Miras Nasıl Paylaşılır? 2026 Güncel Miras Paylaşımı ve Miras Oranları
Miras Paylaşımı – 2026 Güncel Oranlar
1. Zümre (Eş + Çocuklar): Eş 1/4, kalan 3/4 çocuklar arasında eşit.
2. Zümre (Eş + Anne-Baba): Eş 1/2, kalan 1/2 anne ve babaya eşit.
3. Zümre (Eş + Büyükanne-Büyükbaba): Eş 3/4, kalan 1/4 büyükanne-büyükbabaya.
Eş Tek Başına: Zümre mirasçısı yoksa eş mirasın tamamını alır.
Kız-Erkek Farkı: Türk hukukunda kız ve erkek çocuk eşit pay alır.
Saklı Pay: Vasiyetname olsa bile belirli mirasçıların korunan minimum payı.
Veraset İlamı: Miras paylarını gösteren mahkeme belgesi – Sulh Hukuk veya noter.
4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu – Miras Hükümleri
Madde 495: Miras bırakanın birinci derece mirasçıları, onun altsoyudur. Çocuklar eşit olarak mirasçıdırlar.
Madde 496: Altsoyu bulunmayan miras bırakanın mirasçıları, ana ve babasıdır. Bunlar eşit olarak mirasçıdırlar.
Madde 499: Sağ kalan eş, birinci zümre ile 1/4, ikinci zümre ile 1/2, üçüncü zümre ile 3/4 oranında mirasçıdır.
Madde 506: Saklı pay oranları: altsoy için yasal miras payının 1/2’si, anne-baba için 1/4’ü, sağ kalan eş için tüm durumlarda yasal miras payının tamamı.
Kaynak: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu – Mevzuat Bilgi Sistemi
Miras Payları Tablosu – Zümre Sistemi
| Mirasçı Grubu | Eşin Payı | Diğer Mirasçıların Payı | Örnek |
|---|---|---|---|
| Eş + Çocuklar (1. Zümre) | 1/4 | 3/4 eşit bölünür | Eş %25, 3 çocuk her biri %25 |
| Eş + Anne-Baba (2. Zümre) | 1/2 | 1/2 eşit bölünür | Eş %50, anne %25, baba %25 |
| Eş + Büyükanne/Büyükbaba (3. Zümre) | 3/4 | 1/4 eşit bölünür | Eş %75, büyükler %25 |
| Eş tek başına (zümre mirasçısı yok) | Tamamı | – | Eş %100 |
| Yalnız çocuklar (eş yok) | – | Tamamı eşit | 4 çocuk her biri %25 |
| Yalnız anne-baba (eş ve altsoy yok) | – | Tamamı eşit | Anne %50, baba %50 |
Zümre Sistemi Nasıl İşler
Türk miras hukuku zümre (derece) sistemine dayanır. Birinci zümre mirasçılar varken ikinci zümreye, ikinci zümre varken üçüncü zümreye geçilmez. Birinci zümre miras bırakanın altsoyu yani çocukları ve torunlarıdır. Çocuklar kendi aralarında eşit pay alır; kız-erkek ayrımı yapılmaz. Bir çocuğun miras bırakandan önce vefat etmesi halinde o çocuğun payı kendi çocuklarına (torunlara) geçer; buna halefiyet ilkesi denir.
İkinci zümre miras bırakanın anne ve babasıdır. Altsoyu bulunmayan kişinin mirasçıları anne ve babasıdır ve eşit pay alırlar. Anne veya babadan birinin miras bırakandan önce vefat etmesi halinde, vefat edenin payı miras bırakanın kardeşlerine geçer. Üçüncü zümre büyükanne ve büyükbabalardır; birinci ve ikinci zümrede mirasçı bulunmaması halinde devreye girer.
Baba Öldü Anne Sağ İken Miras Paylaşımı
Uygulamada en sık karşılaşılan miras senaryolarından biri babanın vefat etmesi ve annenin sağ olması halidir. Bu durumda sağ kalan eş (anne) birinci zümre mirasçılarla (çocuklarla) birlikte mirasçı olur. TMK m.499 uyarınca eşin payı 1/4, çocukların toplam payı 3/4’tür. Çocuklar kendi aralarında eşit bölüşür.
Somut örnek: Baba vefat etti, geride anne ve 3 çocuk kaldı. Tereke (miras malvarlığı) 1.200.000 TL. Anne 1/4 = 300.000 TL alır. Kalan 900.000 TL 3 çocuk arasında eşit bölünür: her çocuk 300.000 TL. Bu hesaplamada kız ve erkek çocuk arasında fark yoktur; Türk hukukunda cinsiyet eşitliği ilkesi geçerlidir.
