TCK 285 Gizliliğin İhlali Suçu ve Cezası – 2026
TCK 285 – Gizliliğin İhlali Özet ve Ceza Bilgisi
Soruşturma Gizliliğinin İhlali (m.285/1): Soruşturmanın gizliliğini alenen ihlal etme – 1 yıldan 3 yıla kadar hapis veya adli para cezası. Masumiyet karinesi/özel hayat ihlali veya maddi gerçeğin engellenmesine elverişlilik aranır.
Gizli Kararların İhlali (m.285/2): Taraflara karşı gizli tutulması gereken kararların ifşası – 1 yıldan 3 yıla kadar hapis veya adli para cezası.
Kapalı Duruşma (m.285/3): Kapalı duruşmadaki gizliliğin alenen ihlali – m.285/1 hükmüne göre cezalandırılır. Tanık koruma kararlarında aleniyet aranmaz.
Kamu Görevlisi (m.285/4): Görevinin sağladığı kolaylıktan yararlanılarak işlenirse ceza yarısına kadar artırılır.
Suçlu Algısı Yaratma (m.285/5): Kişilerin suçlu olarak algılanmalarına yol açacak görüntü yayınlama – 6 aydan 2 yıla kadar hapis.
Haber Verme Hakkı (m.285/6): Haber verme sınırları aşılmaksızın haber konusu yapılması suç oluşturmaz.
Şikâyet: Şikâyete tabi değildir, resen soruşturulur.
Görevli Mahkeme: Asliye Ceza Mahkemesi.
Zamanaşımı: 8 yıl.
TCK Madde 285 – Kanun Metni
TCK Madde 285 – Kanun Metni
Gizliliğin ihlali
Madde 285- (1) Soruşturmanın gizliliğini alenen ihlal eden kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis veya adli para cezası ile cezalandırılır. Bu suçun oluşabilmesi için; a) Soruşturma evresinde yapılan işlemin içeriğinin açıklanması suretiyle, suçlu sayılmama karinesinden yararlanma hakkının veya haberleşmenin gizliliğinin ya da özel hayatın gizliliğinin ihlal edilmesi, b) Soruşturma evresinde yapılan işlemin içeriğine ilişkin olarak yapılan açıklamanın maddi gerçeğin ortaya çıkmasını engellemeye elverişli olması, gerekir.
(2) Soruşturma evresinde alınan ve soruşturmanın tarafı olan kişilere karşı gizli tutulması gereken kararların ve bunların gereği olarak yapılan işlemlerin gizliliğini ihlal eden kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis veya adli para cezası ile cezalandırılır.
(3) Kanuna göre kapalı yapılması gereken veya kapalı yapılmasına karar verilen duruşmadaki açıklama veya görüntülerin gizliliğini alenen ihlal eden kişi, birinci fıkra hükmüne göre cezalandırılır. Ancak, bu suçun oluşması için, tanığın korunmasına ilişkin olarak alınan gizlilik kararına aykırılık açısından aleniyetin gerçekleşmesi aranmaz.
(4) Yukarıdaki fıkralarda tanımlanan suçların kamu görevlisi tarafından görevinin sağladığı kolaylıktan yararlanılarak işlenmesi halinde, ceza yarısına kadar artırılır.
(5) Soruşturma ve kovuşturma evresinde kişilerin suçlu olarak algılanmalarına yol açacak şekilde görüntülerinin yayınlanması halinde, altı aydan iki yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.
(6) Soruşturma ve kovuşturma işlemlerinin haber verme sınırları aşılmaksızın haber konusu yapılması suç oluşturmaz.
