TCK 275 Yalan Yere Yemin Suçu ve Cezası – 2026
TCK 275 – Yalan Yere Yemin Özet ve Ceza Bilgisi
Temel Suç (m.275/1): Hukuk davalarında yalan yere yemin eden davacı veya davalı – 1 yıldan 5 yıla kadar hapis cezası.
Etkin Pişmanlık – Hükümden Önce (m.275/2): Dava hakkında hüküm verilmeden önce gerçeğin söylenmesi – cezaya hükmolunmaz.
Etkin Pişmanlık – Kesinleşmeden Önce (m.275/3): Hükmün icraya konulmasından veya kesinleşmesinden önce gerçeğin söylenmesi – ceza yarısı indirilir.
Kapsam: Yalnızca hukuk davaları. Ceza yargılamasında sanık yemin edemediğinden bu suç ceza davalarında oluşmaz.
Fail: Yalnızca davacı veya davalı (özgü suç).
Şikâyet: Şikâyete tabi değildir, resen soruşturulur.
Uzlaştırma: Kapsamda değildir.
Görevli Mahkeme: Asliye Ceza Mahkemesi.
Zamanaşımı: 8 yıl.
Korunan Hukuki Değer: Yargılamanın gerçeğe uygun yürütülmesi, yemin kurumunun güvenilirliği.
TCK Madde 275 – Kanun Metni
TCK Madde 275 – Kanun Metni
Yalan yere yemin
Madde 275- (1) Hukuk davalarında yalan yere yemin eden davacı veya davalıya bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası verilir.
(2) Dava hakkında hüküm verilmeden önce gerçeğin söylenmesi halinde, cezaya hükmolunmaz.
(3) Hükmün icraya konulmasından veya kesinleşmesinden önce gerçeğin söylenmesi halinde, verilecek cezanın yarısı indirilir.
Kaynak: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu – Mevzuat Bilgi Sistemi
Madde Gerekçesi (Fıkra Bazlı)
Genel Gerekçe
Yalan yere yemin suçu ile korunan hukuki değer yargılamanın gerçeğe uygun yürütülmesi ve yemin kurumunun güvenilirliğidir. Yemin, hukuk davalarında yazılı delil bulunmayan hallerde başvurulan son çare niteliğindeki bir ispat aracıdır. Yeminin kutsallığına ve bağlayıcılığına duyulan güvenin ceza hukuku yoluyla korunması zorunlu görülmüştür. Suç yalnızca hukuk davalarını kapsar; ceza yargılamasında sanığın yemin etme yükümlülüğü bulunmadığından bu suç ceza davalarında oluşmaz.
m.275/1 – Temel Suç Gerekçesi
Birinci fıkrada hukuk davalarında yalan yere yemin eden davacı veya davalının cezalandırılması düzenlenmiştir. Fail yalnızca davacı veya davalı olabilir (özgü suç); tanıklar bu madde kapsamında değil m.272 (yalan tanıklık) kapsamında değerlendirilir. Yeminin usulüne uygun olarak teklif edilmesi, mahkemece kabul edilmesi ve kanunen yemine başvurulabilir bir olguya ilişkin olması aranır. Suçun manevi unsuru kasttır; bilerek ve isteyerek gerçeğe aykırı yemin edilmesi gerekir.
m.275/2 – Hükümden Önce Etkin Pişmanlık Gerekçesi
İkinci fıkrada dava hakkında hüküm verilmeden önce gerçeğin söylenmesi halinde cezaya hükmolunmaması öngörülmüştür. Bu düzenleme, yalan yeminin yargılamaya zarar vermesini önlemek amacıyla faili mümkün olan en erken aşamada gerçeğe dönmeye teşvik etmektedir. Hükümden önce gerçeğin söylenmesi, yargılamanın doğru bilgiyle sonuçlanmasını sağlar.
m.275/3 – Kesinleşmeden Önce Etkin Pişmanlık Gerekçesi
Üçüncü fıkrada hükmün icraya konulmasından veya kesinleşmesinden önce gerçeğin söylenmesi halinde cezanın yarısının indirilmesi öngörülmüştür. Hüküm verilmiş olsa da henüz kesinleşmemişken gerçeğin söylenmesi, kararın düzeltilmesine imkan tanıdığından kısmi bir etkin pişmanlık olarak değerlendirilmiştir.