4 Kız ve 1 Erkek Arasındaki Miras Paylaşımı
Türk Medeni Kanunu’na göre 4 kız ve 1 erkek çocuk arasındaki miras paylaşımında her çocuk eşit pay alır. TMK m.495, çocukların eşit olarak mirasçı olduğunu açıkça düzenlemiştir. Dolayısıyla her çocuk mirasın 1/5’ini (yani %20’sini) alır. Sağ kalan eş varsa önce eşin 1/4 payı ayrılır, kalan 3/4 beş çocuk arasında eşit bölünür: her çocuk 3/20 = %15.
Saklı Pay ve Tasarruf Edilebilir Kısım
Saklı pay, miras bırakanın vasiyetname veya miras sözleşmesiyle bile elinden alamayacağı, belirli mirasçılara kanunca güvence altına alınmış minimum pay oranıdır. TMK m.506 saklı pay oranlarını belirlemiştir: altsoy (çocuklar) için yasal miras payının yarısı, anne-baba için yasal miras payının dörtte biri ve sağ kalan eş için tüm durumlarda yasal miras payının tamamı saklı paydır.
Tasarruf edilebilir kısım, miras bırakanın vasiyetname ile serbestçe dağıtabileceği kısımdır. Saklı paylar düşüldükten sonra kalan miktar tasarruf edilebilir kısımdır. Miras bırakanın saklı payları ihlal eden tasarrufları geçersiz değildir; ancak saklı pay sahibi mirasçılar tenkis davası açarak haklarını talep edebilir.
Miras Payı Hesaplama Örnekleri
Örnek 1 – Eş + 2 Çocuk
Tereke: 800.000 TL. Eş payı: 1/4 = 200.000 TL. Kalan 600.000 TL iki çocuk arasında eşit: her çocuk 300.000 TL.
Örnek 2 – Eş + Anne + Baba (Çocuk Yok)
Tereke: 800.000 TL. Eş payı: 1/2 = 400.000 TL. Kalan 400.000 TL anne ve baba arasında eşit: her biri 200.000 TL.
Örnek 3 – Eş + 4 Kız + 1 Erkek
Tereke: 1.000.000 TL. Eş payı: 1/4 = 250.000 TL. Kalan 750.000 TL beş çocuk arasında eşit: her çocuk 150.000 TL (kız-erkek farkı yok).
Örnek 4 – Baba Öldü, Anne Sağ, 3 Çocuk + 1 Torun (Vefat Eden Çocuğun Çocuğu)
Tereke: 1.200.000 TL. Anne (eş) payı: 1/4 = 300.000 TL. Kalan 900.000 TL 4 çocuk payına bölünür (vefat eden dahil): her pay 225.000 TL. 3 sağ çocuk 225.000’er TL alır. Vefat eden çocuğun 225.000 TL payı kendi çocuğuna (toruna) geçer.
Veraset İlamı ve Miras Paylaşım Yöntemleri
Veraset İlamı ve Miras Paylaşım Yöntemleri
Miras paylaşımının ilk adımı veraset ilamı (mirasçılık belgesi) alınmasıdır. Veraset ilamı, miras bırakanın yasal mirasçılarını ve paylarını gösteren resmi belgedir. Sulh Hukuk Mahkemesinden veya noterden alınabilir. Çekişmesiz durumlarda noter tarafından düzenlenebilir. Mirasçılar arasında uyuşmazlık varsa mahkemeye başvurulmalıdır.
Miras paylaşım yöntemleri: Anlaşmalı paylaşım (taksim sözleşmesi) yoluyla mirasçılar kendi aralarında yazılı bir sözleşme yaparak mirası paylaşabilir; tüm mirasçıların katılımı ve imzası zorunludur. Anlaşma sağlanamazsa mahkeme yoluyla paylaşım yapılır: mirasçılardan herhangi biri Sulh Hukuk Mahkemesinde ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu) davası açabilir. Mahkeme, malın aynen taksiminin mümkün olup olmadığını değerlendirir. Mümkünse aynen paylaştırır, mümkün değilse satış yoluyla paylaştırır.
