TCK 28 Cebir, Şiddet ve Tehditle Suç İşleme 2026
TCK 28 Maddesi Nedir?
TCK 28 maddesi, Türk Ceza Kanunu‘nun “Ceza Sorumluluğunu Kaldıran veya Azaltan Nedenler” başlıklı bölümünde yer alan ve cebir, şiddet, korkutma veya tehdit altında suç işleme halini düzenleyen önemli bir hükümdür. Bu madde, failin irade serbestisini ortadan kaldıracak veya önemli ölçüde zayıflatacak nitelikteki baskı altında suç işlemesi durumunda uygulanır.
“(1) Karşı koyamayacağı veya kurtulamayacağı cebir ve şiddet veya muhakkak ve ağır bir korkutma veya tehdit sonucu suç işleyen kimseye ceza verilmez. Bu gibi hallerde cebir ve şiddet, korkutma ve tehdidi kullanan kişi suçun faili sayılır.”
Kanun koyucu, ceza hukukunun temel prensibi olan kusur ilkesi gereğince, kişinin özgür iradesiyle hareket edemediği durumlarda tam cezalandırmanın adil olmayacağını kabul etmiştir. Bu nedenle TCK 28, iradesi tamamen ortadan kalkan kişiye ceza verilmemesini, iradesi zayıflayan kişiye ise indirimli ceza uygulanmasını öngörmektedir.
TCK 28 Maddesinin Unsurları
TCK 28 Maddesinin Unsurları
TCK 28’in uygulanabilmesi için belirli unsurların bir arada bulunması gerekmektedir. Bu unsurların her biri somut olayda ayrı ayrı değerlendirilmelidir.
| Unsur | Açıklama | Örnek |
|---|---|---|
| Cebir ve Şiddet | Fiziksel güç kullanımı veya doğrudan fiziki zorlama | Zorla silah verilerek ateş etmeye zorlanma |
| Korkutma | Ciddi ve somut tehlike algısı oluşturacak davranışlar | Ailenin zarar göreceği yönünde baskı |
| Tehdit | Fail veya yakınlarına yönelik hukuka aykırı zarar tehdidi | “Bu suçu işlemezsen aileni öldürürüm” |
| Karşı Koyamama | Failin direniş gösterme imkanının bulunmaması | Silah zoruyla hareket ettirilme |
| Kurtulamama | Failin tehditten kaçma imkanının olmaması | Sürekli gözetim altında tutulma |
Cebir ve Şiddet
Cebir, failin fiziksel güç kullanımına maruz kalması veya doğrudan fiziki zorlamaya tabi tutulmasıdır. Bu durumda fail, kendi iradesi dışında hareket etmek zorunda kalmaktadır. Örneğin, bir kişinin eli zorla tutularak tetik çekmesinin sağlanması tipik bir cebir örneğidir.
Korkutma
Korkutma, fail üzerinde ciddi ve somut bir tehlike algısı oluşturacak davranışlardır. Önemli olan nokta, korkunun objektif olarak makul bir kişide de etki yaratacak nitelikte olmasıdır. Salt sübjektif korku iddiaları TCK 28 kapsamında değerlendirilmez.
Tehdit
Tehdit, failin kendisine veya yakınlarına yönelik hukuka aykırı bir zarar söz konusu olacağının bildirilmesidir. Tehdidin ciddi, inandırıcı ve gerçekleşme ihtimali bulunan nitelikte olması gerekir. Soyut veya belirsiz tehditler bu kapsamda değerlendirilmez.
Cezasızlık ve Ceza İndirimi Ayrımı
TCK 28 uygulamasında iki farklı sonuç söz konusu olabilir: tam cezasızlık veya cezada indirim. Hangi sonucun uygulanacağı, failin irade durumuna göre belirlenir.
Cezasızlık (Tam İrade Ortadan Kalkmışsa)
Failin başka türlü davranma imkanı yoksa ve direnme veya kaçma ihtimali fiilen mevcut değilse, faile ceza verilmez.
Bu halde cebir veya tehdidi uygulayan kişi asıl fail olarak sorumlu tutulur.
Sonuç: Beraat
Ceza İndirimi (İrade Zayıflamışsa)
Failin sınırlı da olsa seçim şansı varsa ve baskı ciddi ancak mutlak değilse, cezada indirim yapılır.
İndirim oranı hakimin takdirine bırakılmıştır.