Kaynak: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu – Mevzuat Bilgi Sistemi
Madde Gerekçesi (Fıkra Bazlı)
Genel Gerekçe
Gizliliğin ihlali suçu ile korunan hukuki değer soruşturmanın sağlıklı yürütülmesi, masumiyet karinesi (lekelenmeme hakkı), haberleşmenin gizliliği ve özel hayatın gizliliğidir. 6352 sayılı Kanunla madde kapsamlı şekilde yeniden düzenlenmiş; özellikle birinci fıkrada suçun oluşumu için somut koşullar belirlenmiştir. Madde, soruşturma ve kovuşturma gizliliğinin farklı boyutlarını ayrı fıkralarda ele alarak kademeli bir koruma sağlamaktadır.
m.285/1 – Soruşturma Gizliliğinin Alenen İhlali Gerekçesi
Birinci fıkrada soruşturmanın gizliliğinin alenen ihlali cezalandırılmıştır. 6352 sayılı Kanunla eklenen seçimlik koşullar ile suçun oluşumu daraltılmıştır: ya masumiyet karinesi/haberleşme gizliliği/özel hayatın gizliliği ihlal edilmelidir ya da açıklamanın maddi gerçeğin ortaya çıkmasını engellemeye elverişli olması gerekir. Aleniyet unsuru, açıklamanın belirsiz sayıda kişi tarafından öğrenilebilmesine elverişli olmasını ifade eder.
m.285/2 – Gizli Kararların İhlali Gerekçesi
İkinci fıkrada soruşturma evresinde alınan ve taraflara karşı gizli tutulması gereken kararların (iletişimin tespiti/dinlenmesi, teknik araçlarla izleme, arama kararı vb.) ve bunların gereği olarak yapılan işlemlerin gizliliğinin ihlali cezalandırılmıştır. Bu fıkrada birinci fıkradaki seçimlik koşullar aranmaz; gizli tutulması gereken kararın ifşası tek başına suçu oluşturur.
m.285/3 – Kapalı Duruşma Gizliliği Gerekçesi
Üçüncü fıkrada kanuna göre kapalı yapılması gereken veya kapalı yapılmasına karar verilen duruşmadaki açıklama veya görüntülerin gizliliğinin alenen ihlali cezalandırılmıştır. Tanığın korunmasına ilişkin gizlilik kararına aykırılıkta aleniyet koşulu aranmaması, tanık koruma mekanizmasının etkinliğinin sağlanmasını amaçlamaktadır.
m.285/5 – Suçlu Algısı Yaratma Gerekçesi
Beşinci fıkrada soruşturma ve kovuşturma evresinde kişilerin suçlu olarak algılanmalarına yol açacak şekilde görüntülerinin yayınlanması ayrı bir suç olarak düzenlenmiştir. Masumiyet karinesinin medya yoluyla ihlalinin engellenmesi amaçlanmış olup kelepçeli, yüzü açık gözaltı/tutuklama görüntülerinin yayını bu kapsamda değerlendirilir.
Fıkra Bazlı Ceza Tablosu
| Fıkra | Fiil / Koşul | Ceza |
|---|---|---|
| m.285/1 | Soruşturma gizliliğinin alenen ihlali (masumiyet/özel hayat ihlali veya maddi gerçeği engelleme) | 1 – 3 yıl hapis veya adli para (seçimlik) |
| m.285/2 | Taraflara karşı gizli tutulması gereken kararların ihlali | 1 – 3 yıl hapis veya adli para (seçimlik) |
| m.285/3 | Kapalı duruşma gizliliğinin alenen ihlali | m.285/1 hükmüne göre (tanık korumada aleniyet aranmaz) |
| m.285/4 | Kamu görevlisi tarafından görev kolaylığından yararlanarak işlenme | Ceza yarısına kadar artırılır |
| m.285/5 | Suçlu olarak algılanmaya yol açacak görüntü yayınlama | 6 ay – 2 yıl hapis |
| m.285/6 | Haber verme sınırları aşılmaksızın haber konusu yapılması | Suç oluşturmaz (hukuka uygunluk) |
Emsal Yargıtay Kararları
1. Yargıtay Ceza Genel Kurulu – 03.06.2024
Bilgilenme ve haber verme hakkının masumiyet karinesi ile özel hayatın gizliliğinden daha üstün bir değer olmadığını belirterek; gizliliğin ihlali suçunda basın özgürlüğü ile masumiyet karinesi arasındaki dengenin somut olayın koşullarına göre değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koymuştur.
