TCK 267 İftira Suçu ve Cezası – 2026
TCK 267 İftira Suçu – Ceza Bilgisi
Temel Suç (m.267/1): İşlemediğini bildiği halde bir kimseye hukuka aykırı fiil isnat ederek soruşturma/kovuşturma veya idari yaptırım sağlama – 1 yıldan 4 yıla kadar hapis.
Delil Uydurma (m.267/2): Maddi eser ve delillerini uydurarak iftira – ceza yarı oranında artırılır.
Koruma Tedbiri (m.267/3): Mağdura gözaltı/tutuklama dışında koruma tedbiri uygulanmışsa – ceza yarı oranında artırılır.
Gözaltı/Tutuklama (m.267/4): Mağdur gözaltına alınmış veya tutuklanmışsa – fail ayrıca kişi hürriyetinden yoksun kılma suçundan dolaylı fail olarak sorumlu tutulur.
Mağdurun Müebbet Mahkumiyeti (m.267/5): 20 – 30 yıl hapis. İnfaza başlanmışsa (m.267/6): ceza yarısı kadar artırılır.
Zamanaşımı (m.267/8): Mağdurun fiili işlemediğinin sabit olduğu tarihten başlar.
Etkin Pişmanlık (m.269): Soruşturma öncesi geri dönüş: cezasızlık; sonrası kademeli indirim.
Şikâyet: Resen soruşturulur.
Görevli Mahkeme: Asliye Ceza Mahkemesi.
TCK Madde 267 Kanun Metni
TCK Madde 267 – Kanun Metni
Madde 267- (1) İşlemediğini bildiği halde bir kimseye hukuka aykırı fiil isnat ederek soruşturma/kovuşturma/idari yaptırım sağlayan kişi: 1-4 yıl hapis. (2) Delil uydurma: yarı artırım. (3) Koruma tedbiri uygulanmışsa: yarı artırım. (4) Gözaltı/tutuklama: kişi hürriyetinden yoksun kılma dolaylı fail. (5) Müebbet mahkumiyet: 20-30 yıl hapis. (6) İnfaza başlanmışsa: yarısı artırım. (8) Zamanaşımı: beraatin kesinleştiği tarihten başlar. (9) Basın yoluyla: ilan zorunluluğu.
Kaynak: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu – Mevzuat Bilgi Sistemi
Fıkra Bazlı Ceza Tablosu
| Fıkra | Koşul | Ceza |
|---|---|---|
| m.267/1 | Temel iftira (yalan isnat ile soruşturma sağlama) | 1 – 4 yıl hapis |
| m.267/2 | Maddi eser ve delil uydurarak iftira | Ceza yarı oranında artırılır |
| m.267/3 | Mağdura gözaltı/tutuklama dışında koruma tedbiri | Ceza yarı oranında artırılır |
| m.267/4 | Mağdurun gözaltına alınması veya tutuklanması | Ayrıca kişi hürriyetinden yoksun kılma (dolaylı fail) |
| m.267/5 | Mağdurun ağırlaştırılmış/müebbet mahkumiyeti | 20 – 30 yıl hapis |
| m.267/6 | Mağdurun hapis cezasının infazına başlanmışsa | m.267/5 cezası yarısı kadar artırılır |
| m.268 | Başkasına ait kimlik bilgilerini kullanarak iftira | m.267 hükümleri uygulanır |
| m.269 | Etkin pişmanlık (soruşturma öncesi geri dönüş) | Cezasızlık; sonrası kademeli indirim |
Madde Gerekçesi
İftira suçu ile korunan hukuki değer bireyin şeref ve itibarı, adil yargılanma hakkı ve adalet sisteminin güvenilirliğidir. İftira, yalnızca birine yalan söylemek değildir; isnadın yetkili makamlara yapılması ve mağdur hakkında resmi bir sürecin başlatılmasına elverişli olması zorunludur. Kanun koyucu, kademeli artırım sistemiyle iftira sonucu mağdurun uğradığı zararın ağırlığına göre cezayı orantılı şekilde artırmıştır.
Suçun manevi unsuru doğrudan kasttır. Failin isnadın yalan olduğunu bilmesi ve mağdur hakkında işlem yapılmasını istemesi zorunludur. Taksirle işlenmesi mümkün değildir. Gerçek bir fiilin yetkili makamlara bildirilmesi suç oluşturmaz; ancak bilerek gerçeğe aykırı isnat, delil uydurma veya sahte belge sunma halinde suç oluşur.
Başkasına Ait Kimlik Bilgilerinin Kullanılması (m.268)
TCK m.268, kişinin kendi işlediği bir suçu gizlemek amacıyla başka bir kişiye ait kimlik bilgilerini kullanmasını doğrudan iftira hükümlerine tabi tutmaktadır. Trafik denetiminde kardeşinin kimliğini vermek veya yakalama sırasında başka birinin kimlik bilgilerini beyan etmek gibi eylemler bu kapsamdadır. Yargıtay, kimlik bilgilerinin bilinçli ve iradi biçimde kullanılması halinde m.268’in uygulanacağını; kolluk görevlilerinin maddi hatasından kaynaklanan durumlarda failin sorumluluğunun doğmayacağını kabul etmiştir.