Sonuç: İndirimli Ceza
| İrade Durumu | Hukuki Sonuç | Asıl Fail |
|---|---|---|
| İrade tamamen ortadan kalkmış | Ceza verilmez (Beraat) | Cebir/tehdidi uygulayan |
| İrade önemli ölçüde zayıflamış | Cezada indirim | Her ikisi de sorumlu |
| İrade etkilenmemiş | Tam ceza | Suçu işleyen |
TCK 28 Uygulama Şartları
TCK 28 Uygulama Şartları
Mahkemeler, TCK 28’in uygulanıp uygulanamayacağını belirlerken çeşitli kriterleri değerlendirmektedir.
| Değerlendirme Kriteri | İncelenen Husus |
|---|---|
| Tehdidin Somutluğu | Tehdidin belirli, açık ve gerçekleştirilebilir nitelikte olması |
| Tehdidin Ciddiyeti | Tehdidin failin yaşamı, vücut bütünlüğü veya yakınları üzerindeki etkisi |
| Zamansal Bağlantı | Tehdit ile suç arasındaki zaman ilişkisi |
| Kaçınma İmkanı | Failin tehditten kurtulma veya yetkililere başvurma imkanı |
| Olay Öncesi-Sonrası Davranışlar | Failin tehditten önce ve sonra nasıl davrandığı |
| Tanık Beyanları | Üçüncü kişilerin tehdit veya baskıya ilişkin gözlemleri |
| Psikolojik Durum | Failin tehdit anındaki psikolojik durumu |
TCK 28 Yargıtay Kararları
Yargıtay, TCK 28’in uygulanmasında titiz bir değerlendirme yapmakta ve tehdidin niteliğini her somut olayda ayrıntılı şekilde incelemektedir.
| Karar | Konu | Sonuç |
|---|---|---|
| CGK 2019/203 | Terör örgütüne tehdit altında yardım | TCK 28 uygulanmadı – kaçma imkanı vardı |
| 16. CD 2017/2830 | PKK tehdidiyle yardım etme | Bozma – TCK 28 değerlendirmesi yapılmalı |
| 1. CD 2016/3450 | Cinsel saldırıda cebir iddiası | TCK 28 koşulları oluşmadı |
TCK 28 ile İlişkili Maddeler
TCK 28’i doğru anlamak için ceza sorumluluğunu etkileyen diğer hükümlerle birlikte değerlendirmek gerekmektedir.
TCK 25 – Meşru Savunma ve Zorunluluk Hali
TCK 25 maddesi, meşru savunma ve zorunluluk halini düzenler. Meşru savunmada, kendisine veya başkasına yönelmiş haksız bir saldırıyı defetmek için orantılı güç kullanılması cezalandırılmaz. Zorunluluk halinde ise, ağır ve muhakkak bir tehlikeden kurtulmak için başkasının hakkına zarar verilmesi durumu söz konusudur.
| Madde | Düzenleme | Sonuç |
|---|---|---|
| TCK 25/1 | Meşru savunma | Ceza verilmez |
| TCK 25/2 | Zorunluluk hali | Ceza verilmez |
TCK 26 – Hakkın Kullanılması ve İlgilinin Rızası
TCK 26 maddesi, hukuk düzeninin tanıdığı bir hakkı kullanan kimseye ceza verilmeyeceğini düzenler. Ayrıca, kişinin üzerinde mutlak surette tasarruf edebileceği bir hakkına ilişkin rızası çerçevesinde işlenen fiil de hukuka uygun sayılır.
TCK 27 – Sınırın Aşılması
TCK 27 maddesi, ceza sorumluluğunu kaldıran nedenlerde sınırın aşılması halini düzenler. Sınır kasten aşılmışsa fail eyleminden sorumlu tutulur. Taksirle aşılması halinde ise taksirle işlenen suç hükümleri uygulanır. Meşru savunmada sınırın mazur görülebilecek korku, heyecan veya telaş nedeniyle aşılması halinde faile ceza verilmez.
TCK 29 – Haksız Tahrik
TCK 29 maddesi, haksız bir fiilin meydana getirdiği hiddet veya şiddetli elemin etkisi altında suç işleyen kimseye cezada indirim yapılmasını öngörür. TCK 28’den farkı; haksız tahrikte fail öfke ile hareket ederken, TCK 28’de fail baskı altındadır.
| TCK 29 Haksız Tahrik | İndirim Oranı |
|---|---|
| Ağır tahrik | 1/4’ten 3/4’e kadar indirim |
| Hafif tahrik | 1/4’ten 1/2’ye kadar indirim |
TCK 30 – Hata
TCK 30 maddesi, fiilin icrası sırasında suçun kanuni tanımındaki maddi unsurları bilmeme halini (hata) düzenler. Hata kasten hareket etmeyi engelleyebilir veya ceza sorumluluğunu azaltabilir.