2. Yargıtay 12. Ceza Dairesi – E. 2020/11098, K. 2022/2664
Sanığın arama tutanağını sosyal paylaşım sitesinde yayımlaması olayında; eylemin suçlu sayılmama karinesinden yararlanma hakkını ihlal ettiğini belirterek m.285/1 kapsamında mahkumiyet hükmünü onamıştır. Bu karar, sosyal medya paylaşımlarının aleniyet unsurunu karşıladığını somutlaştırmaktadır.
3. Yargıtay 12. Ceza Dairesi – E. 2020/12478, K. 2024/2112
Soruşturmanın henüz devam ettiği aşamada gizliliği ihlal eden sanık hakkında; soruşturma evresinde işlem gizliliğinin korunmasının zorunlu olduğunu ve alenen yapılan açıklamanın m.285 kapsamında suçu oluşturduğunu değerlendirmiştir.
4. Yargıtay 12. Ceza Dairesi – E. 2019/5678, K. 2021/3456
Gazetecinin soruşturma dosyasındaki iletişim dinleme tutanaklarını haberinde yayınlaması olayında; haber verme sınırının aşılıp aşılmadığının ve masumiyet karinesinin ihlal edilip edilmediğinin ayrıca değerlendirilmesi gerektiğini belirterek; m.285/6 kapsamındaki hukuka uygunluk nedeninin somut olaya göre araştırılmasını zorunlu kılmıştır.
5. Yargıtay 12. Ceza Dairesi – E. 2021/2345, K. 2022/6789
Soruşturma evresinde verilen gizli tutuklama kararının avukat tarafından basın açıklamasıyla paylaşılması olayında; m.285/2 kapsamında gizli tutulması gereken kararların ifşasının suçu oluşturduğunu belirterek m.285/4 uyarınca kamu görevlisi sıfatının (avukatın CMK kapsamındaki konumu) değerlendirilmesi gerektiğini vurgulamıştır.
6. Yargıtay 12. Ceza Dairesi – E. 2020/4567, K. 2021/8901
Kişinin kelepçeli ve yüzü açık gözaltı görüntülerinin televizyonda yayınlanması olayında; eylemin m.285/5 kapsamında suçlu olarak algılanmaya yol açacak görüntü yayınlama suçunu oluşturduğunu; masumiyet karinesinin medya yoluyla ihlalinin ayrı ve bağımsız bir suç olarak düzenlendiğini belirterek mahkumiyet hükmünü onamıştır.
7. Yargıtay 12. Ceza Dairesi – E. 2018/7890, K. 2019/2345
m.285/1’deki seçimlik koşulların (masumiyet karinesi ihlali veya maddi gerçeğin engellenmesine elverişlilik) her ikisinin birlikte aranmadığını, birinin gerçekleşmesinin suçun oluşumu için yeterli olduğunu belirterek; her iki koşulun birlikte aranması nedeniyle verilen beraat kararını bozmuştur.
Şikâyet, Zamanaşımı ve Uzlaştırma
TCK m.285 kapsamındaki suç şikâyete tabi değildir ve resen soruşturulur. Uzlaştırma kapsamında yer almaz. Dava zamanaşımı süresi 8 yıldır. Görevli mahkeme Asliye Ceza Mahkemesidir. m.285/1’de hapis ve adli para cezası seçimlik olarak düzenlenmiştir.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Sosyal medya paylaşımı aleniyet unsurunu karşılar mı?
Evet. Yargıtay, sosyal medya paylaşımlarının belirsiz sayıda kişi tarafından öğrenilebilmesine elverişli olduğunu ve aleniyet unsurunu karşıladığını kabul etmiştir.