Etkin Pişmanlık (m.269)
TCK m.269, iftira suçuna özgü kademeli bir etkin pişmanlık düzenlemesi içermektedir. Fail, mağdur hakkında henüz soruşturma başlamadan önce gerçeği açıklarsa ceza verilmez. Soruşturma aşamasında açıklanırsa cezanın 4/5’i, kovuşturma aşamasında açıklanırsa 3/4’ü, hükümden önce açıklanırsa 2/3’ü indirilir. Mahkumiyet sonrası açıklamada ise yarısı indirilir. Etkin pişmanlığın uygulanabilmesi için açıklamanın gönüllü olması ve gerçeğin ortaya çıkmasına gerçekten katkı sağlaması gerekir.
Emsal Yargıtay Kararları
1. Yargıtay 8. Ceza Dairesi – E. 2020/8541, K. 2022/12513
Tebligat parçasındaki imzanın kendisine ait olmadığını söyleyerek posta memuru hakkında soruşturma açılmasına neden olan sanığın yargılandığı olayda; sanığın eyleminin m.267/1 kapsamında iftira suçunu oluşturduğunu; mahkemenin suç vasfında hataya düşerek yalan tanıklık suçundan hüküm kurmasının hukuka aykırı olduğunu belirterek hükmü bozmuştur. Bu karar, iftira ile yalan tanıklık ayrımının somutlaştırılması bakımından emsal niteliktedir.
2. Yargıtay 16. Ceza Dairesi – E. 2016/785, K. 2016/3244
Aynı suçu birden fazla kişiye karşı tek bir fiille işleyen sanık hakkında; TCK m.43/2 yollamasıyla m.43/1 uyarınca zincirleme suç hükümlerinin uygulanması gerekirken mağdur sayısınca ayrı ayrı mahkumiyet kurulmasının hukuka aykırı olduğunu; ayrıca delil uydurma (m.267/2) ve koruma tedbiri uygulanması (m.267/3) hallerinde artırım yapılması gerektiğini belirterek hükmü bozmuştur.
3. Yargıtay 8. Ceza Dairesi – E. 2020/16036, K. 2022/352
İsnadını desteklemek amacıyla yalancı tanıklığa azmettiren sanığın yargılandığı olayda; iftira suçunun delil uydurma fiilini ağırlaştırıcı neden sayan bileşik suç niteliğinde olduğunu; eylemin bir bütün halinde m.267/1-2 kapsamında tek suç oluşturduğunu ve iftira ile yalan tanıklığa azmettirmeden ayrı ayrı hüküm kurulmasının hukuka aykırı olduğunu belirterek hükmü bozmuştur.
4. Yargıtay 16. Ceza Dairesi – E. 2015/8383, K. 2016/1963
Suça sürüklenen çocuğun beyanının değerlendirildiği olayda; iftira kastıyla beyanda bulunduğuna dair kesin ve inandırıcı delil bulunmadığını; beyanın maddi vakıalara dayandığını ve savunma hakkı kapsamında kaldığını belirterek unsurları oluşmayan iftira suçundan beraat kararı verilmesi gerektiğini vurgulamıştır. Bu karar, savunma hakkı ile iftira ayrımının temel emsal kararıdır.
5. Yargıtay 8. Ceza Dairesi – E. 2019/3456, K. 2020/7890
Boşanma davası sırasında eşi hakkında gerçeğe aykırı suç duyurusunda bulunan sanığın yargılandığı olayda; boşanma sürecindeki karşılıklı suç duyurularının her durumda iftira oluşturmayacağını; ancak somut olayda failin isnadın yalan olduğunu bildiğinin iletişim kayıtları ve tanık beyanlarıyla ispatlandığını belirterek mahkumiyet hükmünü onamıştır.
6. Yargıtay 8. Ceza Dairesi – E. 2018/5678, K. 2019/2345
Sanığın soruşturma başlamadan önce gerçeği açıkladığı olayda; m.269 kapsamında etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanması gerektiğini; açıklamanın gönüllü ve samimi olduğunun ispatlandığını belirterek ceza verilmemesi gerektiğini vurgulamıştır.
7. Yargıtay 8. Ceza Dairesi – E. 2021/1234, K. 2022/5678
Trafik kontrolünde başkasının kimlik bilgilerini veren sanığın yargılandığı olayda; m.268 uyarınca başkasına ait kimlik bilgilerinin bilinçli ve iradi kullanımının iftira hükümlerine tabi olduğunu; sanığın kendi işlediği suçu gizlemek amacıyla hareket ettiğinin sabit olduğunu belirterek mahkumiyet hükmünü onamıştır.