TCK 32 – Akıl Hastalığı
TCK 32 maddesi, akıl hastalığı nedeniyle fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılayamayan veya davranışlarını yönlendirme yeteneği önemli derecede azalmış olan kişilerin ceza sorumluluğunu düzenler.
Diğer Önemli TCK Maddeleri
Diğer Önemli TCK Maddeleri
Kullanıcıların sıklıkla araştırdığı diğer TCK maddeleri hakkında bilgiler:
TCK 56 – Denetimli Serbestlik
TCK 56, koşullu salıverilme sonrası denetimli serbestlik süresini düzenler. Hükümlü, cezanın infazından sonra belirli bir süre denetim altında tutulur.
TCK 63 – Mahsup
TCK 63 maddesi, hükümden önce tutuklulukta veya gözaltında geçen sürelerin cezadan mahsubunu düzenler. Tutukluluk süresi, mahkumiyet halinde cezadan düşülür.
TCK 137 – Kişisel Verilerin Kaydedilmesi (Nitelikli Hal)
TCK 137, kişisel verilerin kaydedilmesi suçunun nitelikli hallerini düzenler. Kamu görevlisi tarafından veya görevin verdiği yetki kötüye kullanılarak işlenmesi cezayı artırır.
TCK 177 – Hayvanların Tehlike Yaratabilecek Şekilde Serbest Bırakılması
TCK 177. madde, gözetimi altında bulunan hayvanı başkalarının hayatı veya sağlığı bakımından tehlikeli olabilecek şekilde serbest bırakan veya bunların kontrol altına alınmasında ihmal gösteren kişinin cezalandırılmasını düzenler.
TCK 188 – Uyuşturucu Madde İmal ve Ticareti
TCK 188 maddesi, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal, ithal veya ihraç etme ile satma, satışa arzetme, başkalarına verme suçlarını düzenler. Cezası 10-20 yıl hapis ve adli para cezasıdır.
TCK 228/1 – Kumar
TCK 228/1 maddesi, kumar oynanması için yer ve imkan sağlama suçunu düzenler. Kumar oynanması için yer ve imkan sağlayan kişi 1-3 yıl hapis ve adli para cezası ile cezalandırılır.
TCK 263 – Özel İşaret ve Kıyafetleri Usulsüz Kullanma
263. madde cezası, yetkili makamlardan izin almaksızın belirli üniformaları, resmi kıyafetleri veya işaretleri kullanan kişinin 3 aydan 1 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılmasını öngörür.
TCK 280 – Sağlık Mesleği Mensuplarının Suçu Bildirmemesi
TCK 280 madde, sağlık mesleği mensuplarının görevini yaptığı sırada bir suçun işlendiğini öğrenip yetkili makamlara bildirmemesi halinde cezalandırılmasını düzenler.
TCK 281 – Suç Delillerini Yok Etme, Gizleme veya Değiştirme
TCK 281/1 maddesi, gerçeğin meydana çıkmasını engellemek amacıyla suç delillerini yok eden, silen, gizleyen, değiştiren veya bozan kişinin 6 aydan 5 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılmasını öngörür.
TCK 282 – Suçtan Kaynaklanan Malvarlığı Değerlerini Aklama
TCK 282 maddesi, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklamayı (kara para aklama) düzenler. Cezası 3-7 yıl hapis ve yirmi bin güne kadar adli para cezasıdır.
TCK 283 – Suçluyu Kayırma
TCK 283. madde, suç işleyen kişiye araştırma, yakalama veya cezanın infazından kurtulması için imkan sağlayan kişinin cezalandırılmasını düzenler. Cezası 6 aydan 5 yıla kadar hapistir.
TCK 284 – Suçu Bildirmeme
TCK 284 madde, işlenmekte olan veya işlenmiş olmakla birlikte sebebiyet verdiği neticelerin sınırlandırılması hala mümkün bulunan suçu yetkili makamlara bildirmeyen kişinin cezalandırılmasını düzenler.
TCK 288 – Adil Yargılamayı Etkilemeye Teşebbüs
TCK 288 cezası, görülmekte olan bir davada gerçeğin ortaya çıkmasını engellemek veya bir haksızlık oluşturmak amacıyla davanın taraflarını, avukatları, tanıkları, bilirkişileri veya tercümanları etkilemek için aleni girişimde bulunan kişi hakkında 6 aydan 3 yıla kadar hapis cezası öngörmektedir.
