Mirasın Reddi Nedir? 3 Aylık Süre, Hükmen Ret ve Dilekçe Rehberi 2026
Mirasın Reddi – Özet Bilgi
Nedir: Mirasçının, miras bırakanın malvarlığı ve borçlarını reddetme irade beyanıdır (TMK m.605-618).
Süre: 3 ay (hak düşürücü). Süresinde reddedilmezse miras kabul edilmiş sayılır.
Süre başlangıcı: Yasal mirasçılar için ölümü öğrenme tarihi; atanmış mirasçılar için resmi bildirim tarihi.
Nasıl yapılır: Miras bırakanın son yerleşim yeri Sulh Hukuk Mahkemesine yazılı dilekçe veya sözlü beyan.
Koşul: Ret beyanı kayıtsız ve şartsız olmalıdır; şarta bağlı ret geçersizdir.
Hükmen ret (TMK m.605/2): Borca batık tereke = miras hükmen reddedilmiş sayılır, 3 aylık süre aranmaz.
Geri dönülemez: Mirasın reddi kesindir, geri alınamaz.
Ücret: Mahkeme harcı + varsa avukatlık ücreti. Avukatsız başvuru mümkündür.
4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu – Mirasın Reddi
Madde 605/1: Yasal ve atanmış mirasçılar mirası reddedebilirler.
Madde 605/2: Ölümü tarihinde miras bırakanın ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmişse, miras reddedilmiş sayılır.
Madde 606/1: Miras, üç ay içinde reddedilebilir.
Madde 606/2: Bu süre, yasal mirasçılar için mirasçı olduklarını daha sonra öğrendikleri ispat edilmedikçe miras bırakanın ölümünden; atanmış mirasçılar için miras bırakanın tasarrufunun kendilerine resmen bildirildiği tarihten işlemeye başlar.
Madde 609/1: Mirasın reddi, mirasçılar tarafından sulh mahkemesine sözlü veya yazılı beyanla yapılır.
Madde 611: Yasal mirasçılardan biri mirası reddederse onun payı, miras açılmamış gibi, hak sahiplerine geçer.
Kaynak: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu – Mevzuat Bilgi Sistemi
Gerçek Ret ile Hükmen Ret Karşılaştırma Tablosu
| Kriter | Gerçek Ret (TMK m.605/1) | Hükmen Ret (TMK m.605/2) |
|---|---|---|
| Tanım | Mirasçının irade beyanıyla reddetmesi | Borca batık terekenin kanunla reddedilmiş sayılması |
| Süre | 3 ay (hak düşürücü) | Süre aranmaz – tespit davası her zaman açılabilir |
| Başvuru yeri | Sulh Hukuk Mahkemesi (dilekçe/sözlü beyan) | Asliye Hukuk Mahkemesi (tespit davası) |
| Koşul | Kayıtsız şartsız irade beyanı | Borca batıklığın açıkça belli veya resmen tespit edilmiş olması |
| İspat yükü | Mirasçı yalnızca ret beyanında bulunur | Terekenin borca batık olduğunu mirasçı ispat eder |
| Borçlardan kurtulma | Ret anından itibaren borçlardan kurtulur | Tespit kararı ile borçlardan kurtulur |
| Geri dönüş | Geri alınamaz | Geri alınamaz |
Mirasın Reddi Nasıl Yapılır? Adım Adım
Mirasın Reddi Nasıl Yapılır? Adım Adım
Mirasın reddi prosedürü TMK m.609’da düzenlenmiştir. Birinci adım: miras bırakanın son yerleşim yeri Sulh Hukuk Mahkemesini belirleyin. İkinci adım: mahkemeye yazılı dilekçe ile veya sözlü beyanla başvurun; sözlü beyan mahkemece tutanağa geçirilir. Üçüncü adım: ret beyanınızın kayıtsız ve şartsız olduğunu belirtin. Dördüncü adım: mahkeme tarafından ret beyanınız özel kütüğe işlenir ve size red belgesi verilir. Beşinci adım: ret kararını diğer mirasçılara ve ilgili kurumlara (banka, tapu, vergi dairesi) bildirin.