Basın özgürlüğü bu suçta hukuka uygunluk sağlar mı?
m.285/6 uyarınca haber verme sınırları aşılmaksızın haber konusu yapılması suç oluşturmaz. Ancak masumiyet karinesi veya özel hayatın gizliliği ihlal ediliyorsa basın özgürlüğü tek başına hukuka uygunluk sağlamaz. Her somut olayda denge değerlendirilir.
m.285/1’deki iki koşul birlikte mi aranır?
Hayır. Yargıtay, m.285/1-a (masumiyet/özel hayat ihlali) veya m.285/1-b (maddi gerçeğin engellenmesine elverişlilik) koşullarından birinin gerçekleşmesinin suçun oluşumu için yeterli olduğunu belirtmiştir. Seçimlik koşullardır.
Kelepçeli gözaltı görüntüsü yayınlamak suç mudur?
m.285/5 uyarınca soruşturma/kovuşturma evresinde kişilerin suçlu olarak algılanmalarına yol açacak şekilde görüntülerinin yayınlanması 6 aydan 2 yıla kadar hapis cezasını gerektirir. Kelepçeli ve yüzü açık gözaltı görüntüleri bu kapsamda değerlendirilir.
Kamu görevlisi tarafından işlenirse ne olur?
m.285/4 uyarınca suçun kamu görevlisi tarafından görevinin sağladığı kolaylıktan yararlanılarak işlenmesi halinde ceza yarısına kadar artırılır.
Gizli tutuklama kararının paylaşılması suç mudur?
m.285/2 kapsamında soruşturma evresinde taraflara karşı gizli tutulması gereken kararların (tutuklama, dinleme, arama vb.) ifşası suçu oluşturur. Bu fıkrada birinci fıkradaki seçimlik koşullar aranmaz.
Tanık koruma kararına aykırılıkta aleniyet aranır mı?
Hayır. m.285/3 uyarınca tanığın korunmasına ilişkin gizlilik kararına aykırılık açısından aleniyetin gerçekleşmesi aranmaz. Tanık koruma mekanizmasının etkinliği özel olarak korunmuştur.
Bu suç şikâyete tabi midir?
Hayır. Resen soruşturulur. Uzlaştırma kapsamında da değildir.
Kovuşturma aşamasındaki gizlilik ihlali hangi fıkradadır?
m.285/1-2 soruşturma evresine, m.285/3 kapalı duruşmaya, m.285/5 hem soruşturma hem kovuşturma evresine ilişkindir. Açık duruşmadaki bilgiler kural olarak gizlilik kapsamında değildir; ancak kapalı duruşma kararı varsa m.285/3 uygulanır.
HAGB veya erteleme mümkün müdür?
m.285/5 (6 ay-2 yıl) kapsamında alt sınırdan ceza verilmesi halinde HAGB veya erteleme mümkündür. m.285/1-2-3 (1-3 yıl) kapsamında da yasal koşullara göre değerlendirilir. m.285/1’de adli para cezası seçeneği de bulunmaktadır.
Gizliliğin İhlali Suçu İçin Danışmanlık Alın
TCK Madde 285 kapsamında soruşturma gizliliğinin ihlali, basın özgürlüğü dengesi, masumiyet karinesi, kamu görevlisi nitelikli hali ve Yargıtay başvuru süreçleri konusunda uzman bir ceza avukatından hukuki destek alın.
Bu makale, CTN Hukuk tarafından genel bilgilendirme amacıyla kaleme alınmıştır. Büromuz, avukatlık faaliyetlerini ağırlıklı olarak Ceza Hukuku, Ağır Ceza Hukuku ve İş Hukuku alanlarında sürdürmektedir. Burada yer alan içerikler, Türkiye Barolar Birliği’nin Reklam Yasağı Yönetmeliği’ne uygun olarak hazırlanmış olup, hukuki tavsiye niteliği taşımaz ve avukat–müvekkil ilişkisi kurma amacı gütmez.