CMK 288 – Temyiz Nedenleri
CMK 288 maddesi, Ceza Muhakemesi Kanunu’nda temyiz nedenlerini düzenler. Hukuka aykırılıkların hükmü etkilememesi halinde temyiz kabul edilmez. Hukuk kurallarının uygulanmaması veya yanlış uygulanması hukuka aykırılıktır.
Etkin Pişmanlık TCK Kaç?
Etkin Pişmanlık TCK Kaç?
Etkin pişmanlık hükümleri suç tipine göre farklı maddelerde düzenlenmiştir:
- TCK 168: Malvarlığına karşı suçlarda etkin pişmanlık (hırsızlık, yağma, dolandırıcılık vb.)
- TCK 221: Suç örgütü suçlarında etkin pişmanlık
- TCK 254: Rüşvet suçunda etkin pişmanlık
- TCK 274: Yalan tanıklıkta etkin pişmanlık
- TCK 293: Tutuklu veya hükümlünün kaçması suçunda etkin pişmanlık
+18 İzlemenin Cezası Var Mı?
+18 izlemenin cezası konusunda belirtmek gerekir ki, yetişkinlerin (18 yaş üstü) yasal pornografik içerik izlemesi Türk hukukunda suç olarak tanımlanmamıştır. Ancak çocuk pornografisi içeren materyallerin izlenmesi, bulundurulması veya dağıtılması TCK 226 kapsamında ağır cezayı gerektiren suçtur.
TCK 28 Savunma Stratejisi
TCK 28’e dayalı savunmada başarılı olmak için belirli adımların izlenmesi gerekmektedir.
| Aşama | Yapılması Gereken |
|---|---|
| Somut Anlatım | Tehdidin kim tarafından, ne zaman ve nasıl yapıldığı detaylı açıklanmalı |
| Delil Toplama | Mesaj kayıtları, ses kayıtları, tanık beyanları dosyaya sunulmalı |
| Zamansal Bağlantı | Tehdit ile suç arasındaki süreklilik ortaya konulmalı |
| Kaçınma İmkansızlığı | Failin tehditten kurtulma imkanının neden bulunmadığı açıklanmalı |
| Psikolojik Değerlendirme | Gerekirse uzman görüşü alınmalı |
Sıkça Sorulan Sorular
TCK 28, cebir, şiddet, korkutma veya tehdit altında suç işleme halini düzenleyen maddedir. Karşı koyamayacağı veya kurtulamayacağı bir baskı altında suç işleyen kişiye ceza verilmez. Bu durumda cebir veya tehdidi uygulayan kişi asıl fail sayılır.
TCK 27, ceza sorumluluğunu kaldıran nedenlerde sınırın aşılması halini düzenler. Sınır kasten aşılmışsa fail sorumlu tutulur. Meşru savunmada sınırın mazur görülebilecek korku veya telaş nedeniyle aşılması halinde ceza verilmez.
TCK 29, haksız tahrik hükümlerini düzenler. Haksız bir fiilin meydana getirdiği hiddet veya şiddetli elem etkisi altında suç işleyen kimseye cezada indirim yapılır. İndirim oranı 1/4’ten 3/4’e kadar değişebilir.
TCK 26, hakkın kullanılması ve ilgilinin rızasını düzenler. Hukuk düzeninin tanıdığı bir hakkı kullanan kimseye ceza verilmez. Kişinin mutlak surette tasarruf edebileceği bir hakkına ilişkin rızası çerçevesinde işlenen fiil de hukuka uygundur.
TCK 30, hata halini düzenler. Fiilin icrası sırasında suçun kanuni tanımındaki maddi unsurları bilmeyen kişi kasten hareket etmiş olmaz. Bu hata, taksirli sorumluluk halini saklı tutar.
TCK 32, akıl hastalığı nedeniyle ceza sorumluluğunu düzenler. Akıl hastalığı nedeniyle fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılayamayan veya davranışlarını yönlendirme yeteneği önemli derecede azalmış olan kişilere güvenlik tedbiri uygulanır.
TCK 281/1, suç delillerini yok etme, gizleme veya değiştirme suçunu düzenler. Gerçeğin meydana çıkmasını engellemek amacıyla suç delillerini yok eden veya değiştiren kişi 6 aydan 5 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
TCK 282, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama (kara para aklama) suçunu düzenler. Cezası 3-7 yıl hapis ve yirmi bin güne kadar adli para cezasıdır.