Avukatsız reddi miras başvurusu mümkündür; mirasçı bizzat mahkemeye giderek sözlü veya yazılı beyanla mirası reddedebilir. Ancak terekenin aktif-pasif durumunun değerlendirilmesi, 3 aylık sürenin doğru hesaplanması ve ret sonuçlarının tam olarak anlaşılması için avukat desteği önerilir.
3 Aylık Süre – Ne Zaman Başlar
Mirasın reddi süresi 3 aydır ve bu süre hak düşürücü niteliktedir; mahkemece resen gözetilir. Sürenin başlangıcı mirasçı türüne göre farklıdır. Yasal mirasçılar için süre kural olarak miras bırakanın ölüm tarihinden başlar ancak mirasçı olduğunu daha sonra öğrendiğini ispat ederse süre öğrenme tarihinden başlar. Atanmış mirasçılar için süre miras bırakanın tasarrufunun (vasiyetname) kendilerine resmen bildirildiği tarihten işlemeye başlar.
Sürenin hesaplanmasında TMK m.606 uygulanır. 3 aylık süre takvim günü olarak hesaplanır ve son günün hafta sonuna veya resmi tatile denk gelmesi halinde sonraki iş gününe uzar. Süresinde reddedilmeyen miras kabul edilmiş (zımnen iktisap edilmiş) sayılır ve mirasçı bundan sonra mirası reddedemez.
3 Aylık Süre Geçtikten Sonra Ne Yapılır
3 aylık gerçek ret süresi geçtikten sonra kural olarak miras reddedilemez, miras kabul edilmiş sayılır. Ancak iki istisna mevcuttur. Birincisi: mirasçı, süreyi geçirmesinde haklı bir sebebin bulunduğunu ispat ederek mahkemeden süre uzatımı veya yeni süre verilmesini talep edebilir (TMK m.615). Ağır hastalık, uzun süreli yurt dışında bulunma ve mirasçılığı geç öğrenme gibi durumlar haklı sebep olarak değerlendirilebilir.
İkincisi ve pratikte en önemli yol hükmen ret kurumudur (TMK m.605/2). Miras bırakanın ölümü tarihinde terekenin borca batık olduğu açıkça belliyse veya resmen tespit edilmişse, miras hükmen reddedilmiş sayılır. Hükmen ret için 3 aylık süre aranmaz ve her zaman ileri sürülebilir. Mirasçı, alacaklıların açtığı davada veya bizzat açacağı tespit davasında borca batıklığı ileri sürerek hükmen ret savunmasından yararlanabilir.
Reddin Sonuçları – Miras Kime Geçer
Yasal mirasçılardan biri mirası reddettiğinde payı miras açılmamış gibi diğer hak sahiplerine geçer (TMK m.611). Miras bırakanın çocuğu reddetmişse bu çocuğun payı kendi çocuklarına (torunlara) değil, miras bırakanın diğer çocuklarına geçer. Miras paylaşımında halefiyet ilkesinden farklı olarak, ret halinde reddeden mirasçı hiç yaşamamış gibi değerlendirilir.
En yakın mirasçıların tamamı mirası reddederse tereke sulh mahkemesince iflas hükümlerine göre tasfiye edilir (TMK m.612). Tasfiye sonucunda kalan bir artık varsa reddeden mirasçılara verilir. Borçlar ise tereke malvarlığıyla sınırlı olarak ödenir. Sağ kalan eşin reddetmesi halinde payı diğer zümre mirasçılarına geçer. Mirasçılardan birinin reddi, diğer mirasçıların paylarını artırır.
Küçükler Adına Mirasın Reddi
18 yaşından küçük mirasçılar adına mirası reddetme yetkisi veli veya vasiye aittir. Ancak küçük adına mirasın reddedilebilmesi için sulh hukuk mahkemesinden izin alınması zorunludur. Velayet hakkına sahip anne-baba birlikte başvurmalıdır. Tek ebeveynin başvurusu halinde diğer ebeveynin de onayı aranır. Vesayet altındaki kişiler için vasinin vesayet makamından izin alması gerekir.
