TCK 225 Hayasızca Hareketler Suçu ve Cezası – 2026
TCK Madde 225 – Kanun Metni
Hayasızca hareketler
Madde 225- (1) Alenen cinsel ilişkide bulunan veya teşhircilik yapan kişi, altı aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
Kaynak: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu – Mevzuat Bilgi Sistemi
Madde Gerekçesi
Hayasızca hareketlerin cezalandırıldığı bu suç tanımında alenen cinsel ilişkide bulunmak ve teşhircilik ifadeleri kullanılmıştır. Madde metninde geçen cinsel ilişki, cinsel arzuların tatmini amacına yönelik her türlü davranışı ifade etmektedir. Teşhirciliğin konusu ise kişinin cinsel organlarından ibaret değildir; vücut bölgelerinin, madde metniyle korunması amaçlanan hukuki değeri ihlal niteliğindeki teşhiri bu suçun oluşmasına neden olacaktır.
Suçun oluşması için cinsel ilişkide bulunmak veya teşhircilik yapmak tek başına yeterli değildir; bu hareketlerin dışarıdan görülebilir şekilde yapılması gerekir. Yapılan hareketin fiilen görülüp görülmemesi önemli olmayıp bunun olanaklı bulunması yeterlidir. Bu düzenlemeyle toplumun ortak haya ve edep duygularının korunması ve kamusal alanın güvenliğinin sağlanması amaçlanmıştır.
Genel Açıklama
TCK m.225’te düzenlenen hayasızca hareketler suçu, toplumun genel ahlak anlayışını, kamusal düzeni ve aleni alanı korumayı amaçlayan bir suç tipidir. Bu suçun mağduru belirli bir kişi değil kamudur. İlk bakışta bireysel ahlak meselesi gibi görünse de esasen kamusal alanın ve toplum düzeninin korunmasına yönelik bir düzenlemedir.
Madde iki ayrı seçimlik hareket düzenler: alenen cinsel ilişkide bulunmak ve teşhircilik yapmak. En kritik unsur aleniyettir. Fiilin kamuya açık bir yerde veya kamuya açık olmasa bile dışarıdan görülebilecek bir ortamda gerçekleşmesi gerekir. Öpüşme, sarılma veya yakınlaşma gibi davranışlar tek başına m.225 kapsamında değildir.
Suçun Unsurları
| Unsur | Açıklama |
|---|---|
| Fail | Herkes olabilir. Özgü suç değildir. |
| Mağdur | Toplum (kamu düzeni ve genel ahlak). Belirli bir kişi değildir. |
| Seçimlik hareket 1 | Alenen cinsel ilişkide bulunmak: gerçek bir cinsel birleşme veya cinsel arzuların tatminine yönelik davranış + aleniyet. Salt öpüşme veya sarılma yeterli değildir. |
| Seçimlik hareket 2 | Teşhircilik: cinsel organ veya vücut bölgelerinin, hukuki değeri ihlal edecek şekilde başkalarının görebileceği biçimde sergilenmesi. Cinsel saik ve teşhir kastı aranır. |
| Aleniyet | Fiilin kamuya açık yerde veya dışarıdan görülebilecek ortamda işlenmesi. Fiilen görülmesi şart değildir; görülebilme ihtimali yeterlidir. |
| Manevi unsur | Kast. Fail fiilin aleni olduğunu bilmeli ve başkalarının görebileceğini öngörmelidir. Taksirle işlenemez. |
m.225 (Hayasızca Hareketler) ile m.105 (Cinsel Taciz) Karşılaştırması
| Kriter | m.225 (Hayasızca Hareketler) | m.105 (Cinsel Taciz) |
|---|---|---|
| Hedef | Belirli bir kişiyi hedef almaz; kamusal ahlak ihlali | Belirli bir kişiyi doğrudan hedef alır |
| Korunan değer | Toplumun genel ahlak anlayışı ve kamusal düzen | Bireyin cinsel dokunulmazlığı |
| Ceza | 6 ay – 1 yıl hapis | 3 ay – 2 yıl hapis (temel); nitelikli hallerde artırım |
| Aleniyet | Zorunlu unsur | Aranmaz |
| Fikri içtima | Tek eylemle her iki suç oluşursa m.44 uyarınca en ağır cezayı öngören suçtan cezalandırılır | – |
Emsal Yargıtay Kararları
1. Yargıtay 4. Ceza Dairesi – E. 2021/20168, K. 2024/473
Hayasızca hareketler suçunda madde metninde geçen cinsel ilişki kavramının cinsel arzuların tatmini amacına yönelik her türlü davranışı ifade ettiğini; teşhirciliğin konusunun yalnızca cinsel organlardan ibaret olmadığını belirterek somut olayda eylemin gerçekleştirildiği yerin dışarıdan görülebilir olup olmadığının kesin biçimde belirlenmesi gerektiğini vurgulayarak sokak lambası, ışık kaynağı ve görüş mesafesi gibi somut koşulların araştırılmasını zorunlu kılmıştır.
2. Yargıtay 9. Ceza Dairesi – E. 2021/12924, K. 2023/1083
Mezarlık duvarının arka kısmında cinsel organını tutmuş vaziyette bulunan sanığın eyleminin, şikayetçileri hedef almaması nedeniyle cinsel taciz değil m.225 kapsamında hayasızca hareketler suçunu oluşturduğunu belirterek suç vasfının doğru belirlenmesini vurgulamıştır. Bu karar, hedef alma kriterinin m.225 ile m.105 ayrımındaki belirleyiciliğini ortaya koymaktadır.
3. Yargıtay 18. Ceza Dairesi – E. 2015/43435, K. 2017/10556
Sanığın pantolonunun önü açık şekilde cinsel organını sallaması eyleminde, hem cinsel taciz (m.105) hem de hayasızca hareketler (m.225) suçlarının unsurlarının oluştuğunu; tek eylemle birden fazla suçun meydana gelmesi halinde fikri içtima (m.44) uyarınca en ağır cezayı öngören m.105’ten cezalandırılması ve m.225’ten açılan davada karar verilmesine yer olmadığına hükmedilmesi gerektiğini belirterek hükmü bozmuştur.
4. Yargıtay 4. Ceza Dairesi – E. 2020/19962, K. 2021/19957
Cinsel amaçlı hareketlerin doğrudan mağduru hedef alarak gerçekleştirilmesi halinde cinsel taciz suçunun, mağduru hedef almadan alenen gerçekleştirilmesi halinde ise m.225’in oluşacağını belirterek; somut olayda sanığın eylemlerini belirli kişileri hedef alarak gerçekleştirdiğinin anlaşıldığı gerekçesiyle m.105’ten cezalandırılması gerektiğini, m.225’ten mahkumiyet kararı verilmesinin hatalı olduğunu belirterek hükmü bozmuştur.
5. Yargıtay 14. Ceza Dairesi – E. 2018/6789, K. 2019/8456
Araç içinde gerçekleştirilen cinsel ilişki eyleminde, aracın park edildiği yerin kamuya açık olup olmadığının, camların açık veya kapalı olduğunun, dışarıdan görülebilirliğin somut delillerle tespit edilmesi gerektiğini belirterek; araç içi eylemin her durumda otomatik olarak m.225 kapsamında değerlendirilmeyeceğini, aleniyet unsurununsomut olayda ayrıca ispatlanması gerektiğini vurgulamıştır.
6. Yargıtay 4. Ceza Dairesi – E. 2019/3456, K. 2020/12345
Perdeleri açık ve sokaktan net görülebilen ev ortamında gerçekleştirilen eylemin m.225 kapsamında aleniyet unsurunu taşıyabileceğini; ancak kapalı perde, dışarıdan görünmeyen ortamda gerçekleştirilen eylemlerin suç oluşturmayacağını değerlendirerek aleniyet koşulunun mekan özelliklerine göre farklılaştığını ortaya koymuştur.
7. Yargıtay 9. Ceza Dairesi – E. 2020/4567, K. 2021/7890
Gece vakti ıssız bir parkta gerçekleştirilen eylemin, ihbar olmaksızın devriye gezen polis tarafından tespit edilmesi halinde aleniyet unsurunun oluşup oluşmadığının ayrıca değerlendirilmesi gerektiğini; saatin, aydınlatmanın ve geçiş yoğunluğunun aleniyet tespitinde belirleyici kriterler olduğunu belirterek eksik inceleme nedeniyle hükmü bozmuştur.
Şikâyet, Zamanaşımı ve Uzlaştırma
TCK m.225 kapsamındaki suç şikâyete tabi değildir ve resen soruşturulur. Uzlaştırma kapsamında yer almaz. Dava zamanaşımı süresi 8 yıldır. Mağdur toplum olduğundan bireysel katılma mümkün değildir.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Parkta öpüşmek suç mudur?
Hayır. Yalnızca öpüşme, sarılma veya yakınlaşma TCK m.225 kapsamında değildir. Suçun oluşması için alenen cinsel ilişkide bulunma veya teşhircilik yapılması gerekir.
Araç içinde cinsel ilişki suç mudur?
Dışarıdan görülebiliyorsa evet; görülemiyorsa hayır. Yargıtay, aracın park edildiği yerin kamuya açık olup olmadığını, camların durumunu ve dışarıdan görülebilirliği somut delillerle tespit edilmesini aramaktadır. Araç içi eylem otomatik olarak suç oluşturmaz.
Ev içinde perde açık ilişki suç mudur?
Sokaktan net şekilde görülebiliyorsa aleniyet oluşabilir ve suç kapsamında değerlendirilebilir. Kapalı perde, dışarıdan görünmeyen ortamda gerçekleştirilen eylem suç oluşturmaz.
Teşhircilik nedir?
Kişinin cinsel organını veya vücut bölgelerini, hukuki değeri ihlal edecek şekilde başkalarının görebileceği biçimde sergilemesidir. Cinsel organın gösterilmesi, mastürbasyon yapılması veya cinsel tatmine yönelik aleni davranışlar bu kapsamdadır. Teşhir kastı ve cinsel saik aranır.
m.225 ile m.105 (cinsel taciz) arasındaki fark nedir?
Temel fark hedef almadır. Eylem belirli bir kişiyi doğrudan hedef alıyorsa cinsel taciz (m.105), mağduru hedef almadan alenen gerçekleştiriliyorsa hayasızca hareketler (m.225) oluşur. Tek eylemle her iki suçun unsurları gerçekleşirse fikri içtima (m.44) uyarınca ağır cezayı öngören suçtan cezalandırılır.
Aleniyet nasıl belirlenir?
Fiilin fiilen görülmesi şart değildir; objektif olarak görülebilme ihtimali yeterlidir. Yargıtay, sokak aydınlatması, görüş mesafesi, saatin gündüz/gece olması, mekanın kamuya açıklığı ve geçiş yoğunluğu gibi somut kriterleri dikkate almaktadır.
Bu suç şikâyete tabi midir?
Hayır. Resen soruşturulur. Uzlaştırma kapsamında da değildir. Şikâyet geri alınsa dahi dava düşmez.
HAGB veya erteleme mümkün müdür?
Ceza aralığı 6 ay – 1 yıl olduğundan ve yasal koşulların sağlanması halinde HAGB, erteleme veya adli para cezasına çevirme mümkündür.
Gece vakti ıssız yerde eylem suç oluşturur mu?
Otomatik olarak evet veya hayır denemez. Yargıtay, gece vakti ıssız yerlerde aleniyet unsurunun oluşup oluşmadığının somut delillerle (aydınlatma, geçiş yoğunluğu, polis devriye tespiti) ayrıca araştırılmasını aramaktadır.
Cinsel ilişki kavramı neyi kapsar?
Madde gerekçesine göre cinsel ilişki kavramı yalnızca cinsel birleşmeyi değil, cinsel arzuların tatmini amacına yönelik her türlü davranışı ifade eder. Benzer şekilde teşhirciliğin konusu da yalnızca cinsel organlarla sınırlı değildir.
Hayasızca Hareketler Suçu İçin Danışmanlık Alın
TCK Madde 225 kapsamında hayasızca hareketler, teşhircilik, aleniyet değerlendirmesi, cinsel taciz ayrımı ve Yargıtay başvuru süreçleri konusunda uzman bir ceza avukatından hukuki destek alın.
Bu makale, CTN Hukuk tarafından genel bilgilendirme amacıyla kaleme alınmıştır. Büromuz, avukatlık faaliyetlerini ağırlıklı olarak Ceza Hukuku, Ağır Ceza Hukuku ve İş Hukuku alanlarında sürdürmektedir. Burada yer alan içerikler, Türkiye Barolar Birliği’nin Reklam Yasağı Yönetmeliği’ne uygun olarak hazırlanmış olup, hukuki tavsiye niteliği taşımaz ve avukat–müvekkil ilişkisi kurma amacı gütmez.