TCK 283, suçluyu kayırma suçunu düzenler. Suç işleyen bir kişiye araştırma, yakalama veya cezanın infazından kurtulması için imkan sağlayan kişi 6 aydan 5 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
TCK 284, suçu bildirmeme suçunu düzenler. İşlenmekte olan veya neticeleri sınırlandırılabilecek bir suçu yetkili makamlara bildirmeyen kişi cezalandırılır.
TCK 288, adil yargılamayı etkilemeye teşebbüs suçunu düzenler. Görülmekte olan davada gerçeğin ortaya çıkmasını engellemek için aleni girişimde bulunan kişi 6 aydan 3 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
TCK 280, sağlık mesleği mensuplarının suçu bildirmemesi suçunu düzenler. Sağlık mesleği mensubu, görevini yaptığı sırada bir suçun işlendiğini öğrenip yetkili makamlara bildirmezse cezalandırılır.
TCK 228/1, kumar oynanması için yer ve imkan sağlama suçunu düzenler. Kumar oynanması için yer ve imkan sağlayan kişi 1-3 yıl hapis ve adli para cezası ile cezalandırılır.
TCK 188, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçunu düzenler. İmal, ithal, ihraç, satma veya başkalarına verme fiilleri 10-20 yıl hapis ve adli para cezası ile cezalandırılır.
TCK 177, hayvanların tehlike yaratabilecek şekilde serbest bırakılması suçunu düzenler. Gözetimi altındaki hayvanı tehlikeli şekilde serbest bırakan veya kontrolde ihmal gösteren kişi cezalandırılır.
TCK 263, özel işaret ve kıyafetleri usulsüz kullanma suçunu düzenler. Yetkili makamlardan izinsiz resmi üniform veya kıyafet kullanan kişi 3 aydan 1 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
CMK 288, Ceza Muhakemesi Kanunu’nda temyiz nedenlerini düzenler. Hukuka aykırılıkların hükmü etkilemesi halinde temyiz başvurusu kabul edilir. Hukuk kurallarının uygulanmaması veya yanlış uygulanması hukuka aykırılık sayılır.
Etkin pişmanlık hükümleri suç tipine göre farklı maddelerde düzenlenmiştir: TCK 168 (malvarlığı suçları), TCK 221 (suç örgütü), TCK 254 (rüşvet), TCK 274 (yalan tanıklık), TCK 293 (tutuklu/hükümlü kaçması).
Yetişkinlerin yasal pornografik içerik izlemesi suç değildir. Ancak çocuk pornografisi izlemek, bulundurmak veya dağıtmak TCK 226 kapsamında ağır cezayı gerektiren suçtur.
Tehdit failin iradesini tamamen ortadan kaldırmışsa ceza verilmez. İrade sadece zayıflamışsa cezada indirim yapılır. Sonuç, tehdidin ağırlığına ve somut olayın özelliklerine göre belirlenir.
Hayır, tamamen farklı hukuki durumlardır. TCK 28’de fail baskı altındadır ve iradesi ortadan kalkmış veya zayıflamıştır. TCK 29’da (haksız tahrik) ise fail öfke veya elem etkisiyle hareket etmektedir.
Her zaman değil. İrade tamamen ortadan kalkmışsa ceza verilmez (beraat benzeri sonuç). İrade sadece zayıflamışsa mahkeme cezada indirim yapar. Sonuç somut olaya göre değişir.
Cebir, şiddet, korkutma veya tehdidi uygulayarak suçu işleten kişi asıl fail olarak kabul edilir. Baskı altında suç işleyen kişi ise çoğu zaman fail olarak sorumlu tutulmaz.
TCK 53, belli hakları kullanmaktan yoksun bırakılmayı düzenler. Kasten işlenen suçtan mahkumiyet halinde kamu görevi, seçme-seçilme, velayet, vesayet gibi hakların kullanılması yasaklanır.
TCK 56, denetimli serbestlik tedbirini düzenler. Koşullu salıverilen hükümlü, denetim süresince belirlenen yükümlülüklere uymak zorundadır.
TCK 63, mahsup hükümlerini düzenler. Hükümden önce tutuklulukta veya gözaltında geçen süreler, mahkumiyet halinde hapis cezasından düşülür.
Profesyonel Hukuki Destek Alın
TCK 28 ve ceza sorumluluğunu etkileyen diğer hükümler konusunda uzman ceza avukatı desteği için bizimle iletişime geçin.