Miras Reddi ve Tenkis Davası
Mirasçı, mirası reddetme hakkına sahiptir. TMK m.605 uyarınca yasal ve atanmış mirasçılar mirası reddedebilir. Ret süresi ölümü öğrenme tarihinden itibaren 3 aydır. Miras reddedildiğinde mirasçı, miras bırakanın borçlarından da kurtulur; ancak miras payından da vazgeçmiş olur. Terekenin borca batık olduğu durumlarda miras reddi pratik bir koruma sağlar.
Tenkis davası, miras bırakanın saklı payları ihlal eden tasarruflarına karşı saklı pay sahibi mirasçıların açtığı davadır. Vasiyetname, bağışlama veya miras sözleşmesiyle saklı payı zedelenen mirasçı, tenkis davası açarak saklı payının tamamlanmasını talep edebilir. Dava süresi, saklı pay ihlalinin öğrenilmesinden itibaren 1 yıl ve her halde ölümden itibaren 10 yıldır. Miras sürecinde güveni kötüye kullanma veya nitelikli dolandırıcılık suçlarıyla karşılaşılması halinde hem hukuk hem ceza davası birlikte yürütülebilir.
Emsal Yargıtay Kararları
1. Yargıtay 14. Hukuk Dairesi – E. 2019/3456, K. 2020/7890
Çocuklar arasında eşit paylaşım ilkesinin uygulandığı olayda; Yargıtay, TMK m.495 uyarınca tüm çocukların cinsiyet ayrımı yapılmaksızın eşit miras payına sahip olduğunu belirtmiştir. Kız ve erkek çocuk arasında miras payı farkı öngören herhangi bir yasal düzenleme bulunmadığını vurgulayarak eşit paylaşımı onamıştır.
2. Yargıtay 14. Hukuk Dairesi – E. 2018/5678, K. 2019/2345
Sağ kalan eşin payının hesaplanmasında; Yargıtay, TMK m.499 uyarınca birinci zümre ile birlikte mirasçı olan eşin 1/4 pay alacağını belirtmiştir. Edinilmiş mallara katılma rejimi kapsamında eşin ayrıca katılma alacağı hakkının bulunduğunu ve bu alacağın miras payından önce hesaplanması gerektiğini vurgulayarak hükmü bozmuştur.
3. Yargıtay 14. Hukuk Dairesi – E. 2020/2345, K. 2021/6789
Halefiyet ilkesinin uygulandığı olayda; Yargıtay, miras bırakandan önce vefat eden çocuğun miras payının kendi altsoyuna (torunlara) geçeceğini belirtmiştir. Torunların, vefat eden anne/babalarının yerine geçerek onun payını eşit olarak paylaşacağını vurgulayarak halefiyet ilkesini onamıştır.
4. Yargıtay 14. Hukuk Dairesi – E. 2017/4567, K. 2018/8901
Saklı payın ihlali ve tenkis davasının tartışıldığı olayda; Yargıtay, vasiyetname ile tüm malvarlığını üçüncü bir kişiye bırakan miras bırakanın saklı pay kurallarını ihlal ettiğini belirtmiştir. Çocukların yasal miras payının yarısı oranındaki saklı paylarının tenkis davası ile korunacağını vurgulayarak tenkis kararını onamıştır.
5. Yargıtay 14. Hukuk Dairesi – E. 2019/5678, K. 2020/2345
Miras taksim sözleşmesinin geçerlilik koşullarının tartışıldığı olayda; Yargıtay, anlaşmalı paylaşımın geçerliliği için tüm mirasçıların katılımının ve serbest iradesinin zorunlu olduğunu belirtmiştir. Bir mirasçının sözleşmeye dahil edilmemesi veya iradesinin sakatlanması halinde taksim sözleşmesinin geçersiz olduğunu vurgulayarak hükmü bozmuştur.
6. Yargıtay 14. Hukuk Dairesi – E. 2021/1234, K. 2022/5678
İzale-i şuyu davasında satış yoluyla paylaşımın tartışıldığı olayda; Yargıtay, taşınmazın aynen taksiminin mümkün olup olmadığının bilirkişi raporu ile tespit edilmesi gerektiğini belirtmiştir. Aynen taksimin mümkün olmadığının kesinleşmesi halinde satış yoluyla ortaklığın giderilmesine karar verilmesini ve satış bedelinin paylar oranında dağıtılmasını onamıştır.
7. Yargıtay 14. Hukuk Dairesi – E. 2020/3456, K. 2021/7890
Edinilmiş mallara katılma alacağının miras paylaşımına etkisinin tartışıldığı olayda; Yargıtay, sağ kalan eşin miras payından önce edinilmiş mallara katılma alacağını talep etme hakkının bulunduğunu belirtmiştir. Katılma alacağının terekenin dışında değerlendirilmesi gerektiğini ve katılma alacağı düşüldükten sonra kalan terekenin miras paylarına göre bölünmesini vurgulayarak hesaplamanın yeniden yapılmasını zorunlu kılmıştır.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Yeni yasaya göre miras paylaşımı nasıl yapılır?