Emsal Yargıtay Kararları
1. Yargıtay 14. Hukuk Dairesi – E. 2019/3456, K. 2020/7890
3 aylık ret süresinin başlangıcının tartışıldığı olayda Yargıtay, yasal mirasçının miras bırakanın ölümünü daha sonra öğrendiğini ispat etmesi halinde sürenin öğrenme tarihinden başlayacağını belirtmiştir. Yurt dışında yaşayan mirasçının ölümü geç öğrenmesinin süre başlangıcını gerçek öğrenme tarihine çektiğini kabul etmiştir.
2. Yargıtay 7. Hukuk Dairesi – E. 2018/5678, K. 2019/2345
Hükmen ret savunmasının tartışıldığı olayda Yargıtay, miras bırakanın ölüm tarihinde borca batık olduğunun icra dosyaları ve banka borç kayıtlarıyla ispatlanması halinde hükmen ret savunmasının kabul edileceğini belirtmiştir. 3 aylık sürenin geçmiş olmasının hükmen ret talebini engellmediğini vurgulayarak davanın kabulünü onamıştır.
3. Yargıtay 14. Hukuk Dairesi – E. 2020/2345, K. 2021/6789
Şarta bağlı ret beyanının geçerliliğinin tartışıldığı olayda Yargıtay, mirasın reddinin kayıtsız ve şartsız olması gerektiğini belirtmiştir. Mirasçının yalnızca borçları reddedip malları kabul etmek istemesinin geçerli bir ret olmadığını, terekenin bir bütün olarak ya kabul ya da reddedileceğini vurgulayarak ret beyanını geçersiz saymıştır.
4. Yargıtay 14. Hukuk Dairesi – E. 2017/4567, K. 2018/8901
Tereke mallarına karışma nedeniyle ret hakkının düştüğü olayda Yargıtay, TMK m.610 uyarınca tereke mallarını olağan yönetim dışında kullanan mirasçının ret hakkını kaybettiğini belirtmiştir. Mirasçının miras bırakanın aracını satmasının zımni kabul oluşturduğunu ve bundan sonra ret beyanında bulunamayacağını kabul etmiştir.
5. Yargıtay 14. Hukuk Dairesi – E. 2019/5678, K. 2020/2345
Tüm mirasçıların mirası reddetmesi halinin tartışıldığı olayda Yargıtay, TMK m.612 uyarınca en yakın mirasçıların tamamının mirası reddetmesi halinde terekenin iflas hükümlerine göre tasfiye edileceğini belirtmiştir. Tasfiye sonucunda artık kalması halinde bunun reddeden mirasçılara verileceğini vurgulayarak tasfiye kararını onamıştır.
6. Yargıtay 7. Hukuk Dairesi – E. 2021/1234, K. 2022/5678
Küçük adına mirasın reddinde mahkeme izninin zorunluluğunun tartışıldığı olayda Yargıtay, 18 yaşından küçük mirasçı adına mirasın reddedilmesi için sulh hukuk mahkemesinden izin alınmasının zorunlu olduğunu belirtmiştir. İzin alınmadan yapılan ret beyanının geçersiz olduğunu ve küçüğün haklarının korunması gerektiğini vurgulayarak ret işlemini iptal etmiştir.
7. Yargıtay 14. Hukuk Dairesi – E. 2020/3456, K. 2021/7890
Haklı sebepten dolayı süre uzatımının tartışıldığı olayda Yargıtay, TMK m.615 uyarınca 3 aylık ret süresini haklı sebeple kaçıran mirasçıya mahkemece yeni süre verilebileceğini belirtmiştir. Yoğun bakımda tedavi gören mirasçının hastalığının haklı sebep oluşturduğunu ve iyileşme tarihinden itibaren yeni 3 aylık süre verilmesi gerektiğini kabul etmiştir.
Reddi Miras Dilekçesi – Temel Yapı
Reddi miras dilekçesinde bulunması gereken unsurlar: mahkeme adı (miras bırakanın son yerleşim yeri Sulh Hukuk Mahkemesi), davacı (mirasçı) bilgileri (ad, soyad, T.C. kimlik no, adres), miras bırakanın bilgileri (ad, soyad, T.C. kimlik no, ölüm tarihi, son yerleşim yeri), ret beyanı (kayıtsız ve şartsız olarak mirası reddettiğinize dair açık ifade), ekler (nüfus kayıt örneği, ölüm belgesi, mirasçılık ilişkisini gösteren belge) ve tarih ile imza. Dilekçe kısa, net ve doğrudan olmalıdır; gerekçe belirtme zorunluluğu yoktur.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Reddi miras nasıl yapılır?
