TCK Madde 183: Gürültüye Neden Olma – 2026
TCK 183 – Gürültüye Neden Olma Özet ve Ceza Bilgisi
Tanım: İlgili kanunlarla belirlenen yükümlülüklere aykırı olarak, başka bir kimsenin sağlığının zarar görmesine elverişli bir şekilde gürültüye neden olma.
Ceza: 2 aydan 2 yıla kadar hapis veya adli para cezası (seçimlik).
Suç Niteliği: Tehlike suçu – sağlığın somut olarak zarar görmesi şart değildir; sağlığı zarara uğratmaya elverişlilik yeterlidir.
Şikâyet: Şikâyete tabi değildir, resen soruşturulur.
Uzlaştırma: Somut olayın niteliğine göre değerlendirilir.
Görevli Mahkeme: Asliye Ceza Mahkemesi.
Zamanaşımı: 8 yıl.
Korunan Hukuki Değer: İnsanların sağlıklı bir çevrede yaşama hakkı, beden ve ruh sağlığı.
Kabahat Ayrımı: Sağlığı tehlikeye düşürmeyen gürültü, Kabahatler Kanunu m.36 kapsamında kabahat olarak değerlendirilir.
Delil: Gürültü ölçüm raporları, zabıta tutanakları, tanık beyanları.
TCK Madde 183 – Kanun Metni
TCK Madde 183 – Kanun Metni
Gürültüye neden olma
Madde 183- (1) İlgili kanunlarla belirlenen yükümlülüklere aykırı olarak, başka bir kimsenin sağlığının zarar görmesine elverişli bir şekilde gürültüye neden olan kişi, iki aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezası ile cezalandırılır.
Kaynak: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu – Mevzuat Bilgi Sistemi
Genel Açıklama
Gürültüye neden olma suçu, ilgili kanunlarla belirlenen yükümlülüklere aykırı olarak başka bir kimsenin sağlığının zarar görmesine elverişli şekilde gürültüye neden olunmasını cezalandırır. Bu suç tehlike suçu niteliğindedir; somut zarar gerçekleşmese de gürültünün başkasının sağlığını zarara uğratmaya elverişli olması yeterlidir.
Uygulamada her rahatsız edici gürültü otomatik olarak TCK m.183 kapsamında suç oluşturmaz. Sağlığın zarar görmesine elverişlilik şartının somut olayda ortaya konulması gerekir. Bu şartı taşımayan gürültü eylemleri ise Kabahatler Kanunu m.36 kapsamında idari yaptırıma tabi tutulur.
Suçun Unsurları
| Unsur | Açıklama |
|---|---|
| Fail | Herkes olabilir. Özgü suç değildir. |
| Mağdur | Gürültü nedeniyle sağlığı zarar görmeye elverişli tehlikeye maruz kalan kişi(ler). |
| Fiil | İlgili mevzuattaki yükümlülüklere aykırı şekilde gürültüye neden olma. |
| Mevzuata aykırılık | 2872 sayılı Çevre Kanunu, Çevresel Gürültü Yönetmeliği ve ilgili mevzuattaki sınır değerlere aykırılık. |
| Elverişlilik (tehlike) | Gürültünün başka bir kimsenin sağlığının zarar görmesine elverişli nitelikte ve yoğunlukta olması. Somut zarar aranmaz. |
| Manevi unsur | Kast – failin gürültüye neden olduğunu bilerek ve isteyerek hareket etmesi. |
TCK m.183 (Suç) ile Kabahatler Kanunu m.36 (Kabahat) Karşılaştırması
| Kriter | TCK m.183 (Suç) | Kabahatler K. m.36 (Kabahat) |
|---|---|---|
| Yaptırım | 2 ay – 2 yıl hapis veya adli para cezası | İdari para cezası |
| Sağlığa elverişlilik | Şart – gürültü sağlığı zarara uğratmaya elverişli olmalı | Aranmaz – başkalarının huzurunu bozma yeterli |
| Nitelik | Tehlike suçu (ceza hukuku) | Kabahat (idari yaptırım hukuku) |
| Kovuşturma | Resen soruşturulur (savcılık) | İdari makamlar (zabıta, belediye) |
| Görevli makam | Asliye Ceza Mahkemesi | İdare (itiraz: Sulh Ceza Hakimliği) |
| Sabıka kaydı | Evet – adli sicile işler | Hayır – adli sicile işlemez |
Uygulamada Elverişlilik ve Ölçüm
Gürültünün seviyesinin tespiti uygulamada ölçüm, bilirkişi/uzman raporu ve olayın gerçekleştiği yer-zaman koşullarıyla birlikte değerlendirilir. Sırf rahatsızlık verici bir sesin varlığı her durumda TCK m.183 kapsamında suçun oluştuğu anlamına gelmez; sağlığın zarar görmesine elverişlilik şartı somut olayda ortaya konulmalıdır. Çevresel Gürültü Yönetmeliği’ndeki sınır değerler, elverişlilik değerlendirmesinde referans olarak kullanılır.
Emsal Yargıtay Kararları
Yargıtay 4. Ceza Dairesi – E. 2013/30354, K. 2015/1453
Suçun oluşumu için yalnızca rahatsız edici bir sesin varlığının yeterli olmadığını; mevzuata aykırılık ve gürültünün başkasının sağlığını zarara uğratmaya elverişli nitelikte olması şartlarının birlikte aranması gerektiğini vurgulamıştır. Bu karar, m.183’ün unsurlarının somutlaştırılmasında temel emsal niteliktedir.
Yargıtay 4. Ceza Dairesi – E. 2012/21910
Elverişlilik şartının olayın koşullarına göre somutlaştırılması gerektiğini; ölçüm/uzman görüşü ve çevresel şartların birlikte değerlendirilmesinin önem taşıdığını belirtmiştir.