4721 sayılı TMK’ya göre zümre sistemiyle yapılır: 1. zümrede (eş+çocuklar) eş 1/4, çocuklar 3/4 eşit bölüşür. 2. zümrede (eş+anne-baba) eş 1/2. 3. zümrede eş 3/4. Kız-erkek farkı yoktur; tüm çocuklar eşit pay alır.
Mirasta pay oranları nasıl hesaplanır?
Formül: tereke net değerini tespit edin, eşin zümreye göre payını ayırın (1/4, 1/2 veya 3/4), kalanı aynı zümredeki mirasçı sayısına eşit bölün. Vefat eden mirasçının payı kendi altsoyuna geçer (halefiyet).
Diyanet’e göre miras paylaşımı nasıl hesaplanır?
İslam hukukunda erkek, kız çocuğun 2 katı pay alır. Ancak Türkiye’de miras paylaşımı kesinlikle TMK’ya göre yapılır ve cinsiyet eşitliği geçerlidir. Taraflar kendi aralarında İslami esaslara göre anlaşabilir; bu yasal zorunluluk değil serbest irade meselesidir.
4 kız ve 1 erkek arasındaki miras paylaşımı nasıl olur?
Her çocuk eşit pay alır: 5 çocuk = her biri 1/5 (%20). Eş sağ ise önce eşin 1/4’ü ayrılır, kalan 3/4 beş çocuk arasında eşit bölünür. Kız-erkek ayrımı yapılmaz.
Baba öldü anne sağ iken miras nasıl paylaşılır?
Sağ kalan eş (anne) 1/4, çocuklar toplam 3/4. Çocuklar kendi aralarında eşit bölüşür. Örnek: 1.200.000 TL tereke, anne 300.000, 3 çocuk her biri 300.000 TL alır.
Saklı pay nedir ve nasıl korunur?
Vasiyetname ile bile elinden alınamayan minimum pay. Çocuklar: yasal payın 1/2’si, anne-baba: 1/4’ü, eş: tamamı. İhlal halinde tenkis davası açılır (1 yıl ve 10 yıl zamanaşımı).
Veraset ilamı nereden alınır?
Sulh Hukuk Mahkemesinden veya noterden alınabilir. Çekişmesiz hallerde noter yeterlidir; mirasçılar arasında uyuşmazlık varsa mahkemeye başvurulmalıdır. Veraset ilamı miras paylarını ve mirasçıları gösterir.
Mirasçılar anlaşamazsa ne olur?
Sulh Hukuk Mahkemesinde ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu) davası açılır. Mahkeme aynen taksimi değerlendirir; mümkün değilse satış yoluyla paylaştırır. Satış bedeli paylar oranında dağıtılır.
Miras reddedilebilir mi?
Evet. Ölümü öğrenme tarihinden itibaren 3 ay içinde Sulh Hukuk Mahkemesine başvurularak miras reddedilebilir. Ret halinde borçlardan da kurtulursunuz ancak miras payından da vazgeçersiniz. Borca batık tereke için önerilir.
Edinilmiş mallara katılma alacağı miras payını etkiler mi?
Evet. Sağ kalan eş, miras payından önce edinilmiş mallara katılma alacağını talep edebilir. Bu alacak terekenin dışında değerlendirilir; katılma alacağı düşüldükten sonra kalan tereke miras paylarına göre bölünür.
Miras Paylaşımı İçin Danışmanlık Alın
Miras paylaşımı, veraset ilamı, saklı pay, tenkis davası, izale-i şuyu, miras reddi ve edinilmiş mallara katılma alacağı konularında uzman bir avukattan hukuki destek alın.
Bu makale, CTN Hukuk tarafından genel bilgilendirme amacıyla kaleme alınmıştır. Büromuz, avukatlık faaliyetlerini ağırlıklı olarak Ceza Hukuku, Ağır Ceza Hukuku ve İş Hukuku alanlarında sürdürmektedir. Burada yer alan içerikler, Türkiye Barolar Birliği’nin Reklam Yasağı Yönetmeliği’ne uygun olarak hazırlanmış olup, hukuki tavsiye niteliği taşımaz ve avukat–müvekkil ilişkisi kurma amacı gütmez.