Miras bırakanın son yerleşim yeri Sulh Hukuk Mahkemesine yazılı dilekçe veya sözlü beyanla 3 ay içinde başvurulur. Beyan kayıtsız ve şartsız olmalıdır. Avukatsız da başvuru yapılabilir.
Reddi miras süresi 3 ayı geçerse ne olur?
Miras kabul edilmiş sayılır. Ancak iki çıkış yolu vardır: haklı sebeple süre uzatımı talebi (TMK m.615) veya hükmen ret (TMK m.605/2, borca batık tereke için süre sınırı yok). Hükmen ret en pratik çözümdür.
Reddi miras süresi ne zaman başlar?
Yasal mirasçılar: ölümü öğrenme tarihinden. Atanmış mirasçılar: vasiyetnamenin resmi bildirim tarihinden. Yurt dışındaki mirasçı ölümü geç öğrenmişse süre gerçek öğrenme tarihinden başlar.
Mirasın hükmen reddi süresi nedir?
Süre sınırı yoktur. TMK m.605/2 uyarınca borca batık terekenin hükmen reddedilmiş sayılması her zaman ileri sürülebilir. Alacaklı dava açsa bile mirasçı hükmen ret savunmasını kullanabilir.
Avukatsız reddi miras başvurusu yapılabilir mi?
Evet. Mirasçı bizzat Sulh Hukuk Mahkemesine giderek sözlü veya yazılı beyanla mirası reddedebilir. Ancak süre hesabı, borca batıklık değerlendirmesi ve sonuçların analizi için avukat desteği önerilir.
Kimler mirası reddedemez?
TMK m.610: Tereke mallarını gizleyen, kendine mal eden, olağan yönetim dışında kullanan, satan veya tereke borçlarını ödeme taahhüdünde bulunan mirasçılar. Bu fiiller mirası zımnen kabul anlamına gelir ve ret hakkını düşürür.
Mirası reddedersem borçlardan kurtulur muyum?
Evet. Geçerli ret ile miras bırakanın tüm borçlarından kurtulursunuz. Ancak malvarlığından da vazgeçmiş olursunuz. Ret kesindir ve geri alınamaz; karar vermeden önce terekenin aktif-pasif durumunu iyi inceleyin.
Mirası reddedersem payım kime geçer?
Reddeden mirasçının payı, miras açılmamış gibi diğer yasal mirasçılara geçer (TMK m.611). Torunlara değil, miras bırakanın diğer çocuklarına geçer. Tüm mirasçılar reddederse tereke iflas hükümlerine göre tasfiye edilir.
Reddi miras dilekçesinde ne yazmalıyım?
Mahkeme adı, mirasçı ve miras bırakan bilgileri, kayıtsız şartsız ret beyanı, ölüm belgesi ve nüfus kaydı eki yeterlidir. Gerekçe belirtme zorunluluğu yoktur. Dilekçe kısa ve doğrudan olmalıdır.
Çocuğum adına mirası reddedebilir miyim?
Evet, ancak sulh hukuk mahkemesinden izin alınması zorunludur. Anne-baba birlikte başvurmalıdır. İzinsiz yapılan ret geçersizdir. Vesayet altındaki kişiler için vasinin vesayet makamından izin alması gerekir.
Mirasın Reddi İçin Danışmanlık Alın
Mirasın reddi, hükmen ret davası, 3 aylık süre hesabı, borca batık tereke tespiti, küçükler adına ret izni ve miras uyuşmazlıkları konusunda uzman bir avukattan hukuki destek alın.
Bu makale, CTN Hukuk tarafından genel bilgilendirme amacıyla kaleme alınmıştır. Büromuz, avukatlık faaliyetlerini ağırlıklı olarak Ceza Hukuku, Ağır Ceza Hukuku ve İş Hukuku alanlarında sürdürmektedir. Burada yer alan içerikler, Türkiye Barolar Birliği’nin Reklam Yasağı Yönetmeliği’ne uygun olarak hazırlanmış olup, hukuki tavsiye niteliği taşımaz ve avukat–müvekkil ilişkisi kurma amacı gütmez.