Yargıtay Ceza Genel Kurulu – E. 2007/153, K. 2007/160
Somut olayın özelliklerine göre eylemin TCK m.183 kapsamında suç oluşturmadığını; bunun yerine Kabahatler Kanunu m.36 kapsamında gürültüye neden olma kabahatinin uygulanması gerektiğini değerlendirmiştir. Bu karar, suç-kabahat ayrımının temel emsal kararıdır.
Şikâyet, Zamanaşımı ve Uzlaştırma
TCK m.183 kapsamındaki suç kural olarak şikâyete tabi değildir ve resen soruşturulur. Dava zamanaşımı süresi 8 yıldır. Somut olayın niteliğine göre uzlaştırma veya seri muhakeme gibi usulî müesseseler bakımından ayrıca değerlendirme yapılabilir.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Sağlığın zarar görmesine elverişli ne demektir?
Gürültünün somut olayda başkalarının sağlığını zarara uğratmaya uygun nitelikte ve yoğunlukta olması gerekir. Somut zarar gerçekleşmesi şart değildir; ancak sağlığı bozmaya elverişlilik ölçüm, uzman raporu ve çevresel koşullarla ortaya konulmalıdır. Her rahatsız edici ses otomatik olarak bu kapsamda değildir.
Her gürültü TCK m.183 kapsamında suç mudur?
Hayır. Sağlığı zarara uğratmaya elverişli nitelikte olmayan gürültü eylemleri TCK m.183 kapsamında suç oluşturmaz; bunlar Kabahatler Kanunu m.36 kapsamında idari yaptırıma (idari para cezası) tabi tutulur. Yargıtay Ceza Genel Kurulu da bu ayrımı emsal kararıyla doğrulamıştır.
Gürültü ölçümü şart mıdır?
Somut olayın koşullarına göre değişmekle birlikte, uygulamada gürültü ölçüm raporları ve bilirkişi/uzman görüşleri elverişlilik şartının ispatında önemli delil niteliği taşır. Ayrıca zabıta tutanakları ve tanık beyanları da değerlendirilir.
Komşunun yüksek sesle müzik dinlemesi suç mudur?
Gürültünün yoğunluğu ve süresine bağlıdır. Yüksek sesli müzik (özellikle 22:00-07:00 arası gece saatlerinde) sağlığı zarara uğratmaya elverişli düzeye ulaşırsa TCK m.183 kapsamında suç oluşturabilir. Bu düzeye ulaşmayan haller ise Kabahatler Kanunu m.36 kapsamında kabahat olarak değerlendirilir.
Gürültü suçunun cezası nedir?
TCK m.183 uyarınca 2 aydan 2 yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır. Ceza seçimlik olup hakim somut olaya göre hapis veya adli para cezasından birini uygular.
Bu suç şikâyete tabi midir?
Kural olarak hayır. TCK m.183 şikâyete tabi değildir ve resen soruşturulur. Savcılık ihbar, şikayet veya başka bir yolla suçtan haberdar olduğunda soruşturma başlatır.
Gece saatlerinde gürültü yapma daha ağır cezalandırılır mı?
TCK m.183’te gece vakti ayrı bir ağırlaştırıcı neden olarak düzenlenmemiştir. Ancak gece saatlerinde (22:00-07:00) yapılan gürültünün sağlığı zarara uğratmaya elverişlilik değerlendirmesinde daha kolayca bu eşiği aşacağı kabul edilebilir. Çevresel Gürültü Yönetmeliği’nde gece saatleri için daha düşük sınır değerler belirlenmiştir.
İnşaat/tadilat gürültüsü bu kapsamda mıdır?
İnşaat veya tadilat gürültüsü mevzuatta belirlenen çalışma saatleri ve gürültü sınır değerlerine aykırı şekilde ve sağlığı zarara uğratmaya elverişli düzeyde gerçekleştiriliyorsa TCK m.183 kapsamında değerlendirilebilir. Mevzuata uygun saatlerde ve sınır değerler dahilinde yapılan çalışmalar suç oluşturmaz.
HAGB veya erteleme mümkün müdür?
Cezanın üst sınırı 2 yıl olduğundan ve yasal koşulların sağlanması halinde hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB), erteleme veya adli para cezasına çevirme mümkündür.
Kabahatler Kanunu m.36 ile TCK m.183 arasındaki sınır nedir?
Temel fark sağlığa elverişlilik eşiğidir. Gürültü başkalarının sağlığını zarara uğratmaya elverişli düzeyde ise TCK m.183 (suç); bu düzeye ulaşmayıp yalnızca huzuru bozuyorsa Kabahatler Kanunu m.36 (kabahat) uygulanır. Kabahat halinde idari para cezası verilir ve adli sicile işlemez.
Gürültüye Neden Olma Suçu İçin Danışmanlık Alın
TCK Madde 183 kapsamında gürültüye neden olma suçu, suç-kabahat ayrımı, gürültü ölçümü, elverişlilik değerlendirmesi ve Yargıtay başvuru süreçleri konusunda uzman bir ceza avukatından hukuki destek alın.
Bu makale, CTN Hukuk tarafından genel bilgilendirme amacıyla kaleme alınmıştır. Büromuz, avukatlık faaliyetlerini ağırlıklı olarak Ceza Hukuku, Ağır Ceza Hukuku ve İş Hukuku alanlarında sürdürmektedir. Burada yer alan içerikler, Türkiye Barolar Birliği’nin Reklam Yasağı Yönetmeliği’ne uygun olarak hazırlanmış olup, hukuki tavsiye niteliği taşımaz ve avukat–müvekkil ilişkisi kurma amacı gütmez.