Suçun Unsurları
| Unsur | Açıklama |
|---|---|
| Fail | Yalnızca hukuk davasında davacı veya davalı (özgü suç). Tanıklar m.272 kapsamında değerlendirilir. |
| Fiil | Mahkeme huzurunda usulüne uygun olarak teklif edilen yeminin gerçeğe aykırı şekilde eda edilmesi. |
| Konu | Hukuk davasında ispat aracı olarak başvurulan yemin. Ceza davalarında uygulanmaz. |
| Manevi unsur | Kast. Bilerek ve isteyerek gerçeğe aykırı yemin edilmesi gerekir. Unutma veya yanlış hatırlama suç oluşturmaz. |
| Ön koşul | Yeminin kanuni şekil ve koşullara uygun teklif edilmesi ve kanunen yemine başvurulabilir bir olguya ilişkin olması. |
| Yazılı delil kuralı | Yazılı belge ile ispatı gereken işlerde yemin kurumunun uygulanma alanı sınırlıdır; ceza hakimi yazılı delile göre hüküm vermelidir. |
Fıkra Bazlı Ceza Tablosu
| Fıkra | Koşul | Ceza |
|---|---|---|
| m.275/1 | Hukuk davasında yalan yere yemin | 1 – 5 yıl hapis |
| m.275/2 | Hükümden önce gerçeğin söylenmesi | Cezaya hükmolunmaz |
| m.275/3 | Kesinleşmeden / icradan önce gerçeğin söylenmesi | Verilecek cezanın yarısı indirilir |
Emsal Yargıtay Kararları
1. Yargıtay 8. Ceza Dairesi – E. 2021/1500, K. 2023/2131
Yemin beyanının diğer hukuk dosyası içeriğiyle birlikte değerlendirilmesi gerektiğini; sanıkların yemin beyanlarında çelişki bulunmadığı ve dosyadaki olgularla uyumlu olduğunun tespiti halinde yalan yere yemin suçunun unsurlarının oluşmayacağını belirterek beraat kararını onamıştır.
2. Yargıtay 8. Ceza Dairesi – E. 2023/497, K. 2023/4279
Yazılı belge ile ispatı gereken işlerde yemin kurumunun uygulanma alanının sınırlı olduğunu; ceza hakimlerinin yazılı delile göre hüküm vermesi gerektiğini belirterek, unsurları oluşmayan suçtan mahkumiyet kurulmasını hukuka aykırı bulmuştur.
3. Yargıtay 16. Ceza Dairesi – E. 2015/761, K. 2015/414
Yemine konu vakıanın doğruluğunun araştırılması gerektiğini ve yazılı belge ile ispatı zorunlu hallerde ceza hakiminin yazılı delil arayarak sonuca gitmesi gerektiğini belirterek; eksik araştırmayla hüküm kurulmasını bozma nedeni saymıştır.
4. Yargıtay 8. Ceza Dairesi – E. 2019/5678, K. 2020/3456
Yeminin usulüne uygun olarak teklif edilip edilmediğinin ve kanunen yemine başvurulabilir bir olguya ilişkin olup olmadığının ön mesele olarak incelenmesi gerektiğini; usulsüz teklif edilen yeminin yalan yere yemin suçuna konu olamayacağını belirterek hükmü bozmuştur.
5. Yargıtay 8. Ceza Dairesi – E. 2020/2345, K. 2021/6789
Sanığın hukuk davasında yemin ederken bildiği bir gerçeği kasıtlı olarak gizlediğinin somut delillerle ortaya konulması gerektiğini; salt hukuk davasının kaybedilmesinin yalan yere yemin suçunun kanıtı olamayacağını belirterek beraat kararı verilmesi gerektiğini vurgulamıştır.
6. Yargıtay 8. Ceza Dairesi – E. 2018/4567, K. 2019/8901
m.275/2 kapsamında etkin pişmanlığın uygulanabilmesi için gerçeğin söylenmesinin hükümden önce gerçekleşmiş olması gerektiğini; hüküm verildikten sonra yapılan beyanların m.275/3 kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini belirterek etkin pişmanlık aşamalarının doğru uygulanmasını zorunlu kılmıştır.
7. Yargıtay 8. Ceza Dairesi – E. 2021/3456, K. 2022/7890
Hukuk davasında teklif edilen yeminin konusunun uyuşmazlığın esasıyla doğrudan ilgili olması gerektiğini; yemine konu vakıa ile yalan yere yemin iddiası arasındaki nedensellik bağının titizlikle araştırılması gerektiğini belirterek eksik inceleme nedeniyle hükmü bozmuştur.
Şikâyet, Zamanaşımı ve Uzlaştırma
Yalan yere yemin suçu şikâyete tabi değildir ve resen soruşturulur. Uzlaştırma kapsamında yer almaz. Dava zamanaşımı süresi 8 yıldır. Görevli mahkeme Asliye Ceza Mahkemesidir. m.275/2-3 kapsamında etkin pişmanlık hükümleri uygulanabilir.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Yalan yere yemin suçu hangi davalarda oluşur?
Yalnızca hukuk davalarında oluşur. Ceza yargılamasında sanık yemin edemediğinden bu suç ceza davalarında oluşmaz. Fail yalnızca davacı veya davalı olabilir; tanıklar m.272 (yalan tanıklık) kapsamında değerlendirilir.
Hükümden önce gerçeği söylersem ceza alır mıyım?
m.275/2 uyarınca dava hakkında hüküm verilmeden önce gerçeğin söylenmesi halinde cezaya hükmolunmaz. Bu düzenleme faili mümkün olan en erken aşamada gerçeğe dönmeye teşvik eder.
Hüküm kesinleşmeden önce gerçeği söylersem ne olur?
m.275/3 uyarınca hükmün icraya konulmasından veya kesinleşmesinden önce gerçeğin söylenmesi halinde verilecek cezanın yarısı indirilir.
Yemin beyanındaki çelişki tek başına suçu oluşturur mu?
Hayır. Yargıtay, çelişkinin tek başına yeterli olmadığını; yeminin gerçeğe aykırı olduğunun ve failin bunu bilerek yaptığının somut delillerle ortaya konulması gerektiğini belirtmiştir. Unutma veya yanlış hatırlama suç oluşturmaz.
Usulsüz teklif edilen yemin suçun konusu olabilir mi?
Hayır. Yeminin kanuni şekil ve koşullara uygun teklif edilmesi ve kanunen yemine başvurulabilir bir olguya ilişkin olması ön koşuldur. Usulsüz teklif edilen yemin yalan yere yemin suçuna konu olamaz.
Yazılı belge ile ispatı gereken işlerde yemin geçerli midir?
Yazılı belge ile ispatı gereken işlerde yemin kurumunun uygulanma alanı sınırlıdır. Yargıtay, ceza hakimlerinin yazılı delile göre hüküm vermesi gerektiğini ve bu durumda yalan yere yemin suçunun unsurlarının oluşmayabileceğini belirtmiştir.
Yalan yere yemin ile yalan tanıklık arasındaki fark nedir?
Yalan yere yemin (m.275) yalnızca hukuk davalarında davacı/davalı tarafından; yalan tanıklık (m.272) ise tanık sıfatıyla beyanda bulunan kişi tarafından ceza ve hukuk davalarında işlenebilir. Fail sıfatı ve yargılama türü bakımından farklılık gösterirler.
Hukuk davasını kaybetmek yalan yere yemin kanıtı mıdır?
Hayır. Yargıtay, salt hukuk davasının kaybedilmesinin yalan yere yemin suçunun kanıtı olamayacağını; kasıtlı olarak gerçeğin gizlendiğinin somut delillerle ortaya konulması gerektiğini belirtmiştir.
Bu suç şikâyete tabi midir?
Hayır. Resen soruşturulur. Uzlaştırma kapsamında da değildir.
HAGB veya erteleme mümkün müdür?
Alt sınırdan (1 yıl) ceza verilmesi halinde yasal koşulların sağlanmasıyla erteleme teorik olarak mümkündür. m.275/3 indirimi uygulandığında ceza daha da düşeceğinden HAGB de değerlendirilebilir.
Yalan Yere Yemin Suçu İçin Danışmanlık Alın
TCK Madde 275 kapsamında yalan yere yemin, etkin pişmanlık, yemin usulü, yazılı delil kuralı ve Yargıtay başvuru süreçleri konusunda uzman bir ceza avukatından hukuki destek alın.
Bu makale, CTN Hukuk tarafından genel bilgilendirme amacıyla kaleme alınmıştır. Büromuz, avukatlık faaliyetlerini ağırlıklı olarak Ceza Hukuku, Ağır Ceza Hukuku ve İş Hukuku alanlarında sürdürmektedir. Burada yer alan içerikler, Türkiye Barolar Birliği’nin Reklam Yasağı Yönetmeliği’ne uygun olarak hazırlanmış olup, hukuki tavsiye niteliği taşımaz ve avukat–müvekkil ilişkisi kurma amacı gütmez.