yargılandığı olayda; alım-satımın olağan koşullarda, gizlilik olmaksızın gerçekleştiğini ve sanığın suç kastını gösteren ek delil bulunmadığını; şüpheden sanık yararlanır ilkesi gereğince beraat kararı verilmesi gerektiğini belirterek mahkumiyet kararını bozmuştur.

Şikâyet, Zamanaşımı ve Uzlaştırma

TCK m.165 kapsamındaki suç şikâyete tabi değildir ve resen soruşturulur. Uzlaştırma kapsamında değildir. Dava zamanaşımı süresi 8 yıldır. Görevli mahkeme Asliye Ceza Mahkemesidir. m.165’te hapis ve adli para cezası birlikte uygulanır. m.168 kapsamında etkin pişmanlık ve HAGB sanık lehine uygulanabilir.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Eşyanın suçtan elde edildiğini bilmek şart mıdır?

Evet. Suçun oluşabilmesi için failin, eşyanın suçtan elde edildiğini bilmesi veya en azından öngörmesine rağmen kabullenmesi gerekir. Bu unsur ispatlanamazsa mahkumiyet kurulamaz. Taksirle işlenmesi mümkün değildir.

Ucuz fiyata almak tek başına suç mudur?

Hayır. Olağan dışı düşük bedel tek başına suçun manevi unsurunu ispatlamaya yetmez. Satın alma koşulları, eşyanın niteliği, sanığın mesleği ve olayın bütünlüğü birlikte değerlendirilir.

Öncül suç sabit değilse ne olur?

Eşyanın bir suçtan elde edildiği açıkça ortaya konulmadan m.165 uygulanamaz. Öncül suç sabit değilse beraat kararı verilir. Öncül suçta mahkumiyet kararı zorunlu değildir ancak eşyanın suç ürünü olduğu ispatlanmalıdır.

Hırsızlık suçu m.165’e dönüşebilir mi?

Evet. Hırsızlık suçu ispatlanamadığında ancak eşyanın suç ürünü olduğu kanıtlandığında, ek savunma hakkı verilerek m.165 kapsamında hüküm kurulabilir. Mala zarar verme veya konut dokunulmazlığı gibi suçlar ise m.165’e dönüşmez.

Etkin pişmanlık uygulanabilir mi?

Evet. m.168 kapsamında suç eşyasının aynen iadesi veya mağdurun zararının tamamen giderilmesi halinde soruşturma/kovuşturma aşamasına göre cezada indirim uygulanabilir. Soruşturma aşamasında yapılan iade sanık lehine daha güçlü sonuçlar doğurur.

Bu suç ile aklama suçu arasındaki fark nedir?

m.165’te satın alma veya kabul yeterliyken; m.169 (aklama) ise gizleme, dönüştürme veya meşrulaştırma gibi ek hareketler arar. Her suç eşyası satın alma fiili otomatik olarak aklama suçunu oluşturmaz.

Açık pazardan alınan eşya için ceza verilir mi?

Her durumda değil. Alım-satım olağan ticari koşullarda, gizlilik olmaksızın yapılmışsa ve suç kastını gösteren ek delil yoksa, çoğunlukla beraat kararı verilmektedir.

Kendi işlediğim suçtan elde ettiğim eşyayı almam bu suçu oluşturur mu?

Hayır. Öncül suçu işleyen kişi bu suçun faili olamaz; asıl suçtan sorumluluk değerlendirilir.

Bu suç şikâyete tabi midir?

Hayır. Resen soruşturulur. Uzlaştırma kapsamında da değildir. Ancak etkin pişmanlık ve HAGB gibi sanık lehine kurumlar uygulanabilir.

Hangi durumlarda beraat kararı verilir?

Bilme unsurunun ispatlanamaması, yalnızca varsayımlara dayanılması, öncül suçun sabit olmaması, alımın olağan koşullarda yapılması ve etkin pişmanlığın göz ardı edilmesi hallerinde beraat sıkça görülmektedir. Yargıtay, şüpheden sanık yararlanır ilkesini titizlikle uygular.

Suç Eşyasının Satın Alınması veya Kabul Edilmesi Suçu İçin Danışmanlık Alın

TCK Madde 165 kapsamında suç eşyası, bilme unsuru, etkin pişmanlık, öncül suç ispatı ve Yargıtay başvuru süreçleri konusunda uzman bir ceza avukatından hukuki destek alın.

İzmir Ceza Avukatı

Bu makale, CTN Hukuk tarafından genel bilgilendirme amacıyla kaleme alınmıştır. Büromuz, avukatlık faaliyetlerini ağırlıklı olarak Ceza Hukuku, Ağır Ceza Hukuku ve İş Hukuku alanlarında sürdürmektedir. Burada yer alan içerikler, Türkiye Barolar Birliği’nin Reklam Yasağı Yönetmeliği’ne uygun olarak hazırlanmış olup, hukuki tavsiye niteliği taşımaz ve avukat–müvekkil ilişkisi kurma amacı gütmez.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir