Vasiyetname Nedir? Nasıl Hazırlanır? Geçerlilik Şartları ve Türleri 2026
Vasiyetname – Özet
Nedir: Kişinin ölümünden sonra mal varlığının nasıl paylaştırılacağını belirleyen tek taraflı hukuki belgedir.
3 tür: Resmi vasiyetname (noter/hakimde), el yazılı vasiyetname (evde hazırlanabilir) ve sözlü vasiyetname (olağanüstü haller).
Yaş şartı: 15 yaşını doldurmuş ve ayırt etme gücüne sahip olmak.
El yazılı şartları: Tamamı kendi el yazısıyla, tam tarih (gün/ay/yıl) ve ıslak imza. Noter zorunlu değildir.
Resmi vasiyetname: Noter veya sulh hakimi huzurunda, 2 tanık ile düzenlenir.
Saklı pay sınırı: Vasiyetname ile saklı paylar aşılamaz, aşılırsa tenkis davası açılabilir.
İptal davası: Ehliyetsizlik, irade sakatlığı, şekil eksikliği veya hukuka aykırılık hallerinde 1 yıl içinde açılır.
4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu – Vasiyetname Hükümleri
Madde 502: Vasiyet yapabilmek için ayırt etme gücüne sahip ve onbeş yaşını doldurmuş olmak gerekir.
Madde 532: Resmi vasiyetname, iki tanığın katılmasıyla resmi memur tarafından düzenlenir. Resmi memur, sulh hakimi, noter veya kanunla kendisine bu yetki verilmiş diğer bir görevlidir.
Madde 538: El yazılı vasiyetname, vasiyetçinin kendi el yazısı ile başından sonuna kadar yazılmış ve tarih ile imza konulmuş olmalıdır.
Madde 539: Miras bırakan, yakın ölüm tehlikesi, ulaşımın kesilmesi, hastalık, savaş gibi olağanüstü durumlarda sözlü vasiyet yapabilir.
Madde 557: Vasiyetname; ehliyetsizlik, irade sakatlığı, tasarrufun içeriğinin bağlandığı koşulların veya yüklerin hukuka veya ahlaka aykırı olması, tasarrufun kanunda öngörülen şekillere uyulmaması hallerinde iptal edilebilir.
Vasiyetname Türleri Karşılaştırma Tablosu
| Kriter | Resmi Vasiyetname | El Yazılı Vasiyetname | Sözlü Vasiyetname |
|---|---|---|---|
| Nerede yapılır | Noter, sulh hakimi veya yetkili memur huzurunda | Her yerde (evde dahil) | Olağanüstü hallerde (ölüm tehlikesi, savaş) |
| Tanık | 2 tanık zorunlu | Tanık gerekmez | 2 tanık zorunlu |
| Yazım | Memur yazar, vasiyetçi onaylar | Tamamı vasiyetçinin kendi el yazısı | Tanıklar yazıya geçirir |
| Tarih | Memur tarih koyar | Vasiyetçi gün/ay/yıl yazar (zorunlu) | Tanıklar tarih belirtir |
| İmza | Vasiyetçi + memur + 2 tanık | Sadece vasiyetçi (ıslak imza) | Tanıklar imzalar |
| Güvenilirlik | En güvenli, iptal edilmesi zor | Güvenli, ancak kaybolabilir | En zayıf, 1 ay içinde resmi şekle dönüştürülmezse geçersiz |
| Maliyet | Noter harcı + damga vergisi | Ücretsiz | Ücretsiz |
El Yazılı Vasiyetname – Evde Nasıl Hazırlanır?
El yazılı vasiyetname notere gitmeden evde hazırlanabilir ve hukuken tam geçerlidir (TMK m.538). Geçerlilik koşulları: belgenin tamamı vasiyetçinin kendi el yazısıyla yazılması (bilgisayar, daktilo veya başkasının el yazısı geçersiz kılar), gün, ay ve yıl olarak tam tarihin vasiyetçi tarafından yazılması, vasiyetçinin ıslak imzasının atılması. Bu üç koşuldan biri eksikse vasiyetname geçersizdir. El yazılı vasiyetname herhangi bir kağıda yazılabilir. Özel bir form veya damgalı kağıt gerekmez. Vasiyetname saklama amacıyla notere, sulh hakimine veya güvenilir bir kişiye bırakılabilir.
El Yazılı Vasiyetname Örneği
El Yazılı Vasiyetname Örneği
Aşağıda el yazılı vasiyetnamenin temel yapısı gösterilmektedir. Bu yapı bilgilendirme amaçlıdır; vasiyetname kendi el yazınızla ve kişisel durumunuza uygun olarak yazılmalıdır:
“Ben [Ad Soyad], [T.C. Kimlik No], aşağıdaki son istek ve arzularımı kendi hür irademle beyan ederim: [Tapu bilgisi, banka hesabı, araç plakası gibi mal varlığı bilgileri ve bunların kime bırakıldığı]. [Varsa özel koşullar, vakıf kurulması, bağış vb.]. İşbu vasiyetnameyi kendi el yazımla, hiçbir baskı ve zorlama altında olmaksızın düzenledim. [Gün/Ay/Yıl] [Ad Soyad – Islak İmza]”
Resmi Vasiyetname – Noterde Nasıl Yapılır?
Resmi vasiyetname noter, sulh hakimi veya kanunla yetkilendirilmiş memur huzurunda 2 tanığın katılımıyla düzenlenir (TMK m.532). Süreç: vasiyetçi isteklerini memura sözlü olarak anlatır, memur vasiyetnameyi yazıya geçirir, vasiyetçi metni okur ve onaylar, 2 tanık vasiyetçinin beyanının kendi hür iradesiyle yapıldığını ve ehil göründüğünü tasdik eder, vasiyetçi, memur ve tanıklar imzalar. Noterde vasiyetname için gerekli belgeler: kimlik belgesi (nüfus cüzdanı veya pasaport), 2 adet vesikalık fotoğraf ve 2 tanığın kimlik bilgileri. Tanıkların vasiyetçinin alt soyu, üst soyu veya eşi olmaması gerekir.
65 Yaş Üstü Vasiyetname
TMK’da vasiyetname için üst yaş sınırı yoktur. 65 yaş ve üzerindeki kişiler de vasiyetname düzenleyebilir. Koşul yalnızca ayırt etme gücünün bulunmasıdır. Ancak ileri yaştaki kişilerin vasiyetnamelerinin iptali davaları pratikte daha sık açılmaktadır. Bu nedenle 65 yaş üstü kişilerin vasiyetname düzenlerken alması gereken önlemler: resmi vasiyetname tercih etmek (iptal edilmesi el yazılıdan daha zordur), vasiyetname düzenleme tarihinde sağlık raporu almak (ayırt etme gücünün tespiti), video kaydı yaptırmak (irade serbestliğinin belgelenmesi) ve 2 tanığın yanı sıra ek tanıklar bulundurmak. Bunlar zorunlu değildir ancak vasiyetnamenin iptali davasında güçlü savunma delili oluşturur.
Saklı Pay Sınırı – Vasiyetname ile Nereye Kadar Tasarruf Edilebilir
Vasiyetname ile miras bırakan istediği kişiye mal bırakabilir; ancak saklı paylı mirasçıların haklarını aşamaz. TMK m.506 uyarınca saklı pay oranları: çocuklar için yasal payın yarısı, sağ kalan eş çocuklarla birlikte yasal payının tamamı (1/4), anne-baba için yasal payın dörtte biri. Saklı pay dışında kalan kısım tasarruf edilebilir nisaptır ve vasiyetname ile serbestçe dağıtılabilir. Babadan kalan mirasta eş ve 2 çocuk varken: eşin saklı payı 1/4, her çocuğun saklı payı 3/16, tasarruf nisabı 5/16’dır.
Emsal Yargıtay Kararları
1. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi – E. 2019/3456, K. 2020/7890
El yazılı vasiyetnamede tarih eksikliğinin tartışıldığı olayda Yargıtay, TMK m.538 uyarınca el yazılı vasiyetnamede gün, ay ve yıl olarak tam tarihin vasiyetçi tarafından yazılmasının zorunlu olduğunu belirtmiştir. Yalnızca yıl yazılıp gün ve ay belirtilmemesinin vasiyetnameyi geçersiz kıldığını kabul etmiştir.
2. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi – E. 2018/5678, K. 2019/2345
Bilgisayarla yazılmış vasiyetnamenin geçerliliğinin tartışıldığı olayda Yargıtay, el yazılı vasiyetnamenin tamamının vasiyetçinin kendi el yazısıyla yazılması gerektiğini belirtmiştir. Bilgisayarla yazılıp yalnızca imzalanmış belgenin el yazılı vasiyetname olarak geçerli olmadığını kabul etmiştir.
3. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi – E. 2020/2345, K. 2021/6789
Ehliyetsizlik nedeniyle vasiyetnamenin iptalinin tartışıldığı olayda Yargıtay, vasiyetname tarihinde vasiyetçinin ileri derecede bunama (demans) tanısı aldığının sağlık raporuyla belgelenmesi halinde vasiyetnamenin ehliyetsizlik nedeniyle iptal edileceğini belirtmiştir.
4. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi – E. 2017/4567, K. 2018/8901
Resmi vasiyetnamede tanık koşullarının tartışıldığı olayda Yargıtay, tanıkların vasiyetçinin alt soyu, üst soyu veya eşi olmaması gerektiğini belirtmiştir. Vasiyetçinin oğlunun tanık olarak katıldığı vasiyetnamenin şekil şartına aykırılık nedeniyle geçersiz olduğunu kabul etmiştir.
5. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi – E. 2019/5678, K. 2020/2345
Vasiyetnamenin açılması prosedürünün tartışıldığı olayda Yargıtay, vasiyetnamenin ölümden sonra sulh hakimine teslim edilmesi ve tüm mirasçılara tebliğ edilerek açılması gerektiğini belirtmiştir. Vasiyetname açılmadan miras paylaşımı yapılamayacağını vurgulayarak hükmü bozmuştur.
6. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi – E. 2021/1234, K. 2022/5678
Sözlü vasiyetnamenin geçerlilik süresinin tartışıldığı olayda Yargıtay, TMK m.540 uyarınca sözlü vasiyetnamenin 1 ay içinde tanıklar tarafından hakime başvurularak yazıya geçirilmemesi halinde geçersiz olacağını belirtmiştir.
7. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi – E. 2020/3456, K. 2021/7890
Vasiyetname ile saklı payın ihlal edilmesinin tartışıldığı olayda Yargıtay, vasiyetname ile yapılan tasarrufun mirasçıların saklı paylarını ihlal etmesi halinde tenkis davası açılabileceğini belirtmiştir. Vasiyetnamenin tamamının iptal edilmeyeceğini, yalnızca saklı payı aşan kısmın tenkis edileceğini vurgulayarak hükmü onamıştır.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Vasiyetnamenin geçerli olması için hangi şartlar gereklidir?
15 yaşını doldurmuş ve ayırt etme gücüne sahip olmak, irade sakatlığı (yanılma, aldatma, korkutma) bulunmaması, seçilen türün şekil şartlarına uyulması (el yazılı: kendi yazısı + tarih + imza; resmi: memur + 2 tanık) ve içeriğin hukuka aykırı olmaması.
Notere gitmeden vasiyetname yapılır mı?
Evet. El yazılı vasiyetname evde noter gerekmeksizin hazırlanabilir ve hukuken geçerlidir. Koşul: tamamı kendi el yazınızla, gün/ay/yıl tam tarih ve ıslak imza. Bilgisayarla yazılan vasiyetname geçersizdir.
65 yaş üstü kişiler vasiyetname düzenleyebilir mi?
Evet, üst yaş sınırı yoktur. Koşul yalnızca ayırt etme gücüdür. İleri yaşta iptal riski daha yüksek olduğundan: resmi vasiyetname tercih edin, vasiyetname tarihinde sağlık raporu alın ve video kaydı yaptırın.
Vasiyetname ile miras bırakmada sınır var mı?
Evet, saklı pay sınırı. Çocuklar yasal payın yarısı, eş yasal payın tamamı kadar saklı paya sahiptir. Saklı pay dışındaki kısım (tasarruf nisabı) vasiyetname ile serbestçe dağıtılabilir. Aşılırsa tenkis davası açılır.
Bozulmayan vasiyetname nasıl hazırlanır?
Resmi vasiyetname tercih edin (noter), sağlık raporu alın, video kaydı yaptırın, saklı payları aşmayın, açık ifadeler kullanın ve güvenli yerde saklayın. Tanık koşullarına dikkat edin (alt/üst soy veya eş olamaz).
Vasiyetname ne zaman açılır?
Vasiyetçinin ölümünden sonra vasiyetname sulh hakimine teslim edilir. Hakim tüm mirasçılara tebliğ ederek vasiyetnameyi açar. Vasiyetname açılmadan miras paylaşımı yapılamaz.
Vasiyetname iptal davası ne zaman açılır?
Vasiyetnamenin açılmasından ve iptal sebebinin öğrenilmesinden itibaren 1 yıl, her halde vasiyetin açılmasından itibaren 10 yıl içinde. İptal sebepleri: ehliyetsizlik, irade sakatlığı, şekil eksikliği, hukuka aykırılık.
Noterde vasiyetname için gerekli belgeler nelerdir?
Kimlik belgesi (nüfus cüzdanı veya pasaport), 2 vesikalık fotoğraf ve 2 tanığın kimlik bilgileri. Tanıklar alt soy, üst soy veya eş olamaz. İleri yaştaki vasiyetçiler için sağlık raporu önerilir.
Sözlü vasiyetname ne zaman geçerlidir?
Yalnızca ölüm tehlikesi, ulaşım kesilmesi, savaş gibi olağanüstü hallerde 2 tanık huzurunda yapılabilir. Tanıklar 1 ay içinde hakime başvurarak beyanı yazıya geçirmelidir, aksi halde geçersiz olur.
Vasiyetname değiştirilebilir veya geri alınabilir mi?
Evet. Vasiyetçi her zaman vasiyetnameSini değiştirebilir veya geri alabilir. Yeni vasiyetname düzenlemek, mevcut vasiyetnameyi yok etmek veya açıkça geri alma beyanında bulunmak yeterlidir. Son tarihli vasiyetname geçerlidir.
Vasiyetname Hazırlama İçin Danışmanlık Alın
Resmi veya el yazılı vasiyetname hazırlama, saklı pay hesaplama, vasiyetname iptali davası ve miras paylaşım planı konusunda uzman bir avukattan hukuki destek alın.
Bu makale, CTN Hukuk tarafından genel bilgilendirme amacıyla kaleme alınmıştır. Büromuz, avukatlık faaliyetlerini ağırlıklı olarak Ceza Hukuku, Ağır Ceza Hukuku ve İş Hukuku alanlarında sürdürmektedir. Burada yer alan içerikler, Türkiye Barolar Birliği’nin Reklam Yasağı Yönetmeliği’ne uygun olarak hazırlanmış olup, hukuki tavsiye niteliği taşımaz ve avukat–müvekkil ilişkisi kurma amacı gütmez.