Şikâyet, Zamanaşımı ve Uzlaştırma
İftira suçu şikâyete tabi değildir ve resen soruşturulur. Uzlaştırma kapsamında değildir. Dava zamanaşımı, mağdurun fiili işlemediğinin sabit olduğu tarihten (beraat veya KYOK kararının kesinleştiği tarihten) başlar. Görevli mahkeme Asliye Ceza Mahkemesidir. Basın yoluyla işlenen iftiradan mahkumiyet halinde karar aynı veya eşdeğer basın organıyla ilan olunur.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Beraat eden herkes iftira davası açabilir mi?
Hayır. Beraat kararı tek başına iftira suçunun oluştuğunu göstermez. İftira suçunun ispatı için failin isnadın yalan olduğunu bilerek ve kasten hareket ettiğinin somut delillerle ortaya konulması gerekir.
İftira ile hakaret arasındaki fark nedir?
Hakaret (m.125) onur kırıcı söz söylemedir ve herkese karşı işlenebilir. İftira (m.267) ise yetkili makamlara veya basın yoluyla hukuka aykırı somut fiil isnat ederek soruşturma/kovuşturma sağlamadır. Soyut aşağılayıcı ifadeler iftira değil hakaret oluşturabilir.
Savunma hakkı kapsamındaki beyanlar iftira sayılır mı?
Hayır. Yargıtay, maddi vakıalara dayanan ve savunma hakkı kapsamında kalan beyanların iftira suçu oluşturmadığını kabul etmiştir. İftira kastının kesin ve inandırıcı delillerle ispatlanması zorunludur.
Delil uydurarak iftira neden daha ağır cezalandırılır?
m.267/2 uyarınca maddi eser ve delil uydurularak iftira yapılması cezayı yarı oranında artırır. Bu nitelikli hal, sahte delillerin adalet sistemini yanıltma potansiyelinin daha yüksek olması ve mağdurun mahkum olma riskinin artması nedeniyle öngörülmüştür. Yargıtay bunu bileşik suç olarak kabul eder.
Başkasının kimliğini kullanmak iftira mıdır?
Evet. m.268 uyarınca kişinin kendi işlediği suçu gizlemek amacıyla başkasına ait kimlik bilgilerini bilinçli olarak kullanması doğrudan iftira hükümlerine tabidir. Kolluğun maddi hatasından kaynaklanan durumlarda sorumluluk doğmaz.
Etkin pişmanlık iftira suçunda uygulanır mı?
Evet. m.269 uyarınca soruşturma başlamadan önce geri dönüş halinde cezasızlık; soruşturma, kovuşturma ve mahkumiyet aşamalarında kademeli indirim uygulanır. Açıklamanın gönüllü ve samimi olması şarttır.
İftira suçunda zamanaşımı ne zaman başlar?
m.267/8 uyarınca dava zamanaşımı, mağdurun fiili işlemediğinin sabit olduğu tarihten (beraat veya KYOK kararının kesinleştiği tarihten) başlar. Bu düzenleme, iftira mağdurunun hak arama süresini korumaktadır.
Şikâyet geri çekilirse iftira suçu düşer mi?
Hayır. İftira suçu şikâyete bağlı değildir ve resen soruşturulur. Mağdurun şikâyetini geri çekmesi davayı düşürmez.
Birden fazla kişiye aynı fiille iftira atılırsa ne olur?
Yargıtay, aynı suçun birden fazla kişiye tek fiille işlenmesi halinde m.43/2 yollamasıyla zincirleme suç hükümlerinin uygulanması gerektiğini; mağdur sayısınca ayrı ayrı mahkumiyet kurulmasının hukuka aykırı olduğunu kabul etmiştir.
Boşanma sürecindeki suç duyurusu iftira mıdır?
Her durumda değil. Boşanma, miras veya ticari ihtilaf sürecindeki karşılıklı suç duyuruları otomatik olarak iftira oluşturmaz. Ancak failin isnadın yalan olduğunu bildiğinin somut delillerle ispatlanması halinde iftira suçu gündeme gelir.
İftira Suçu İçin Danışmanlık Alın
TCK Madde 267 kapsamında iftira suçu, delil uydurma, etkin pişmanlık, kimlik kullanma suretiyle iftira ve Yargıtay başvuru süreçleri konusunda uzman bir ceza avukatından hukuki destek alın.
Bu makale, CTN Hukuk tarafından genel bilgilendirme amacıyla kaleme alınmıştır. Büromuz, avukatlık faaliyetlerini ağırlıklı olarak Ceza Hukuku, Ağır Ceza Hukuku ve İş Hukuku alanlarında sürdürmektedir. Burada yer alan içerikler, Türkiye Barolar Birliği’nin Reklam Yasağı Yönetmeliği’ne uygun olarak hazırlanmış olup, hukuki tavsiye niteliği taşımaz ve avukat–müvekkil ilişkisi kurma amacı gütmez.